Кіріспе

Керамикалық металл-галоидты шам (CMH), сонымен қатар жалпылама керамикалық металл-галоидты шам (CDM) деп те аталады, – бұл металл-галоидты шамның бір түрі. Ол дәстүрлі кварцты металл-галоидты шамдардан 10–20% тиімдірек және тамаша түс беру қабілетімен (80–96 CRI) ерекшеленеді. Бұл шамдар дүкендерді, көшелерді, архитектуралық жарықтандыруды және ауыл шаруашылығын, оның ішінде өсімдіктерді өсіруге арналған жарықтандыруды қамтиды. CMH шамдарын Thorn Lighting Group алғаш рет 1981 жылы Ганноверде өткен Дүниежүзілік жарық көрмесінде көрсетті, ал Philips 1994 жылы алғашқы коммерциялық керамикалық металл-галоидты шамдарды таратуды бастады. "Жарық шығаратын керамика" (LEC) термині кейде жалпылама түрде өсімдіктерді өсіруге арналған шамдардағы керамикалық металл-галоидты шамдарды сипаттау үшін қолданылады, бірақ бұл термин шындығында белгілі бір керамикалық металл-галоидты шам брендінің тіркелген тауар таңбасы болып табылады.

Операция

Керамикалық металл галоидты шам – металл галоидты шамның бір түрі, ал ол өзі ескі (жоғары қысымды) сынап бу шамның дамуы. CMH шамдарында дәстүрлі металл галоидты шамның балқытылған кварцты доға түтігінің орнына керамикалық доға түтігі қолданылады. Керамикалық доға түтіктері доға түтігінің температурасын жоғарылатуға мүмкіндік береді, соның нәтижесінде, кейбір өндірушілердің пікірінше, шамның тиімділігі, түс беру қабілеті және түстің тұрақтылығы жақсарады. Шамның разряды керамикалық түтікшеде жүзеге асырылады, әдетте жоғары қысымды натрий шамдарында қолданылатын сияқты, алюминийден жасалған. Жұмыс істеу кезінде осы керамикалық түтікше температурасы 1200 Кельвиннен асып кетеді. Керамикалық түтікше сынап, аргон және металл галоидты тұздармен (мысалы, натрий йодиді) толтырылады. Жоғары қабырға температурасының салдарынан металл галоидты тұздар ішінара буланып кетеді. Ыстық плазма ішінде бұл тұздар металл атомдары мен йодқа ыдырайды. Металл атомдары осы шамдардың негізгі жарық көзі болып табылады, 96-ға дейін түс көрсету индексі (CRI) бар ақ жарық шығарады. Нақты түрлі түс температурасы мен CRI металл галоидты тұздардың нақты қоспасына байланысты. Көше шамдары ретінде қолданылғанда, бұрынғы сынап буы және натрий буы шамдарына қарағанда айқын және табиғирақ жарық беретін, аздап төмен CRI (78-82) көрсеткішіне ие жылы ақ керамикалық металл галоидты шамдар да бар, бұл шамдар сонымен қатар пайдалануда экономикалық тиімді. Керамикалық түтікше бұрынғы кварцпен салыстырғанда артықшылыққа ие. Жұмыс істеу кезінде, жоғары температурада және сәулелену ағынында металл иондары кремнийге еніп, түтікшенің ішкі бетін кемітеді. Алюминий осыған бейім емес. CMH шамдарының қызмет ету мерзімі 24000 сағатқа дейін созылуы мүмкін.

Тиімділік

Керамикалық металл-галоидты шамдар бірдей жарық мөлшері үшін (80–117 лм/Вт) салыстырмалы вольфрамды шамдардан бес есе аз қуатты пайдаланады және көптеген басқа газ разрядты шамдарға қарағанда түс тұрақтылығын жақсы сақтайды. Басқа жоғары қарқынды разрядты шамдар сияқты, олардың жұмыс істеуі үшін тиісті қуатты электр балласты қолдану қажет.