Кіріспе
Исабеланың бұрынғы губернаторы Мария Грасия Сиело "Грейс" Магно Падака (25 қазан 1963 жылы туған) – филиппиндік саясаткер және бұрынғы журналист, ол 2004 жылдан 2010 жылға дейін Исабела губернаторы қызметін атқарды. 2008 жылы ол Ramon Magsaysay Award for Public Service сыйлығына ие болды. Бала кезінде полиомиелиттен аман қалған ол өмірінің көп бөлігін қос таяқпен жүрді.
Maria Gracia Cielo "Grace" Magno Padaca (born October 25, 1963) is a Filipino politician and former journalist who served as governor of Isabela from 2004 until 2010. She is also the recipient of the Ramon Magsaysay Award for Public Service in 2008. During her childhood, she survived polio; she has walked with crutches for most of her life.
Ерте өмір және мансап
Мария Грасия Сиело "Грейс" Падака 1963 жылы Изабела облысының Кауаян қаласында Бернардо Падака мен Амелия Магно отбасында дүниеге келді. Екеуі де мемлекеттік мектептерде мұғалім болған. Үш жасында полиомиелит салдарынан өмір бойына паралич болып, таяқпен жүруге мәжбүр болды. 1984 жылы Филиппин университетінің Лицейін есепші мамандығы бойынша бітірген, бірақ журналистика және саяси талдау саласына көшті. 1986 жылы ұлттық радиостанциясы Bombo Radyo-ның Кауаян бөлімшесінде есепші, бағдарлама жүргізушісі, кейін станция менеджерінің орынбасары болып жұмыс істеді. 2000 жылы журналистикадан кетіп, 2001 жылға дейін Аудит комиссиясында және Мемлекеттік қызметкерлерді сақтандыру жүйесінде аудитор болып жұмыс істеді. 2003 жыл шамасында бизнесмен Энрике Зобельдің есепшісі болды. Падаканың Bombo Radyo-дағы жұмысы оны Изабела облысында белгілі тұлғаға айналдырды, ол үстемдік құрып отырған Ди әулетіне, заңсыз құмар ойындарына (jueteng) және орман шаруашылығына сын көтерді. 1995 жылы Падака тұрғындарды Изабела облысын екіге бөлу туралы ұсынысқа қарсы дауыс беруге ықпал етті, бұл ұсынысты Ди әулеті қолдаған. Әдеттегі баяндамаларынан бөлек, ол әр сағат сайын облыстың әнұранын эфирге шығарды.
Саясатта
Падака 2001 жылы Изабелланың 3-ші округінен Конгресске үміткер болды, бірақ Фаустино "Божие" Дэй III-тен 1,285 дауыс айырмасымен жеңіліске ұшырады (ол 50,7 пайыз, ал ол 49,3 пайыз дауыс алды). Ол 151 дауыс бюллетенінің нәтижелеріне қарсылық білдірді. Дэй бұған жауап ретінде, тек 151 округтің ғана емес, барлық 812 округтің нәтижелерін де сұраққа алды. Падака дауыс бюллетенінің қайта қаралуына қажетті қаражатты жинау мақсатында "Бюллетеньді қабылдау" атты кампанияны бастады. Екі жарым жылдан кейін, 2003 жылдың 18 желтоқсанында Өкілдер палатасының сайлау трибуналы (HRET) Дэйді 48 дауыспен жеңімпаз деп жариялады. HRET-тің көпшілігі Грейс Падаканың пайдасына жазылған "Грейс" деген сөз бар бюллетеньдерді санаудан бас тартты.
Басқарушылық
Падака Исабела облысының губернаторы лауазымына кандидат болып түсті және 2004 жылғы губернатор сайлауында 55% дауыс алып, қайта сайлануға түскен Фаустино Дай, кішіге қарсы 44 292 дауыспен жеңіске жетті. Лауазымға келгеннен кейін Падака дереу прогрессивті бағдарламаны іске асыруға кірісті, ол қаржы реформасына, тұрмыстық жағдайды жақсартуға және қоршаған ортаны қорғауға бағытталған. Ол облыстық қаржыны жан-жақты қайта қарастырып, облыстық үкіметтің қарызын үштен екіге азайтты және қызметтен кеткен кезде бюджеттік профицитке қол жеткізді. Оның әкімшілігінің маңызды жобаларының бірі – шаруалардың өнімділігін арттыру және оларға қолайлы несие шарттарын ұсыну арқылы олардың тұрмысын жақсартуға бағытталған гибридтік күріш бағдарламасы болды. Осының нәтижесінде 10 қала Кагаян алқабындағы гибридтік күріштің ірі өндірушілерінің қатарына енді. Ол Ұлттық азық-түлік корпорациясымен бірлесіп бағаны қолдау қорын құрды, ол NFA-ның шаруалардан күріш пен жүгері сатып алуы үшін фермерлерге килограмына 5 песо субсидия берді. Padaca бюрократияда да маңызды реформалар жүргізді, мысалы, мемлекеттік адвокаттардың табысын ай сайынғы 2000 песоға арттырды, PhilHealth жүйесінің қамтуын 700 000 адамға дейін кеңейтті, шамамен 98 миллион песоға сыйақы төлемдерін жасады және ауылдық денсаулық сақтау қызметкерлерінің жәрдемақысын екі есеге арттырды. Padaca заңсыз ағаш кесуге қарсы күреске белсенді түрде араласты, тиісті күштерді қайта жандандырды. Ол 2006 жылы елдегі соңғы табиғи ормандар мен биологиялық әртүрліліктің бірі – Солтүстік Сьерра-Мадре табиғи паркі үшін орманды қорғау жөніндегі топ құрылған кезде, ағаш кесуге қарсы патрульдеуді күшейтті. Оның орман кесуге қарсы науқанының қатаң кезеңінде провинциялық үкімет Филиппин тарихындағы ең ірі заңсыз ағаш партиясын – 1,8 миллион кубометрлік ағашты, құны 30 миллион песодан астамды тәркіледі. 2007 жылдың 5 желтоқсанында АҚШ елшісі Кристи Кенни Падакаға жеке басқа Халықаралық Батыл Әйелдер сыйлығын табыс етті, бұл сыйлық бұрынғы АҚШ Мемлекеттік хатшысы Кондолиза Райске де берілген. Падакаға Исабела облысын дамытуға қосқан үлесі үшін бұл сыйлық берілді. 2008 жылдың 31 шілдесінде ол "Изабела сайлаушыларын өздерінің демократиялық құқықтарын қайтаруға және өздері таңдайтын көшбасшыларды сайлауға, сондай-ақ өз дамуына толыққанды серіктес болуға мүмкіндік бергені үшін" Үкіметтік қызметі үшін Рамон Магсайсай сыйлығының жеңімпаздарының бірі атанды. Падака, Пампанга облысының губернаторы Эдди Панлилио, Нага қаласының мэрі Джесси Робредо және Сан-Исидро қаласының мэрі Соня Лоренцо (Нуэва-Эсиха) "елдегі нашарлап бара жатқан саяси жағдайды өзгерту үшін принципті жергілікті билік өкілдерін тартуға бағытталған" Kaya Natin тобын құрды. Олардың "Үміт аралдары" атты университеттердегі жаңа қозғалысы, этикалық көшбасшылық пен жақсы басқаруды насихаттады және 2008 жылдың 31 шілдесінде Кесон қаласындағы Атенео де Манила университетінің Уолтер Хоган конференц-орталығында ресми түрде басталды. Падака 2007 жылы Либералдық партияның кандидаттығымен екінші мерзімге кандидат болды, ол бұрынғы губернатор Бенджамин Дайға қарсы күресті. Падака 17 007 дауыспен жеңіске жетті (Сантос, 2009). Алайда, Дай Сайлау комиссиясына (COMELEC) 12 қаладан алынған 683 бюллетеньді қайта санау туралы өтінішпен жүгінді, Padaca үшін мыңдаған дауыс бір адаммен жазылғанын мәлімдеді. 2009 жылы комиссия Дайдың 199 435 дауыс алғанын, ал Падаканың 198 384 дауыс алғанын, яғни 1051 дауыспен басымдық танытқанын анықтады. Комиссия оның өкілеттіктерін жойып, Дайдың дереу инаугурациясын бұйырды. Бірақ Падака апелляция бергеннен кейін лауазымында қалды. 2010 жылғы сайлауда Падака бұрынғы сайлаудағы қарсыласы және шығып бара жатқан конгрессмен Фаустино Дай III-тен 3438 дауыс айырмашылығымен жеңілді.
Once in office, Padaca immediately set out to implement a progressive platform, focusing on fiscal reform, livelihood improvement and environmental protection. She instituted a comprehensive overhaul on provincial finances that reduced the provincial government's debt by two thirds and led to budget surpluses by the time she left office. One of her administration's flagship projects was a Hybrid Rice Program, designed to improve the farmers' livelihoods by increasing their yield and providing them reasonable borrowing terms. This led to 10 towns becoming among the top producers of hybrid rice in the Cagayan Valley. She implemented a price support fund with the National Food Authority that allotted a P5 per kilo subsidy for the purchase by the NFA of rice and corn from farmers. Padaca also implemented significant reforms in the bureaucracy such as augmenting the incomes of public attorneys with a P2,000 monthly allowance, expanding PhilHealth coverage to include up to 700,000 individuals, investing around P98 million in premium payments and doubling the allowances of barangay health workers. Padaca campaigned against illegal logging by reactivating the anti illegal task force. She intensified anti logging patrols though the creation of a forest protection task force in 2006 for the Northern Sierra Madre Natural Park, one of the last remaining areas of virgin forests and biodiversity in the country. About 1.8 million board feet worth more than P30 million—the biggest haul of illegal timber in the history of the Philippines—was confiscated by the provincial government at the height of her anti logging campaign. On December 5, 2007, United States Ambassador Kristie Kenney personally conferred to Padaca the International Women of Courage Award, an award which was also conferred to former U. S. Secretary of State Condoleezza Rice. It was bestowed on Padaca for her continued development of Isabela. On July 31, 2008, she was among the eight winners of the Ramon Magsaysay Award for Government Service for "empowering Isabela voters to reclaim their democratic right to elect leaders of their own choosing, and to contribute as full partners in their own development." Padaca, Governor Eddie Panlilio of Pampanga, Naga City Mayor Jesse Robredo, and Mayor Sonia Lorenzo of San Isidro, Nueva Ecija, launched Kaya Natin, a group that "seeks to recruit principled local government officials to change the country's deteriorating political situation." Their 'Islands of Hope' university campus tour, a movement for ethical leadership and good governance was launched on July 31, 2008, at the Ateneo de Manila University's Walter Hogan Conference Center in Quezon City. Padaca ran for a second term in 2007 as a candidate of the Liberal Party, running against former Governor Benjamin Dy. Padaca won with a lead of 17,007 votes (Santos 2009). However, Dy petitioned the Commission on Elections (Comelec) for a recount of 683 ballot boxes from 12 towns, alleging that thousands of votes for Padaca were written by a single individual. In 2009, it ruled that that Dy got 199,435 votes against Padaca's 198,384, or a lead of 1,051 votes. It also ordered the annulment of her term and Dy's immediate inauguration. But Padaca managed to stay in office after filing an appeal. In the 2010 election Padaca was defeated by outgoing congressman and previous electoral rival Faustino Dy III with a margin of 3,438 votes.
Губернаторлықтан кейінгі кезең
2012 жылы Падакаға 2006 жылы қозғалған жемқорлық ісі бойынша қамауға алу ордері шығарылды. Ол өзінің одақтасы, президент Бениньо Акино III-тің кепілдігімен босатылды, бірақ 2019 жылы Сандиганбаян соты оны кінәлі деп танып, 24 жылға дейін бас бостандығынан айырып, 36 миллион песо айыппұл салды және мемлекеттік қызметтен мәңгілікке шеттету туралы шешім шығарды. Алайда ол сотқа шағымданып, жемқорлық бойынша шығарылған үкімді күштен шығарды, бірақ мал-мүлік жұмсау бойынша шығарылған үкім күшінде қалды. Ол тағы да шағымдану процесі аяқталғанша бостандықта қалады. 2017 жылы Падака Сандиганбаян сотынан 2007 жылдан 2010 жылға дейін активтер, міндеттемелер және таза кіріс туралы мәлімдемелерді ұсынбағаны үшін 4000 песо айыппұл төледі. Падака президент Акино тарапынан 2012 жылы Сайлау комиссиясына тағайындалды, бірақ оның тағайындалуы күтіліп тұрған жемқорлық ісіне байланысты бекітілмеді және 2014 жылы Тағайындау комиссиясы оны мақұлдамағаннан кейін қайта тағайындалмады. 2016 жылы Грейс Падака қайтадан губернаторлыққа үміткер болды, бірақ қайта сайланған Фаустино Дэй III-ке 300 000-нан астам дауыспен жеңілді. 2019 жылы ол вице-губернаторлыққа үміткер болып, жартылай бауыры Фаустино III-пен келіспеушілікке ұшыраған конгрессмен Наполеон Дэймен одақтасты. Алайда, науқан басталғанға дейін Дэйлер татуласып, Падаканы «Акцион Демократия» партиясының үміткері ретінде өз күшімен сайлауға мәжбүр етті, бірақ ол 483 392 дауысқа қарсы 166 972 дауыспен қайтадан жеңіліске ұшырады.
Танымал мәдениетте
Падака рөлін 2004 жылы GMA Network телеарнасының «Magpakailanman» драмалық антологиясында оның өмірін сомдаған Дженис де Белен ойнады.