Кіріспе
Элктон – Мэриленд штатының Сесил округінің орталығы және қаласы. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 15 443 адамды құрады. Бұрын қала Елк өзенінің қатынас шегінде орналасқандықтан «Елк басы» деп аталған, бұл өзен жақын орналасқан Чесапик шығанағына құяды. Қала Делавэр аймағының (яғни Филадельфия қалалық аймағының) бір бөлігін құрайды. Элктон бір кезде АҚШ-тың шығысындағы Гретна Грин ретінде танымал болды, себебі ол қашып келген жұбайлардың үйленуі үшін танымал орын болған.
Тарих
Қала 1694 жылы осы аймаққа қоныс аударған швед теңізшілері мен балықшыларының күшімен құрылды. Олар өздерінің елді мекенін Ельк өзені кеме қатынасы үшін ең ыңғайлы болғандықтан, Ельк басы деп атады. Қала американдық Тәуелсіздік соғысы кезінде бірнеше шайқастарға куә болды. 1777 жылдың 25 тамызында сер Уильям Хоудың ағылшын-неміс әскері (13 000 британдық сарбаз және 5 000 неміс) Ельк өзеніне қонды және Ельк басына қарай 11 миль солтүстікке бет бұрды. Хоу жақын арада Брандивайн шайқасында жеңіске жетіп, Филадельфияны басып алды. 1781 жылдың 8 наурызында маркиз де Лафайет әскерлерін Бенедикт Арнольдты ұстауға жіберді. 9 сәуірде ол қайтып оралғаннан кейін Вирджинияға қарай жолға шықты. Джордж Вашингтон мен Рошамбо бастаған біріккен әскерлер 1781 жылдың 6-7 қыркүйегінде Йорктаунға бара жатқанда Элктон қаласында тоқтады. 1787 жылы қала Элктон болып бекітілді. 1880 жылы халық саны 1 752 адамды құрады. Ерекше тарихи үй, Холли Холл, 1810 жылдары Джеймс Сьюолл салған, ол тез арада маңызды тұлғалар мен жергілікті саясаттың аймақтық орталығына айналды. 20 ғасырдың басында солтүстік штаттары некеге қатысты шектеулерді күшейткен кезде, Мэриленд штаттарында мұндай шаралар қабылданбады. Осының салдарынан Мэрилендтің басқа штаттармен шекаралас қалалары жылдам және көп шектеусіз үйленуге болатын орындар ретінде танымал болды, оларды "Гретна Грин" деп атады. Элктон, Мэриленд штатының солтүстік-шығысындағы округ орталығы болғандықтан (сонымен қатар Филадельфия, Нью-Йорк және Жаңа Англияға жақын болғандықтан), ерекше танымал болды. Ол жылдар бойы атақты Гретна Грин болды; 1920 және 1930 жылдардағы өркендеу кезеңінде ол "Шығыс жағалауының қашып кету астанасы" атанды және әр жылы мыңдаған некелер тіркелді. Элктонда үйленгендердің арасында белгілі тұлғалар да болды (Корнел Уайлд, Джоан Фонтейн, Дебби Рейнольдс, Марта Рей, Джон және Марта Митчелл, Уилли Мейс және Пэт Робертсон Элктонда үйленді). Мэриленд заң шығарушы органы 48 сағаттық күту мерзімін енгізбей тұрып, бір жыл бұрын, шамамен 3 300 адам тұратын қаладағы неке бюросы 16 054 лицензия берді. 1939 жылы бұл көрсеткіш 4 532-ге дейін төмендеді. Дегенмен, неке қиюмен айналысатын дін қызметкерлері бұл істі ондаған жылдар бойы жалғастыруға мүмкіндік беретін түрлі жолдар тапты. Мысалы, күту мерзімі "анасы жүкті болса" немесе жас жігіт соғысқа аттануға дайындалып жатса қысқартылуы мүмкін еді. 1942 жылы Элктонда 14 000-ға жуық неке тіркелді. Уақыт өте келе Лас-Вегас жаңа "Америкалық Гретна Грин" атанды, бірақ жүздеген адамдар әлі де Элктонға келді. Бірақ солтүстік-шығыс Мэриленд округінің орталығындағы соңғы коммерциялық некелік шіркеу 2017 жылы жабылғаннан кейін бұл дәуір аяқталды. 1963 жылдың 8 желтоқсанында Pan Am 214 рейсі найзағайға шалынып, Элктонға жақын жерде апатқа ұшырап, 81 адамның өмірін қиды. Апат 2005 жылғы Гиннес рекордтар кітабында "Найзағайдан салдарынан ең көп адам қаза болған оқиға" деп тіркелді. Бұл Мэриленд штатындағы ең көп адам қаза тапқан апат болып есептеледі. Боинг 707 қаланың шығыс жағындағы жүгері егістігіне құлаған, ал 1994 жылы Деланси Роуд пен Уилхаус Драйвке граниттен жасалған ескерткіш орнатылды. Бүгінде бұл аймақ тұрғын үйлермен салынған.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 8,61 шаршы миль (22 км²) құрайды, оның ішінде 8,35 шаршы миль (22 км²) құрлық және 0,26 шаршы миль (1 км²) су.
Климат
Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, Елктон ылғалды субтропиктік климатқа ие, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 15 443 адам, 5 580 үй шаруашылығы және 3 673 отбасы тұрды. Халық тығыздығы сондай-ақ 5 944 тұрғын үйден тұрды. Қаланың нәсілдік құрамы: 76,0% ақ нәсілді, 15,1% афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 2,6% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 2,0% басқа нәсілдер және 3,8% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 5,9% құрады. 5 580 үй шаруашылығының 40,9% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 40,0% -ы бірге тұратын жұбайлар, 19,6% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 6,2% -ында күйеуі жоқ ерлер және 34,2% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 27,3% жеке тұлғалардан тұрады, ал 9,1% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,65 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,21 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 32,8 жас. Тұрғындардың 28% -ы 18 жасқа дейін, 9,6% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 31% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 22,2% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 9,3% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан адамдарды құрады. Қаланың жыныстық құрамы: 48,2% ер адам және 51,8% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 11 893 адам, 4446 үй шаруашылығы және 2898 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 4743 тұрғын үй, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 85,85% ақ нәсілді, 9,64% афроамерикалық, 0,32% американдық үндістер, 1,17% азиялық, 0,04% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,78% басқа нәсілдер және 2,20% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 2,97% -ы испандық немесе латын американдықтарды құрады. 4446 үй шаруашылығының 37,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 41,7% -ы бірге тұратын жұбайлар, 18,3% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 34,8% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 27,4% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 8,3% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,55 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,13 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 29,4% -ы 18 жасқа дейінгілер, 9,8% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 33,5% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 17,0% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 10,3% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 31 жасқа тең. Әр 100 әйелге 91,9 еркек шақтандырылған. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 87,0 еркек шақтандырылған. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 38 171 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 44 348 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 36 495 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 25 543 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 789 долларға тең. Отбасылардың 9,4% және халықтың 11,8% -ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 16,0% және 65 жастан асқандардың 10,5% -ы.
Білім
Элктон қаласындағы оқушылар Сесил округінің мемлекеттік мектептерімен қамтамасыз етіледі. Элктон жоғары мектебі – қалада орналасқан мемлекеттік мектеп. Сесил колледжі Элктондағы Элктон станциясы кампусын ұстап тұрады. Элктонға үш бастауыш және бір орта мектеп те қызмет көрсетеді.
Үкімет
Қала әкім-кеңес үкіметімен басқарылады, онда 4 жыл мерзімге сайланатын әкім және 4 жыл мерзімге сайланатын қала комиссары бар. Қазіргі уақытта тек 4 комиссар отыр. Елктон қаласы құрылғаннан бері барлығы 41 әкім болған. Қазіргі уақытта Елктон қаласының әкімі - Роберт Дж. Алт, ол 2014 жылдан бері әкім қызметін атқарып келеді. Алт бұрын 1998 жылдан 2002 жылға дейін әкім болып қызмет еткен.
Спорт және демалыс
Қала шегінде бірнеше саябақтар орналасқан, мысалы, Марина паркі, ол Бридж көшесінде (Мэриленд жолы 213) орналасқан. Марина паркінде бір теннис корты және бір кішкентай баскетбол алаңы бар. Сонымен қатар, Делавэр даңғылында (Мэриленд маршруты 7) орналасқан Медоу паркі (ресми атауы – Джон П. Стэнли еске алу паркі) Елктонның ең үлкен паркі болып табылады. Медоу паркі балалар футболы мен футболына арналған жарыстарды өткізуімен белгілі. Медоу паркіне жақын жерде Эдер паркі де бар. Эдер паркі Говард көшесінде орналасқан, ал Медоу паркіне жаяу өтетін көпір арқылы жетуге болады. Эдер паркі көктем және жаз айларында кіші лига бейсбол жарыстарын қабылдауымен танымал. Аталған Медоу паркінің қарсы бетінде иттер паркі орналасқан. Балық аулауға келетін болсақ, көптеген мүмкіндіктер бар. Мысалы, Ред-Хилл жолындағы (Мэриленд штатының 281-ші маршруты) Ховард көлі балық аулау турнирлерін өткізуімен мәшһүр, және Мэриленд Табиғи Ресурстар Департаментімен қамтамасыз етілген балықтарды аулап жүрген көптеген адамдарды көруге болады.
Жолдар мен автомобиль жолдары
АҚШ-тың 40-шы бағдарламалық магистралі – Элктон қаласына тікелей қызмет көрсететін ең маңызды тас жол. Ол Элктон арқылы шығыс-батыс бағытындағы негізгі магистраль болып табылады, Пуласки тас жолы арқылы қала орталығынан оңтүстікке өтеді. Батысқа қарай US 40 Солтүстік-Шығыс және Перривилл қалаларына, ал шығысқа қарай Глазго, Делавэрден тыс 13-ші АҚШ магистралімен қосылады. Мэриленд штатының 213-шы бағдарламалық магистралі Элктон қаласының Бридж-стрит көшесімен солтүстік-оңтүстік бағытында өтеді, оңтүстікке Чесапик қаласына және солтүстікке Фэйр-Хилл қаласына барады. Мэриленд штатының 279-шы бағдарламалық магистралі US 40 магистралінен батысқа қарай басталып, Ньюарк даңғылы мен Элктон жолы арқылы солтүстік-шығысқа қарай Элктон қаласының орталығын айналып өтеді және Делавэр штатының Ньюарк қаласына қарай жалғасады. Элктон қаласына қызмет ететін басқа да штат магистральдері: Мэриленд штатының 7-ші бағдарламалық магистралі, ол қала орталығынан шығысқа қарай Main Street және Delaware Avenue көшелері арқылы US 40 магистраліне дейін; Мэриленд штатының 268-ші бағдарламалық магистралі, ол Солтүстік көшесімен Элктон қаласының орталық бөлігіндегі Main Street көшесінен MD 279 магистраліне дейін солтүстікке қарай; Мэриленд штатының 281-ші бағдарламалық магистралі, ол шығысқа қарай Red Hill Road арқылы Делавэр штатының шекарасына дейін және Олд Балтимор Пайк болып өтеді; Мэриленд штатының 545-ші бағдарламалық магистралі, ол Элктоннан солтүстік-батысқа қарай Блю Болл Роуд көшесімен жүреді; және Мэриленд штатының 781-ші бағдарламалық магистралі, ол US 40 магистралінен солтүстікке MD 281 магистраліне дейін Деланси Роуд көшесі арқылы жүреді. Interstate 95 – қала шекарасының солтүстігіндегі аймақты кесіп өтетін ең жақын Interstate тас жолы. Оған MD 279 магистралі арқылы қосылу арқылы қол жеткізуге болады, одан оңтүстікке Балтимор және Вашингтон қалаларына, солтүстікке Уилмингтон және Филадельфия қалаларына қарай бағытталған.
Қоғамдық көліктер
Сесил округі Сесил Транзит, көп маршрутты автобус жүйесін басқарады. Глазго байланысы (1-маршрут) дүйсенбіден сенбіге дейін Делавэр штатының Глазго қаласындағы Элктон мен Пейплз Плаза арасында қатынайды. Крос округінің байланысы (2-маршрут) дүйсенбіден сенбіге дейін Элктон, Солтүстік-Шығыс, Сесил колледжі, Перривилл қаласы (МАРК-тің Пенн желісіндегі Перривилл станциясы) және Перри Пойнт ардагерлерінің медициналық орталығы арасында қатынайды. Элктон-Ньюарк байланысы (4-маршрут) дүйсенбіден жұмаға дейін қатынайды және Элктонды Глазго және Ньюарк, Делавэр қалаларымен байланыстырады, онда ол Ньюарк теміржол стансасымен жалғасады. Бұл станса Amtrak және SEPTA аймақтық теміржолының Уилмингтон/Ньюарк желісі пойыздарымен қатар DART First State автобустары үшін де транзиттік хаб қызметін атқарады. Элктон мен Ньюарк арасындағы бұрынғы қызмет DART First State 65-маршруты арқылы жүзеге асырылды. Округ сонымен қатар барлық жастағы азаматтарға арналған, округ көлеміндегі есіктен есікке дейінгі Demand Response (талап бойынша жауап беру) транзиттік қызметін де ұсынады. Сапарлар алдын ала жоспарлануы керек және бірінші келіп тілдескенге қағидасы бойынша тағайындалады. Demand Response қызметі дүйсенбіден жұмаға дейін сағат 8:00-ден 16:00-ға дейін жұмыс істейді.