Кіріспе

Joppatowne – АҚШ-тың Мэриленд штатындағы Харфорд округінің оңтүстік-батысында орналасқан халық санағымен белгіленген аудан. Жақын орналасқан Балтимор қаласы үшін серіктес елді мекен ретінде 1961 жылы жоспарланған бірлік дамуы (PUD) ретінде құрылған. 2010 жылғы халық санағы бойынша халқы 12 616 адамды құрады, бұл 2000 жылғы 11 391 адамнан артық. Joppatowne 21085 индекстік кодымен ("Joppa") қамтылған, ал "Joppa" Харфорд округі үшін тағайындалған жоспарлау аймағы болып табылады. "Joppa" индекстік коды (21085) Joppatowne-ден солтүстікке қарай 6 мильге (10 км) дейін, Бел Эйрдің оңтүстігіндегі Бенсонға дейін созылады. Joppatowne және Joppa атаулары Израильдегі ежелгі "Joppa" (Яффа) қаласының құрметіне берілген. Бұл қала американдық отаршылдық дәуірінде маңызды теңіз порты болған және 1768 жылға дейін Бальтимор округінің орталығы саналған. Оның орны қазіргі Joppatowne шегінде орналасқан.

Отарлау тарихы

Колониалды Америкада қазіргі Жоптаун аумағында үш қала болды, олардың әрқайсысы бірінен кейін бірі құрылып, тасталып кетті: Пушкин қалашығы, Фостердің мойны және Жоппа. Алғашқы екеуінің өмірі қысқа болды, бірақ Жоппа шамамен 50 жыл бойы сәттілікке жетті. Пушкин қалашығы немесе жай ғана "Пушкин" – Жоппаның құрылуына дейінгі сәтсіз ағылшын қонысы, ол оған жақын орналасқан. Осы ағылшын қонысын құрудың алғашқы әрекеті, Пушкин өзенінде, орналасқан жері қолайсыз болғандықтан тасталып кетті. Елді мекен туралы құжаттар мен жазбалар бар, соның ішінде Ұлыбритания мұрағатындағы ресми қағаздар, бірақ оның нақты қайда орналасқанын ешкім білмейді. Бұл қала қазіргі Жоптауннан солтүстік-батысқа қарай, Үлкен және Кішкентай Пушкин өзендерінің қосылған жерінде, "Симс Пойнт" деп аталатын жерде орналасқан. Оның орналасқан жерін дәл анықтау мүмкін емес, өйткені сол кезде Үлкен және Кішкентай Пушкин өзендерінің сағалары шамамен бір шақырымға ішкі жаққа қарай (қазіргі АҚШ 40 тас жолынан жоғары) орналасқан. Қаланың ешқандай іздері табылмаған. 1706 жылы Мэриленд провинциялық ассамблеясы жақын маңдағы "Фостердің мойны" деп аталатын тағы бір қалаға жарлық берді. Ол Пушкин өзенінің шығыс жағалауында, кейін Фостер тармағы (немесе "Фостер тармағы") деп аталған өзенде, қазіргі Жоптаунның оңтүстік шекарасында орналасқан. Бұл жерде де, өзенге жақын жердегі диірменнің қираған жерлері көрініп тұрса да, қаланың нақты орналасқан жері белгісіз. Фостердің мойны Буш өзеніндегі Олд Балтимор қаласын (Балтимор қаласымен байланысы жоқ) Балтимор округінің орталығы ретінде алмастыруға арналған. Алайда, Фостердің мойны бір жылдан кейін, 1707 жылы, шешек індетінен кейін тасталып кетті. Белгіленген Англикан шіркеуінің Сент-Джонс приходы уақытша ішкі жаққа, қазіргі Эджвуд ауданындағы офицерлер клубы орналасқан жерге көшірілді. Ол 1712 жылы Жоппаға көшірілді. 1768 жылы Балтимор қаласы округтің орталығы ретінде тағайындалғаннан кейін Жоппаның құлдырауынан кейін Сент-Джонс приходы 18 ғасырдың соңында жақын маңдағы Кингсвиллге көшірілді, ол сол жерде қалды. 1817 жылы Кингсвиллде Эдвард Дей салған жаңа Сент-Джонс шіркеуі, "Жоппа қаласындағы" Сент-Джонс шіркеуінің орнына салынды, ол қирап кеткен. Алғашқы Жоппа 18 ғасырда ірі теңіз порты және сауда орталығы болды. Қала қазіргі Рамси аралында орналасқан, онда Үлкен және Кішкентай Пушкин шарлаулары қосылып Пушкин өзенін құрайды. Қалған жалғыз ғимарат – Рамси үйі, ол бір кезде отаршылдық патриот Бенджамин Рамсидің үйі болған. Жанындағы Қайта тірілу шіркеуінің жерінде үйдің негіздері мен қабірлер көрінеді. 1972 жылы Агнес дауылы соққанға дейін, алғашқы кемежай мен доктардың қираған жерлері, сондай-ақ қала түрмесінің қалдықтары көрініп тұрды. Ескі Жоппа 1979 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне археологиялық нысан ретінде қосылды. Жоппа 1712 жылдан 1768 жылға дейін Балтимор округінің орталығы болды. Қазіргі Харфорд округі 1773 жылға дейін Балтимор округінің құрамына кірді. Жоппаның Пушкин өзеніндегі "шақырымға созылатын кең кемежайы" сол кездегі ең үлкен теңіз кемелерін қабылдай алды. Жоппа колониялық дәуірде Мэрилендтің ең маңызды сауда орталығы болды, темекі негізгі тауар және экспорт болды. Балтимор қаласы құрылғанға дейін бұл батыс жарты шардағы ең жұмыс істейтін порттардың бірі болды. Жоппа құрлықтағы көлік үшін маңызды орталық болды, сондықтан "барлық жолдар Жоппаға жетеді" делінген. Бұл жол қазіргі Таусонға дейін солтүстік-батысқа және Пенсильвания штатының Йорк қаласына дейін (Йорк жолы 1810 жылы салынбастан бұрын) созылатын Жоппа жолының бастапқы нүктесі болды. Жоппа жолы батысқа қарай Rolling Road-пен жалғасты. Филадельфияға апаратын бастапқы пошта жолы да Жоппа арқылы өтті, ал Пушкин өзенінен өткен паром қазіргі Чейс және Шығыс даңғылы арқылы оңтүстікке қарай жалғасты. Көптеген атақты колониялық тұлғалар Жоппадан өтіп, онда тоқтады. Экономикалық өсімді сондай-ақ, Жоппаның солтүстігінде орналасқан, Кішкентай Пушкин шарлауынан алынған су энергиясын пайдаланатын әртүрлі коммерциялық кәсіпорындардың құрылуы ынталандырды. Олардың ең танымалдарының бірі – Кингсвиллдегі әлі күнге дейін сақталған Иерусалим Милл ауылы кешені. Ол революциялық соғыс кезінде Континенттік армия үшін қару-жарақ жасады. Штаттың негізгі кіру порты және ең көп халқы бар округтің орталығы ретінде Жоппа Мэриленд штатының орталық бөлігіндегі отаршылдық өмірдің барлық аспектілерінің ортасы болды. Жоппа сол кездегі барлық байланыс және БАҚ орталығы болды, сондай-ақ Мэрилендтің орталық бөлігіндегі саясат пен сайлаулардың ортасы болды. Көптеген маңызды ат жарыстары осы жерде өткізілді. Көптеген қылмыскерлер сот залының ауласында ресми түрде жазаланды. 18 ғасырдың соңына қарай, Пушкин өзенінің ағысы жоғарыдағы ауылшаруашылық және жерді дамыту салдарынан толып, үлкен кемелердің кіруіне мүмкіндік бермейтін болды. Элликотт Сити порты да осындай тағдырға ұшырады. Балтимор Мэрилендтің негізгі кемежай портына айналды, ал 1768 жылы округ орталығы Балтиморға көшірілді. Жоппа құлдырады, ал 1814 жылға қарай көбінесе тасталып кетті. Бенджамин Рамси (1734–1808), Рамси аралының және Рамси үйінің (Жоппаның құлдырауынан аман қалған жалғыз отаршылдық ғимарат) есімімен аталып, Мэрилендтің Екінші Континенттік Конгреске делегаты және Мэриленд апелляциялық сотының бірінші бас судьясы болды, ол 25 жылдан астам қызмет етті (1778–1806). 1768 жылы Рамси полковник Джеймс Максвеллдің жесіріне үйленді. Ол Жоппадағы негізгі фермер және жер иесі болды және 1720 мен 1724 жылдар арасында "Рамси үйін" салуға тапсырыс берді. Рамси 1771 жылға қарай Сесил округінен Жоппаға көшіп келді, Рамси үйін жақсылап жөндеп алғаннан кейін. Рамси ақырында Жоппа тұрған жердің барлығын және оның төңірегіндегі аудандарды сатып алды. Бұл үлкен меншік "Жоппа фермасы" деп аталды, ол құл иелігі болды. Рамси 1808 жылы қайтыс болғаннан кейін Жоппа фермасы оның ұлы Джон Бил Рамсиге және/немесе немересі Чарльз Генри Рамсиге өтті. С. Х. Рамси қайтыс болғаннан кейін, оның балалары Жоппа фермасын Мюррей отбасына сатты. Джеймс Мюррей 1936 жылы Беула Харе Челл сатып алғанға дейін Жоппа фермасының иесі болды. 1961 жылы Паниц ағай-інілері компаниясы Беула Харе Челльден Жоппатаун жоспарланған қаласын салу үшін жерді сатып алды. Мэриленд тарихи қоғамының жазбаларында 1936 жылы, Ұлы депрессияның ортасында, меншік "Мэриленд Вирджиния бірлескен акционерлік жер банкісіне" тиесілі болғаны көрсетілген.

Азаматтық соғыс

1864 жылдың 11 шілдесінде полковник Гарри Гилмордың басқаруымен Конфедерацияның атты әскері Филадельфия, Уилмингтон және Балтимор темір жолының (қазіргі Амтрак) Порох өзені үстіндегі, Фостер Бранч жанындағы, қазіргі Джоптаунның оңтүстік-шығыс шекарасында орналасқан көпіріне шабуыл жасады. Гилмордың 135 сарбазы көпірді күзеткен 70 одақтас әскерін жеңіп алды. Конфедераттар екі пойызды – солтүстікке және оңтүстікке бағытталғандарын басып алып, жолаушыларды эвакуациялады, одақтың бір генералын тұтқынға алды, жабдықтарды тартып алды, телеграф сымдарын кесіп, пойыздардың бірін өртеп жіберді. Содан кейін олар сол пойызды кері жүргізіп, теміржол көпірін жартылай қиратты. Бұл шабуыл соғыс кезінде екі жақтың да жеке атты әскерлері жасаған ең батыл рейдтердің бірі саналды және "Гилмордың шабуылы" немесе "Магнолия стансасының шабуылы" деп аталды.

Қайта тірілу

2000 жылғы санақ бойынша, CDP-де 11 391 адам, 4 366 үй шаруашылығы және 3 217 отбасы тұратын. Халық тығыздығы көрсетілгендей, 4 530 тұрғын үй бірлігі орналасқан, орташа тығыздығы – ... (мәлімет жоқ). CDP-нің нәсілдік құрамы: 85,50% ақ нәсілді, 10,31% афроамерикалық, 0,25% американдық үндістер, 1,31% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,98% басқа нәсілдер және 1,61% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілге жататын халықтың 2,07% -ы испандық немесе латын американдықтарды құрады. 4 366 үй шаруашылығының 32,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 58,9% -ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 10,0% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 26,3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 20,4% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 6,1% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,61 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,01 адамды құрайды. CDP-де халық жас бойынша таралып кеткен: 24,1% -ы 18 жасқа дейінгілер, 7,2% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 31,5% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 26,6% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 10,6% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 98,6 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 95,6 еркек келеді. CDP-дегі үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 57 799 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 61 528 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 40 224 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 29 055 доллар. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 24 024 доллар. Халықтың 4,9%-ы және отбасылардың 4,0%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,4%-ы және 65 жастан асқандардың 1,8%-ы. Жопатаун орта мектебі қаланың географиялық орталығына жақын, Жопа Ферма жолында орналасқан.

Халықтық мәдениеттегі бейнелеу

Ньют Гингрич, АҚШ Өкілдер палатасының бұрынғы спикері; Уильям Р. Форстчен және Альберт С. Хансер «Грант Шығысқа келеді: Азамат соғысының романы» деген балама тарих романын жазды. Онда колониялық Йоппадағы Оқ-дәрі өзені шайқасы деп аталатын Америка Азамат соғысының құрастырылған шайқасы бейнеленген. «Карталар үйі» осы аймақта түсірілді, ал Йоппа екінші маусымның бірінші эпизодында еске алынады.