Кіріспе

Канадалық суретші және музыкант (1949–2022)
Вермонт штатының саясаткері

Уильям Родни Грэм (16 қаңтар 1949 – 22 қазан 2022) – канадалық бейнелеу өнері шебері және музыкант. Ол Ванкувер мектебімен тығыз байланысты болған.

Ерте өмір

Грэхам 1949 жылдың 16 қаңтарында Британдық Колумбияның Эбботсфорд қаласында дүниеге келді. Британдық Колумбия университетінде өнер тарихын оқыды, содан кейін Саймон Фрейзер университетіне (SFU) түсті. SFU-да Иан Уоллес оқытқан қазіргі заманғы өнер курсына қатысудан бұрын, ол жазу және әдебиет саласына ден қоюды жоспарлаған болатын.

Жұмыс

Ванкувердің 1970-ші жылдардағы фотоконцептуалдық дәстүрінен бастау алған Грэмнің туындылары, көбінесе тарихи әдебиет, музыка, философия және халықтық мәдениетке сілтемелермен толы болады. Ол ең көп батыс жағалауының канадалық суретшілерімен – Викки Александр, Джефф Уолл, Стэн Дуглас, Рой Арден және Кен Лум сияқтылармен байланысты болды. Осыған дейін («Рим қираған жерлері» (1978) туындысымен) және 1980-ші, 1990-шы жылдар аралығында Грэм өз жұмысында камера обскура техникасын пайдаланды. Олардың көптегені бельгиялық белгілі баспагер Ив Геверт және галерея иесі Кристин Бургинмен бірлесіп жасалды. Оның Зигмунд Фрейдке арналған кең ауқымды жұмыстары (1983 жылдан бастап) осы мәтінге негізделген тәжірибеден өркендеді, бірақ кейіннен табылған заттардан жасалған кітаптар Дональд Джаддтың мүсіндері сияқты, өзгеріссіз күйінде енгізілді. 1997 жылға дейін, ол Канаданы Венеция биенналесінде «Vexation Island» фильмінің циклымен ұсынғанша, Грэм Уэльс емендерінің суреттерінен тұратын сериясымен танымал болды. Бұл жоба үшін ол Англия ауылдарындағы әсем, жалғыз ағаштардың қара-ақ негативтерін түсіру үшін үлкен форматты камерамен фотографты жалдады. Содан кейін ол суреттерді камера обскурадағыдай, кері бұрып іліп қойды. 1998 жылы Грэм осы тақырыптағы түпкілікті жұмысын жасады – қызыл түсті сепия және көмірлік реңдерді алу үшін түсті қағазға басылған Уэльс емендерінің жеті монументалды суретінен тұратын серия. 2013 жылдың 22 наурызында Канада Посты «Canadian Photography» сериясының бөлігі ретінде, Грэмнің 1937 жылғы «Basement Camera Shop» фотосуреті бейнеленген пошта маркасын шығарды. Сурет – суретші антиквариат дүкенінде тапқан бір көріністің қайта жаңартылған нұсқасы. Грэм фотосуретте сатушы рөлінде, клиент күтіп тұрған күйде бейнеленді.

Фильм

1994 жылы Грэм өзі басты кейіпкер ретінде ойнайтын фильмдер мен бейнелер сериясын бастады: Halcion Sleep (1994), In The Phonokinetoscope Грэмнің киноның пайда болу тарихымен және оның аяқталуымен байланысты ойлары көрінеді. Бұл жұмысында Грэм Томас Эдисонның прототипін пайдаланады және кинодағы дыбыс пен бейне арасындағы қатынас туралы аргумент келтіреді. Vexation Island (1997) фильмінде Грэм сомдаған кеме апатқа ұшыраған теңізші тропикалық аралда оянады, бірақ ол пальмадан түсірген кокосының соққысынан есінен айрылады; кейін ол тағы оянады, ағашқа оралады және осы цикл қайталана береді. Кейін Rheinmetall/Victoria 8 (2003) фильмінде екі көне технология – теріс машина және кинопроектор бір-бірімен күреседі, сонда кинопроектор бұрынғысының бейнесін көрсетеді. Lobbing Potatoes at a Gong (1969) (2006) фильмі 16 мм форматында түсіріліп, циклды көрсету түрінде ұсынылады, ол 1969 жылғы Fluxus қозғалысын еске түсіретін қойылымды құжаттайды. Грэм сомдаған суретші балама мәдени ортада орындыққа отырған күйде көрсетіледі, ал көрермендер оның картоппен гонгты соғуға тырысқанын бақылайды. Гонгқа тиген барлық картоп кейін шағын дистилляциялық қондырғыда арақ жасауға қолданылды. Бөтелке шығарманың бөлігі ретінде де, соңғы өнім ретінде де витринада қойылған. Грэмнің көптеген фильмдеріндегідей, қарапайым сюжет өндіріске жұмсалған күш-жігерге зор қайшылық тудырады, суретші жан-жақты зерттеулер жүргізіп, кәсіби кинотопты жалдады.

Сурет салу және бояу

2003 жылы Грэм алғаш рет сурет салу мен бояуға көшті. Фотосуреттер, инсталляциялар және суреттермен байланысты жұмыстардағы кейіпкерлік бейнесі, "The Gifted Amateur", 1962 жылғы 10 қараша, 2007 жылғы туындысы, оның жұмысындағы актерлік және өнер тарихына қатысты бағыттардың жалғасуын көрсетеді.

Көрмелер

Грэхамның жеке көрмелеріне Ванкувер өнер галереясы (2012); Барселонадағы MACBA-да өткен ретроспективалық көрме (2010), содан кейін Гамбургер Кунстхалле және Базельдегі Заманауи өнер мұражайына (Museum für Gegenwartskunst) көшті; Лос-Анджелес қазіргі заманғы өнер мұражайы (2004); Филадельфия қазіргі заманғы өнер институты (2005), Лондонның Уайтчепел галереясы (2002) және Берлиннің Гамбургер Бахнхоф мұражайы (2001) кірді. Суретші Documenta IX (1992), 1997 жылғы Венеция биенналесі, 2006 жылғы Уитни биенналесі және 2013 жылғы Карнеги халықаралық көрмесіне қатысты. Ол 2014 жылы Scotia Bank сыйлығының финалисі болды. 2016 жылы ол Канаданың бейнелеу өнеріне қосқан үлесі үшін Канада орденінің офицері атағымен марапатталды.

Жеке өмір

Грэхам Ванкуверде өмір сүрді және суретші Шаннон Оксаненге үйленген еді. Олар ажырасқан жоқ болғанымен, ол екі баласымен және олардың әкесімен бөлек тұрды. Бірге олар Ванкувердегі "Либерти Бейкерри" пекарнясының иелері болды. Грэхам 2022 жылдың 22 қазанында Ванкуверде қайтыс болды. Ол 73 жаста болды және қайтыс болғанға дейін бір жыл бойы қатерлі ісікке шалдықты.