Кіріспе

Кидисвилл – АҚШ-тың Мэриленд штатындағы Вашингтон округіндегі қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 1 152 адамды құрады.

Тарих

Кейдисвиллдегі ең алғашқы үй 1738 жылы салынған. Джордж Гордонның «Гордонның сатып алуы» жер учаскесінің сипаттамасында «бір бөрене үй, 12 х 15 фут» деп көрсетілген. Бұл учаскеге алғашқы рұқсат 1738 жылдың қаңтарында Оуэн Макдоналдқа берілген, Гордон оны сатып алғанға бір жыл бұрын. «Гордонның сатып алуы» – Кейдисвиллге айналатын болатын аймаққа еуропалық американдықтардан алғашқы енген жер. Сол кездегі басты жол – Конокочейг жолы, ол Кейдисвиллдің шығысындағы Ұлы Вагон жолынан тармақталып, провинцияның ең шеткі аймақтарына дейін жетіп, ақырында Кейдисвиллден өтетін болды. Үйдің нақты орналасқан жері белгісіз, бірақ «Гордонның сатып алуының» бастапқы нүктесі бүгінгі Белл-Лейн болды. Аймаққа көшіп келгендер көбейгенде, 1765 жыл шамасында Кіші Антиэтам өзенінде диірмен салынды. Бұл диірмен ең алғашқы фермерлерге қызмет көрсету үшін салынған, олардың көпшілігі Пенсильваниядан көшіп келген неміс және швейцариялық иммигранттар еді. 1770 жылы Джейкоб Гесс бұл диірменді сатып алды. Гесс 1815 жылы қайтыс болғанға дейін диірмен мен болашақта қалаға айналатын жердің көп бөлігіне ие болды. Осы кезеңде дамып келе жатқан қоғам «Гесс Милл» деп аталды. Джейкоб Гесс қайтыс болғаннан кейін бірден Шарпсбург – Бунсборо жолы салынды (шамамен 1820 жылы), ол Кейдисвиллдің басты көшесіне айналды. Боунсборо мен Шарпсбургтің арасындағы орталықта орналасқандықтан, қала Centerville деп аталды. Қаланың атауы ресми түрде Кейдисвилл болып өзгерді, өйткені басқа Centerville, Мэриленд, Куин-Анн округінде болды және алғашқы пошта бөлімі ашылды. 1860 жылдардың ортасында B&O темір жолы құрылысқа рұқсат алды, ал 1870 жылдардың басында Вевертоннан Хагерстаунға дейін тармақ желісі салынды, ортасында Keedysville депосы орналасқан. Темір жол азамат соғысының қиын жылдарынан кейін қажетті өркендеуді әкелді. 1872 жылы Кейдисвилл ресми түрде муниципалитет ретінде бекітілді. Кейдисвилл 1900 жылдардың бірінші жартысында көптеген кәсіпорындарға үй болды, бірақ қаланың коммерциялық сипаты ғасырдың екінші онжылдығында төмендеді. Басқа шағын қалалар сияқты, автомобиль мен механизацияның пайда болуы үлкен дүкендер мен фабрикалардың қолжетімділігі артып, бұрынғы көптеген қол еңбегі жұмыс орындары азайғандықтан, бірте-бірте өзгерістерге әкелді. Кейдисвилл 20 ғасырдың көп бөлігінде өзгермеді, өзінің шағын қалалық тартымдылығын сақтап қалды. 21 ғасырдың басында шағын қаланың атмосферасы одан да тартымды болды. Ғасырдың басына қарай қалаға бірнеше жаңа аудандар жоспарланды және халық саны, көп жылдар бойы 400-ге жуық болған, бір онжылдықта екі еседен астамға өсті. Кейдисвиллдің тарихы бай және ұзақ, бірақ екі есе үлкен болса да, ол шағын қаланың ерекшелігін сақтайды. Басқа бір танымал тарих бойынша, алғашқы қоныс аударушы Джейкоб Гесс, ол қаланың ядросын құрайтын диірменді салған. Жоғарыда көрсетілгендей, қоныс аудару 1730 жылдары басталды. Джейкоб Гесс осы аймаққа шамамен 1760 жылы Кристиан Орндорф отбасымен бірге келді. Ол сол кезде «жас неміс» деп есептелді. 1768 жылы диірмен кешенінің құрылысы туралы айтылатын әңгіме Гесс сол жылы патенттелген «Гесс ашылуы» деген алғашқы жер учаскесінен туындауы мүмкін. Алайда, диірмен «Гесс ашылуында» емес, «Гордонның сатып алуында» орналасқан. Дегенмен, Гесс табысты кәсіпкер және қоғамдық қайраткер болды. Сондықтан ол қаланың құрылуында маңызды рөл атқарады. Балтимор және Огайо темір жолының көпірі, Антиэтам өзені, Бейкер фермасы, Дуб фермасы, Геитинг фермасы, Хиллс, Дейлс және Виниард, Хитт диірмені мен үйлері, Хоффман фермасы, Кейдисвилл тарихи ауданы және Никодем диірмені кешені Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,92 шаршы миль (2 км²) құрайды, бәрі құрлық. Кейдисвилл кембрий дәуірінің карбонатты тау жынысы – Томстаун доломитімен негізделген. Томстаун Вашингтон округындағы, әсіресе Кейдисвилл маңындағы көптеген үңгірлердің пайда болуымен белгілі. Бұл аймақта бір кезде сегіз түрлі үңгір болған, олардың бірнешесі тас карьерлерінен жол құрылысы үшін тас алу кезінде табылды. Осы үңгірлердің ең танымалсы – Кристалл гроттары 1920 жылы ашылған және қазір Мэриленд штатындағы жалғыз көрмелік үңгір. Бұл аймақтағы үңгірлердің көп болуы жер асты суларының дренажының артуымен байланысты болуы мүмкін. Бұл жердегі жер асты сулары Кіші Антиэтам өзені мен оның салалары арқылы тартылады, ал осы үңгірлердің көпшілігі қаланың шығысындағы жартастар мен бұзылған үстіртте табылады.

Климат

Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Кидисвилл ылғалды субтропиктік климатқа ие, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді.

Көлік

Кейдисвиллге бару және одан шығудың негізгі жолы – автомобиль жолы. Қалаға қызмет ететін жалғыз маңызды магистраль – Мэрилендтің 34-бағдары, ол шығысқа қарай Бунсбороға және батысқа қарай Шарпсбургке дейін созылады. Тағы бір қосымша мемлекеттік тас жол, Мэрилендтің 845-бағдары, қаладан өтеді, Main Street көшесі бойымен бұрынғы МД 34 бағытын ұстанады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 1152 адам, 391 үй шаруашылығы және 319 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 407 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,5% ақ нәсілді, 3,5% афроамерикалық, 0,2% азиялық, 0,8% басқа нәсілдерден және 1,0% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтар халықтың 2,9% құрады. 391 үй шаруашылығының 41,9% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 71,4% -ында бірге тұратын жұбайлар, 7,9% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 2,3% -ында күйеуі жоқ ерлер және 18,4% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 14,1% жеке адамдардан тұрады, ал 4,3% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,95 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,24 адамды құрады. Қала тұрғындарының орташа жасы 37,2 жас. Тұрғындардың 28,2% -ы 18 жасқа дейін, 6,6% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 28,2% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 28,4% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 8,6% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 50,8% ер адам және 49,2% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 482 адам, 172 үй шаруашылығы және 131 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 188 тұрғын үй бірлігі. Қаланың нәсілдік құрамы: 98,96% ақ нәсілді, 0,21% афроамерикалық, 0,21% азиялық және 0,62% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,24% құрады. 172 үй шаруашылығының 41,3%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 69,2%-ы бірге тұратын жұбайлар, 5,8%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 23,3%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 20,9%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 8,1%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,80 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,27 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 28,6%-ы 18 жасқа дейінгілер, 6,4%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 31,1%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 25,5%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 8,3%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 35 жас. Әр 100 әйелге 95,1 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 93,3 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 53 250 доллар, ал отбасының орташа табысы 61 607 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 43 438 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 30 938 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 911 доллар. Отбасылардың ешқайсысы да, халықтың 1,3%-ы кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілер де, 64 жастан асқандардың 8,8%-ы да жоқ.