Американың тарихи маңызы бар Дартмут қаласы

Кіріспе

Дартмут (Massachusett: Apponeganset) – АҚШ-тың Массачусетс штатының Бристоль округінде орналасқан тарихи маңызы бар жағалау қаласы. Ескі Дартмут – Массачусетс штатының оңтүстік-шығысында еуропалықтар, негізінен ағылшындар қоныстанған алғашқы аймақ. Дартмут Жаңа Англияның фермерлік жағалауының бір бөлігі болып табылады, ол тарихи жағалау ауылдары, жүзімдіктер мен фермалардан тұрады. 8 маусым 2014 жыл Дартмуттың қала ретінде құрылғанына 350 жыл толуымен белгіленді. Қала сонымен қатар Массачусетс Оңтүстік жағалауының да бөлігі. Жергілікті апталық газеттер – The Dartmouth/Westport Chronicle және Dartmouth Week. Португалияның Лагоа муниципалитеті Бристоль округінің маңындағы Массачусетс және Род-Айленд қалаларымен бірге Дартмуттың туысқан қаласы болып табылады. Дартмуттың солтүстік бөлігінде қаланың ірі сауда орталықтары орналасқан. Қаланың оңтүстік бөлігі Бъзардс шығанағына тікелей жақын, сондай-ақ Нокуокок көлі, Корнелл тоғаны, Слокумс өзені, Шингл аралы өзені және Паскамансетт өзені сияқты бірнеше су жолдары бар. Қалада бірнеше жұмыс істейтін ферма және жағалаудағы шарап туризмінің бөлігі болып табылатын бір жүзімдік бар. Ауыл шаруашылығының дамыған мұрасымен қала мен штат жұмыс істейтін көптеген фермаларды қорғап келеді. Дартмуттың оңтүстік бөлігі Бъзардс шығанағымен шектеседі, онда белсенді балық аулау және қайықпен жүзу қауымдастығы гүлденуде; жағалаудан Элизабет аралдары мен Каттиханкты көруге болады. Паданаррамдағы Нью-Бедфорд яхт клубы екі жылда бір рет регата өткізеді. Қаланың бірегей тарихи ауылдары мен жағалаудағы жылжымайтын мүліктерінің ассортименті оны ұрпақтар бойы жазғы демалыс орнына айналдырды. Оңтүстік Дартмут аймағындағы мәртебелі аудандар: Нонквитт, Раунд Хилл, Барни Джой және Мишам Пойнт. Қаланың жыл бойы тұрғындары көп, және жыл ішінде түрлі шаралар өтеді. 2020 жылғы халық санауы бойынша Дартмуттың жылдық тұрғын халық саны 33 783 адамды құрады. Дартмут – Плимут пен Миддлбородан кейін Массачусетс штатындағы үшінші ірі қала (жер ауданы бойынша). Дартмуттың Фритаундағы ең солтүстік шекарасынан оңтүстіктегі Бъзардс шығанағына дейінгі арақашықтық шамамен 16 миль (26 км). Қала ішінде Хиксвилл, Блисс Корнер, Паданарам, Смит Миллс және Расселл Миллс ауылдары орналасқан. Дартмут батыста Вестпортпен, солтүстікте Фритаунмен және Фолл-Ривермен, оңтүстікте Бъзардс-Бэймен, шығыста Нью-Бедфордпен шектеседі. Кемелік шатлдар күнделікті Мартаның жүзімдігі мен Каттиханк аралына тұрақты қатынас жасайды. Дартмуттағы католик шіркеулері Нью-Бедфорд деканатындағы Фолл-Ривер епархиясының құрамына кіреді. Дартмуттағы католик шіркеулеріне 1930 жылы қаланың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін өсіп дамыған ауылдық шіркеу ретінде құрылған Сент-Мэрис шіркеуі кіреді. 1969 жылы құрылған және католик орта мектебі – епископ Стэнг орта мектебіне жақын орналасқан Сент-Жули Биллиарт мәхәлләсі де бар. Вестпорттағы Сент-Джордж епархиясы Дартмут қаласының бір бөлігін қамтиды және 1914 жылы құрылған.

Town of historical importance in the United States

Dartmouth (Massachusett: Apponeganset) is a coastal town in Bristol County, Massachusetts, United States. Old Dartmouth was the first area of Southeastern Massachusetts to be settled by Europeans, primarily English. Dartmouth is part of New England's farm coast, which consists of a chain of historic coastal villages, vineyards, and farms. June 8, 2014, marked the 350th year of Dartmouth's incorporation as a town. It is also part of the Massachusetts South Coast. The local weekly newspapers are The Dartmouth/Westport Chronicle and Dartmouth Week. The Portuguese municipality of Lagoa is twinned with the town; along with several other Massachusetts and Rhode Island towns and cities around Bristol County. The northern part of Dartmouth has the town's large commercial districts. The southern part of town abuts Buzzards Bay, and there are several other waterways, including Lake Noquochoke, Cornell Pond, Slocums River, Shingle Island River and Paskamansett River. The town has several working farms and one vineyard, which is part of the Coastal Wine Tour. With a thriving agricultural heritage, the town and state have protected many of the working farms. The southern part of Dartmouth borders Buzzards Bay, where a lively fishing and boating community thrives; off its coast, the Elizabeth Islands and Cuttyhunk can be seen. The New Bedford Yacht Club in Padanaram hosts a bi annual regatta. The town's unique historic villages and selection of coastal real estate have made it a destination for generations as a summering community. Notable affluent sections within South Dartmouth are Nonquitt, Round Hill, Barney's Joy, and Mishaum Point. It also has many year round residents and a variety of activities throughout the year. As of the 2020 census, the year round population of Dartmouth was 33,783. Dartmouth is the third largest town (by land area) in Massachusetts, after Plymouth and Middleborough. The distance from Dartmouth's northernmost border with Freetown to Buzzards Bay in the south is approximately 16 mile (26 km). The villages of Hixville, Bliss Corner, Padanaram, Smith Mills, and Russells Mills are located within the town. Dartmouth shares borders with Westport to the west, Freetown and Fall River to the north, Buzzards Bay to the south, and New Bedford to the east. Boat shuttles provide regular transportation daily to Martha's Vineyard and Cuttyhunk Island. Catholic churches in Dartmouth are part of the Diocese of Fall River in the New Bedford Deanery. Catholic Churches in Dartmouth include St. Marys Parish which was founded in 1930 as a country parish before growing to fulfill the needs of the town. St. Julie Billiart Parish, which was established in 1969, and is directly adjacent to Bishop Stang High School, a Catholic high school. St. George Parish in Westport also covers portions of the town of Dartmouth and was founded in 1914.

Этимология

Атаудың шығу тегі Англияның Дартмут қаласынан алынған деп есептеледі. Бұл, осы жерді зерттеген алғашқы еуропалық Бартоломей Госнольдтың Англиядағы Дартмуттан Америкаға кемемен келгенімен байланысты болуы мүмкін. Сонымен қатар, саяхатшылар кеме жөндеу үшін Дартмутқа тоқтағанды еске алу үшін де Дартмут деп аталған болуы мүмкін. Еуропалық отарлаудан бұрын Уампаноагтар осы аймақта мың жылға дейін тұрған, ал олардың ата-бабалары одан да ұзақ уақыт бұл жерде мекендеген. Джон Уинтроптың (1587–1649) күнделігінде Дартмуттың жергілікті тайпаларының аты Нуккекаммес деп жазылған. 1602 жылдың 15 мамырында ағылшын зерттеушісі Бартоломей Госнольд "Конкорд" кемесімен Кэттиханк аралына қонды, аймақты зерттеді, содан кейін Вирджинияның Джеймстаун колониясына қоныстанды. Госнольдтың аймақты зерттеуі оны Хеп төбесі деп атаған Дөңгелек төбеге жеткізді. Ол сондай-ақ Дартмут аумағын гүлдерге толы далалармен, бук және самырсын тоғайларымен жабылған деп сипаттады. Ол жабайы құлпынай жинады және бұғыларды байқады. Сонымен қатар, ол Паданаррам порты арқылы ағатын Аппонагансет және Акушнет өзендерін көрді. Жергілікті тұрғындар сиреп қоныстанған, Плимутқа паломниктер келгеннен кейін, аймақ колонистерге қызығушылық тудыра бастады, содан кейін жерді ресми түрде сатып алу үшін кездесу өтті.

Ескі Дартмут

1652 жылдың 7 наурызында ағылшын отаршылары жергілікті тайпамен кездесіп, Олд Дартмутты сатып алды – қазіргі Дартмут, Акушнет, Нью-Бедфорд, Фэрхейвен және Вестпорт қалаларын қамтитын аймақ. Бұл келісімде Уампаноаг тайпасының басшысы Оусамекин (Массасойт) және оның ұлы Уамсутта, сондай-ақ Плимут колониясының жоғары лауазымды "Сатып алушылары" мен "Ескі қоныс аударушылары": Джон Уинслоу, Уильям Брэдфорд, Майлз Стендиш, Томас Саутворт және Джон Кук қатысты. Келісім шартына сәйкес, 30 метр мата, сегіз қаз терісі, он бес балта, он бес қазық, он бес жұп шалбар, сегіз жамылғы, екі қазан, бір плащ, 2 фунт стерлинг wampum, сегіз жұп шұлық, сегіз жұп аяқ киім, бір темір қазан және 10 шиллингтік тауар берілді [sic]. Еуропалықтар осы мәміле арқылы жердің толық иелері болғандықтарын есептесе, Уампаноагтар бұл таласқа қарсы шықты, себебі аң ауру, балық аулау және егіншілік құқықтарымен салыстырғанда, жердің эксклюзивті меншігі олар үшін жат ұғым болды. Еуропалықтардың келісімшартқа берген түсінігі бойынша, бір жыл ішінде бұл жерде бұрын тұрған барлық жергілікті тұрғындар кетіп кетуге тиіс еді. Бұл ұзаққа созылған жер дауына әкелді, өйткені келісімшарт шекара сызықтарын көрсетпеді және берілген жерді жай ғана "Дартмут деп аталатын жер" деп сипаттады.

Ресми сатып алынғаннан кейін шамамен 6 ай өткен соң, 1652 жылдың қараша айында Дартмут ағылшын иммигранттарымен мекендеуге кірісті, ал 1664 жылы ресми түрде құрылды.

Квакерлер

Квакерлер деп те аталатын Достар діни қоғамының мүшелері Оңтүстік жағалауға алғашқы еуропалық қоныс тебушілердің қатарында болды. Олар Плимут колониясы мен Массачусетс шығанағы колониясының пуритандық қауымдастықтарында қудалауға ұшырады; соңғысы 1656–1657 жылдары квакерлерді тыйым салды. 1691 жылы Массачусетс шығанағы колониясы Плимут колониясын аннексиялаған кезде квакерлер Ескі Дартмут халқының көп бөлігін құрады. Бұның бір себебі – тұрғындар Плимут колониясынан тәуелсіздіктерін сақтағысы келді және Плимут соты оларға пастор тағайындау үшін халық санының жеткілікті болуын қаламады. Осы қақтығыс кезінде Вампаноаг тайпалары, Наррагансеттер мен Нипмуктармен бірігіп, Ескі Дартмут және аймақтағы басқа да еуропалық елді мекендерге шабуыл жасады.

Революциялық соғыс

Пауль Ревир ескерткен минуттықтардың бірі Акушнет, Фэрхейвен және Бедфорд Вилладж арқылы өтіп, Дартмутқа жақындап келе жатқан британдық әскерлер туралы хабар таратты. 1775 жылдың 21 сәуірінде капитан Томас Кемптон Дартмут минуттықтарының үш ротасын қаладан шығарып, Роксберидегі әскери лагерьге, тағы 20 000 сарбазға қосты. Соғысқа дейін Кемптон Нью-Бедфордта кит аулаушы болып жұмыс істеген. Екі Дартмут ротасын капитан Диллингхэм мен Эгери басқарды. Джордж III атынан шақырылған Дартмут қаласының соңғы отырысы 1776 жылдың ақпан айында өтті. Сондай-ақ 1776 және 1779 жылдары Дартмут сайлаушылары Хат-хабар, қауіпсіздік және тексеру комитетіне мүше болуға шақырылды. Олардың міндеті – мемлекетке опасыздық жасайтын адамдарды анықтап, Соғыс кеңесіне хабарлау болды. Дартмуттан Бункер-Хилл армиясының 18-ші полкінде екі рота сарбаз болды. 1776 жылдың 17 наурызынан кейін Дартмут әскерлеріне ешқашан солтүстікке баруға бұйрық берілген жоқ. 1778 жылы Грейдің шабуылының бөлігі ретінде Паданарам ауылына британдық әскерлер шабуыл жасады. Сол кезде ауыл Акиннің жағажайы деп аталды. 1778 жылдың қыркүйегінде Елиху Акин үш лоялисті ауылдан қуғаннан кейін, британдық шабуылдаушылар ауылдың көп бөлігін, әсіресе Акинге тиесілі үйлерді өртеп жіберді. Шабуылдаушылар Акинге лоялистерді Дартмуттан қуғандықтан нысана алды. Олар Акинды жалғыз қалған мүлігіне, Поттерс-Хиллдегі шағын үйіне – Елиху Акин үйіне көшіруге мәжбүр етті. Елиху шабуылдан кейін қаржылық жағдайынан айырылып, кедей болып қайтыс болды. Ол 1794 жылы қайтыс болғанға дейін сол үйде тұрды. Шабуылдан келген зиянды жоюға 1778 жылы 105 960 фунт стерлинг жұмсалды, бұл бүгінгі күнгі ақшамен шамамен 9 миллион долларға тең. Елихудың құрметіне және оның кеме жасау өнерін еске алу үшін соғыстан кейін 20 жыл бойы Паданарам ауылы Акиннің кемежайы деп аталды. 1793 жылы Расселлз Миллс ауданында Даволлс жалпы дүкені ашылды.

Соғыс алдындағы жылдар

Азамат соғысына дейінгі жылдары, 1840 жылдардың басында Дартмут Санфорд пен Шерманға тиесілі кит аулау кемесін суға түсірді, боулинг аллеясы өртенді, сондай-ақ кейбір дүкендер ром мен сидр сатудан бас тартқан, тыйымшылық митингісін өткізді. 1855 жылы қалада бір мақта фабрикасы, үш тұз өндіру орны, теміржол вагондары, шаналар, арбалар және кареталар жасаушы бір зауыт, екі былғары өңдеу орны, жеті аяқ киім шебері және бес шифер фабрикасы, сондай-ақ бір кеме жасау орны болды. Қала малға бай болды, оның ішінде мыңнан астам қой мен сиыр, 850 шошқа, 428 өгіз болды. Сонымен қатар 4102 акр ағылшын шөбі және 712 акр үнді жүгері егілді.

1861 жыл

Дартмут қаласындағы Азамат соғысына қатысты алғашқы қалалық кездесу 1861 жылдың 16 мамырында өтті, онда қаланың соғысқа қатысты ұстанымы баяндалған кіріспе бөлім болды. 1862 жылы Дартмут қаласы соғысқа еріктілерге ақы төлеуге дауыс берді. Уильям Фрэнсис Бартлетт Йорктаун қамалында жараланғаннан кейін Дартмуттан өтті. Бірнеше Дартмут сарбаздары Булл-Ран шайқасының екінші кезеңінде болды. Джордж Лоутон, Лиандер Коллинз, Роберт Х. Данэм, Фредерик Смит, Джозеф Хед, Абрахам Р. Коуэн және Джон Смит – барлығы шайқаста қатысты. Олар 8-ші батарея МВМ, 16-шы және 18-ші полк МВИ, және жеңіл артиллерияда қызмет етті. "Нью-Бедфорд Республикалық Стандарттарының" 18 тамыздағы 182-ші санында Дартмут қалалық кездесуі тоғыз айлық еріктілерге 200 доллар көлемінде сыйлық төлеуге келісім бергені хабарланды. Антиетам шайқасынан кейінгі айда Дартмуттың көптеген азаматтары Массачусетс еріктілер ополчениесінің 3-ші жаяу әскер полкіне қосылды. Олар 1862 жылдың 22 қазанында Бостонға аттанбас бұрын Лейквилдегі Джо Хукер лагерінде оқуын аяқтады. Содан кейін олар "Мерримак" және "Миссисипи" кемелеріне мініп, Солтүстік Каролина штатының Нью-Берн қаласына бағыт алды. Дартмут содан кейін өзінің екінші квотасын орындауға кірісіп, 20 адамды F компаниясына, ал үш адамды G компаниясына жіберді. Фредериксбург шайқасында машина жасаушы Жозеф Хед, теңізші Фредерик Смит және Фредерик Х. Расселл – барлығы Дартмуттан шыққандар – жараланды. Ағаш шебері Айзек С. Баркер қаза тапты.

1863 жыл

1863 жылдың 3 наурызында қала еріктілердің отбасыларына ай сайын жәрдем төлеу үшін 5000 доллар жинауға дауыс берді. Темір кеме «USS Keokuk»-тың капитаны Джеймс Тейлор 1863 жылдың 21 сәуірінде Дартмутқа үйіне келді. «Кеокук» Форт Самтерге шабуыл жасап, мылтық тесіктерімен тесілгеннен кейін, ол "жеңіліске ұшырамағандай" көрінді. Дартмут сарбаздары Геттисбург шайқасында да шайқасты. Үш сарбаз 1-ші MVI полкінде, біреуі 16-шы және 33-ші полктерде, ал алтауы 18-ші полкте қызмет етті. Дэвид Льюис Гиффорд – Дартмуттан шыққан Одақ армиясының сарбазы, ол Құрмет медалімен марапатталды. Ол 1863 жылдың желтоқсанында, 1 жасында 4-ші Массачусетс кавалерия полкінің мүшесі ретінде әскери қызметке қабылданды. «USS Boston» бу кемесінен кейін, кеме «Ойстер» төсегіне тіреліп, 400 адамды Конфедерация артиллериясының атыс қашықтығында қалдырды. Гиффорд және Джордж В. Бруш басқаратын тағы төрт адам кішкентай қайыққа мініп, құтылып қалған сарбаздарды қауіпті жерден эвакуациялады.

1864 жыл

1864 жылдың сәуір айында Дартмут тұрғындары әскери қызметке қажетті саяхатшыларды жинау үшін ақша жинауға дауыс берді. Спотсильвания соты шайқасында Дартмуттан Брэдфорд Литтл жараланды, ал Дартмуттан Эдвин К. Трипп Колд-Харбор шайқасында қаза тапты. Петербург қоршауында Дартмуттан үш адам жарақат алды. Тос. К. Лапэм 1864 жылдың 20 қаңтарында Теннесси штатының Мурфрисборо қаласындағы Бірінші әскери госпитальдан Дартмут қаласындағы Чейс-роудтағы ағасына хат жазды. Ол «Ескі» Дартмут деп атаған жердегі суық ауа райын сипаттады, сондай-ақ Оңтүстікте қызмет еткендегі аурулары мен әскерлердің көтеріңкі рухы туралы жазды, содан кейін Дартмуттағы отбасына сәлем жолдады. Нахум Никельсон – Азамат соғысында қызмет еткен Дартмуттың тағы бір тұрғыны. Ол 1864 жылдың наурыз айында 35-ші Массачусетс жаяу әскер полкіне барабаншы болып қосылды. Ол бес апта бойы Бостон портында жаттықты, содан кейін Александрияға (Виргиния) барып, Шөл дала шайқасына және Колд-Харбор мен Петербург шайқастарына қатысты. 1865 жылдың шілде айында әскери қызметтен босатылды. Дартмутқа оралғаннан кейін ол үй салып, ақырында Дартмуттың ең егде жастағы тұрғынына табыс етілген Бостондық таяқпен марапатталды және бұрын қараушысы болған Паданарм зиратына жерленді. Жеке Хамфри Р. Дэвис (Дартмуттан шыққан теңізші) 1864 жылдың мамыр айында Андерсонвилл түрмесінде әскери тұтқын ретінде қайтыс болды. 1864 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Дартмут тұрғындарының 384-і Абрахам Линкольнді қайта сайлауға дауыс берді.

Қазіргі тарих

Ватуппа филиалының темір жолы 1875 жылы Дартмут қаласына қызмет көрсетуді бастады. XIX ғасырдың соңында оның жағалауы Жаңа Англия қоғамының әулетті мүшелері үшін жазғы демалыс орнына айналды. Линкольн паркі 1894 жылы Нью-Бедфордтың Юнион-стрит теміржол компаниясымен құрылды және 20-ғасырдың ортасында «Комета» атанған ағаштан жасалған американдық тау-кені сияқты аттракциондармен ойын-сауық паркіне айналды. Round Hill – MIT ғалымдары, соның ішінде физик Роберт Дж. Ван де Графф жүргізген зерттеулер орталығы болды. Ол 1933 жылы әлемдегі ең ірі ауада оқшауланған Ван де Графф генераторын (қазір Бостон ғылым мұражайында сақталады) салдырды. Осы жерде «полковник» Эдвард Хоуленд Робинсон Гринге тиесілі Грин-Мансион сарайы орналасқан, ол одан да әйгілі және эксцентрикті Хетти Гриннің ұлы болған. 1936 жылы полковник қайтыс болды. Оның көптеген мүліктеріне байланысты дау-дамай жесірі мен қарындасы арасында сегіз жылға созылды, нәтижесінде сарай күйреуге бет бұрды. Ақырында сот полковниктің қарындасы Гетти Сильвия Уилкс жалғыз мұрагер деп шешті. 1948 жылы ол барлық мүлкін MIT-ге мұра етті, ол оны микротолқынды және лазерлік тәжірибелер үшін пайдаланды. Buzzards Bay шығанағындағы теңізшілерге белгілі болған алып антенна 50 000 галлондық су резервуарының үстіне орнатылды. Оны сақтап қалуға әрекеттер жасалғанымен, ол тозуға ұшырап, 2007 жылдың 19 қарашасында бұзылды. Сарайдың жанына тағы бір антенна орнатылып, баллистикалық зымырандарды ерте ескерту жүйесін әзірлеуге қолданылды. MIT Round Hill-ді 1964 жылға дейін пайдаланды. Кейін ол Жаңа Англиядағы Иезуиттер қоғамына сатылып, демалыс үйі ретінде қолданылды. Үстіңгі қабаттарында 64 жеке бөлме болды. Бас қабатында ғибадатхана, кітапхана және жиналыстар өткізуге арналған залдар жабдықталған. 1970 жылы иезуиттер жер мен ғимараттарды Гратиа Р. Монтгомериге сатты. 1981 жылы миссис Монтгомери жердің көп бөлігін тарихы, сәні және табиғи ортасын сақтауға тырысқан құрылысшылар тобына сатты. Қазіргі кезде мүлік тоғыз тесікті гольф алаңы бар, суда орналасқан, көбінесе жазғы тұрғын үйлерден тұратын, қақпасы бар аудан болып табылады. 1980 жылы Sunrise Bakery and Coffee Shop Дартмут қаласындағы алғашқы дүкенін ашты. 2013 жылы қала ұлттық жаңалықтарда болды, себебі Дартмут университетінің студенті Джохар Царнаев Бостон марафонындағы жарылысқа қатысты.

The Watuppa Branch railroad started to serve Dartmouth in 1875. During the late 19th century its coastline became a summer resort area for wealthy members of New England society. Lincoln Park was established in 1894 by the Union Street Railway Co. of New Bedford, and became an amusement park in the mid 20th century with rides such as the wooden roller coaster The Comet. Round Hill was the site of early to mid 20th century research into the uses of radio and microwaves for aviation and communication by MIT scientists, including physicist Robert J. Van de Graaff. There in 1933 he built the world's largest air insulated Van de Graaff generator (now located at the Museum of Science (Boston)). It is also the site of the Green Mansion, the estate of "Colonel" Edward Howland Robinson Green, a colorful character who was son of the even more colorful and wildly eccentric Hetty Green. In 1936, the Colonel died. The estate fell into disrepair as litigation over his vast fortune continued for eight years between his widow and his sister. Finally, the court ruled that Mrs. Hetty Sylvia Wilks, the Colonel's sister, was the sole beneficiary. In 1948, she bequeathed the entire estate to MIT, which used it for microwave and laser experiments. The giant antenna, which was a landmark to sailors on Buzzards Bay, was erected on top of a 50,000 gallon water tank. Although efforts were made to preserve the structure, it deteriorated and was demolished on November 19, 2007. Another antenna was erected next to the mansion and used in the development of the Ballistic Missile Early Warning System. MIT continued to use Round Hill through 1964. It was sold to the Society of Jesus of New England and was used as a retreat house. The upper floors were divided into 64 individual rooms. The main floor was fitted with a chapel, a library, and meeting rooms. In 1970 the Jesuits sold the land and buildings to Gratia R. Montgomery. In 1981, Mrs. Montgomery sold most of the land to a group of developers who have worked to preserve the history, grandeur and natural environment. The property is now a gated, mostly summer residential community on the water featuring a nine hole golf course. In 1980 Sunrise Bakery and Coffee Shop opened its first store in Dartmouth. The town appeared in national news in 2013 when Dzhokhar Tsarnaev, then a university student at Dartmouth, participated in the Boston Marathon bombing.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы құрайды, оның ішінде құрлықтың бөлігі ал, судың бөлігі немесе 37,53% шамасында. Бұл Массачусетс штатындағы ауданы бойынша үшінші ең ірі қала.

Экология және табиғи ресурстарды басқару

Оңтүстік Дартмут қаласында орналасқан Ллойд қоршаған ортаны зерттеу орталығы – коммерциялық емес ұйым, ол Оңтүстік-Шығыс Жаңа Англиядағы су экожүйелері туралы білім беру бағдарламаларын ұсынады. Ол Слокемс өзенінің аузынан қарсы, Демарест Ллойд мемлекеттік паркінің жанында орналасқан, бұл паркі сайып келгенде, аяз суларымен танымал мемлекеттік жағажай. Дартмут табиғи ресурстар қоры (DNRT) 1971 жылы Дартмут қаласында құрылған коммерциялық емес жер қоры болып табылады, ол Дартмуттың табиғи ресурстарын сақтау және қорғау жөнінде жұмыс істейді. 1971 жылдан бері қор 5400 акр жерді қорғады және 2020 жылға қарай Дартмут қаласында 1800 акр жерге ие болды, оның ішінде 35 мильге жуық жаяу жолдары, сондай-ақ теңіз және өзен бойындағы серуендеу жолдары бар. DNRT Land Trust Accreditation Commission аккредитациясынан өтті, ол Land Trust Alliance-тің тәуелсіз бағдарламасы болып табылады. Қордың бас кеңсесі бұрынғы Хелфанд шаруашылығының орнында орналасқан.

Автомобиль жолдары

Массачусетс 140 және Массачусетс 24 тас жолдары Дартмуттың шекарасынан тыс, сәйкесінше Нью-Бедфорд және Фолл-Ривер қалаларында орналасқан. Екеуі де Бостон қаласына және солтүстікке қарай саяхаттауға мүмкіндік береді. Массачусетс 177 тас жолы Дартмуттың Вестпортпен шекарасынан басталып, батысқа қарай Род-Айленд штатына дейін созылады, сонымен қатар Ньюпорт аймағын (Тивертон, Литтл Комптон және Аквиднек аралы) Фолл-Ривер/Нью-Бедфорд аймағымен байланыстырады. 195-ші және 6-шы АҚШ тас жолдары Дартмут арқылы тікелей өтеді, сондай-ақ жоғарыда аталған үш Массачусетс тас жолына қосылу мүмкіндігін ұсынады; біріншісі 140-шы тас жолымен, ал екіншісі 24-ші және 177-ші тас жолдарымен байланыс жасауға болады. Тивертон, Род-Айленд және Литтл Комптон, Род-Айленд географиялық тұрғыдан Массачусетс штатының құрамына кіреді, бірақ Род-Айленд штатының қалған бөлігімен тікелей қатынайтын тас жолдары жоқ. Олардың орнына, аталған аймаққа кішігірім тас жолдар қосылады (RI 138, MA/RI 24, RI 177/MA 177, MA 81 және MA 88). 24-ші тас жолы Тивертон, Род-Айленд және Литтл Комптон, Род-Айленд қалаларынан шамамен 15-20 миль қашықтықта орналасқан. Массачусетс 177-ші, 140-шы және 24-ші тас жолдары ежелгі үндістердің жолдары мен іздеріне негізделген.

Автобус

Дартмут қаласындағы қоғамдық көліктер негізінен Оңтүстік-Шығыс аймақтық көлік басқармасымен қамтамасыз етіледі, ол Дартмут қаласындағы бірнеше нүктелер мен Нью-Бедфорд және Фолл-Ривер қалалары арасында тікелей автобус бағыттарын ұсынады. Екі терминалдың бірінде ауысу арқылы Плимут және Броктон көшелік темір жолымен Т. Ф. Грин әуежайына, ал Питер Пан автобусымен Род-Айленд штатының түрлі аймақтарына қатынауға болады; соңғы компания сондай-ақ Нью-Бедфордтан Кейп-Код және Бостонға да қатынау мүмкіндігін ұсынады.

Су

Бззард шығанағымен шектесуіне қарамастан, Дартмуттың ірі су көлігі жоқ. Дегенмен, жақын орналасқан Фолл-Ривер және Нью-Бедфорд қалалары бірнеше жанама паромдық қатынастар ұсынады: біріншісінен Ньюпорт және Блок-Айлендке, екіншісінен Мартаның жүзімдігі, Нантакет және Каттиханкке бағыттар бар.

Темір жол

Дартмут және көршілес аймақтарда қазіргі уақытта теміржол қатынасы жоқ. Алайда, Оңтүстік жағалау теміржолы жобасы аясында Фолл-Ривер және Нью-Бедфорд қалаларында MBTA қалалық теміржол стансаларының құрылысы жүріп жатыр. Құрылысы аяқталғаннан кейін, бұл стансалар Таунтон, Броктон, Брэйнтри және Бостон сияқты қалаларға теміржол байланысын қамтамасыз етеді. Теміржолдың қысқа бөлігі, ресми түрде Солтүстік Дартмут индустриялық теміржолы деп аталады, ал халық арасында Уатуппа тармағы деп белгілі, солтүстік Дартмут аумағынан өтіп, Нью-Бедфорд тармағынан бөлініп, ақырында жақын орналасқан Вестпорт қаласында тоқталады. Дартмут қаласындағы жүк тасымалын жүзеге асыратын негізгі оператор – Бей Колони теміржолы, ол Уатуппа тармағы бойынша жұмыс істейді және Нью-Бедфордтағы Массачусетс жағалаулық теміржолымен байланыс жасайды.

Жергілікті билік

1928 жылдан бері Дартмут өкілдік қалалық мәжіліспен, оның заң шығару органымен және Сайлау кеңесімен, оның атқару органымен басқарылады. 1928 жылға дейін қала ашық қалалық мәжіліс арқылы басқарылған. Қалалық әкімдік бұрынғы Пул мектебінде орналасқан, ол бірнеше жыл Дартмут жоғары мектебі ретінде де пайдаланылған. Қаланы орталық полиция бөлімі патрульдейді, ол Смит Миллс маңында, бұрынғы Джоб С. Гидли мектебінің орнында орналасқан. Қалада үш өрт сөндіру ауданына бөлінген бес өрт сөндіру станциясы бар, олардың барлығы төлемді шақыру бойынша жұмыс істейді. Екі пошта бөлімі бар (Солтүстік Дартмут, 02747 индексімен және Оңтүстік Дартмут, 02748 индексімен). 2020 жылдың 12 ақпанына қарай сайлаушылардың тіркелуі және партияға жазылу туралы мәліметтер:

Партия | Сайлаушылар саны | Пайыздық үлес
------- | -------- | --------
Тіркелмеген | 13 113 | 57,4%
Демократтар | 6 950 | 30,4%
Республикалықтар | 2 433 | 10,6%
Жасылдар | 20 | 0,00088%
Либертариандар | 93 | 0,004%
Барлығы | 22 849 | 100%

Облыс әкімдігі

Бристоль округі шерифінің кеңсесі әкімшілік бас кеңсесін ұстап тұрады және Дартмут қаласындағы Солтүстік Дартмут ауданындағы Дартмут кешенінде бірнеше түрмелерді пайдаланады. Дартмут кешеніндегі түрмелерге Бристоль округінің түзеу мекемесі мен түрмесі, Бристоль округі шерифі кеңсесінің әйелдер орталығы және С. Карлос Каррейро иммиграциялық ұстау орталығы кіреді.

Мемлекеттік және ұлттық үкімет

Дартмут Тоғызыншы Бристоль штатының сайлау округінде орналасқан, ол Дартмуттың барлық аумағымен қатар Фритаун, Лейквилл және Нью-Бедфордтың бір бөлігін қамтиды. Қазіргі штат өкілі – Кристофер Марки. Қала штаттық сенатта Марк Монтиньимен Екінші Бристоль және Плимут округінде өкілдік етіледі, оған Нью-Бедфорд қаласы және Акушнет, Дартмут, Фэрхейвен және Маттапойсетт қалалары кіреді. Дартмут Массачусетс штаты полициясының D жасағының үшінші казармасының орналасқан жері, ол 2006 жылы 6-тас жолдан қаланың сауда орталығының солтүстігіндегі Фаунс Корнер Роудқа көшірілді. Ұлттық деңгейде қала Массачусетс Конгресінің 9-шы округінің құрамына кіреді, оны Уильям Р. Китинг ұсынады. Штаттың кіші (I сынып) сенаторы – Эд Марки, ал штаттың үлкен (II сынып) сенаторы – Элизабет Уоррен.

Кітапханалар

Дартмут 1895 жылы қоғамдық кітапхана қызметін құрды. Бүгінде екі кітапхана бар: Оңтүстік Дартмуттағы Саутворт (Басты) кітапханасы және Дартмут қалалық кітапханасының Солтүстік бөлімшесі. Саутворт кітапханасы Sails кітапханалар желісінің бөлігі болып табылады және бұрынғы кітапханамен бір атады. Саутворт деп те аталатын бұрынғы кітапхана 1878 жылы Оңтүстік Дартмут қауымдық шіркеуінің пасторы құрған. Ескі Саутворт кітапханасының ғимараты 1888 жылы сатып алынып, 1890 жылы ашылды, бұл Джон Хейвуд Саутворттың қаржысының арқасында мүмкін болды – ол кітапхананы әкесінің естелігі үшін 2500 кітаппен жабдықтады. Сол кезде кітап алу үшін 50 центтік кітапхана төлқұжатын сатып алу қажет болды. Кітапхана 1927 жылы Дартмут қаласына тиесілі болды. 1958 жылға қарай ғимарат кітаптарды сақтау үшін жеткіліксіз болды, ал 1967 жылдың сәуір айында Дартмут көшесінде 515 000 долларға жаңа кітапхана салуға қатысты шешім қабылданды. 2008 қаржы жылында Дартмут қаласы бюджетінің 1,5%-ын (865 864 доллар) қалалық кітапханаларға жұмсады, бұл шамамен бір адамға 25 доллардай келеді. Сонымен қатар, Дартмут тегін қалалық кітапханасы Расселлз Миллсте болды, ол аймақтың әртүрлі жерлеріне көшіп, негізінен жергілікті мектептердегі балаларға қызмет көрсетті.

Білім

Дартмут бір мектеп бөлімімен басқарылады, оның бас кеңсесі Паданарамдағы бұрынғы Буш-стрит мектебінде орналасқан. Мектеп бөлімі соңғы он жылда көптеген өзгерістерге ұшырады, жаңа жоғары мектеп ашылды және бұрынғы орта мектеп жоғары мектепке көшірілді. Қазіргі уақытта қалада төрт бастауыш мектеп бар: Джозеф П. ДеМелло, Джордж Х. Поттер, Джеймс М. Куинн және Эндрю Б. Кушман. Қаланың бір орта мектебі (ғимараты 1955 жылы салынған) қалалық әкімшілік ғимаратының жанында орналасқан, және бір жоғары мектеп – 2002 жылы қаланың оңтүстік бөлігінде ашылған жаңа Дартмут жоғары мектебі. Оның түстері – Дартмут жасыл және ақ, ал әнұраны – «Дартмутқа даңқ». Алайда, колледжден өзгеше, мектеп әлі де «үндістер» деген лақап атын пайдаланады, логотипі ретінде профильдегі батырдың стилденген суреті бейнеленген, ол бұл аймақты алғаш қоныстандырған Шығыс орманды аймақтың жергілікті тұрғындарын көрсетеді. DHS-тен басқа, студенттер Грейтер Нью-Бедфорд аймақтық кәсіптік-техникалық орта мектебіне немесе Бристоль округінің ауыл шаруашылығы орта мектебіне де қатыса алады. Қалада жекеменшік мектептер де бар, олардың ішінде епископ Стэнг және Достар академиясы бар. 1960 жылдан бері Дартмут қаласында Массачусетс университетінің Дартмут кампусы орналасқан, ол Олд-Уэстпорт жолында, қаланың Смит Миллс бөлігінен оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Кампус 1962 жылы Фолл-Ривердегі Брэдфорд Дюрфи Технологиялық колледжі мен Нью-Бедфордтағы Текстиль және Технология институтының бірігуі нәтижесінде құрылған, осылайша Оңтүстік-Шығыс Массачусетс Технологиялық институты құрылды. Кампус құрылысы 1964 жылы басталды, ал оның ерекше бруталистік дизайнын сол кезде Йель архитектура мектебінің басшысы болған Пол Рудольф жасады. 1969 жылдан 1991 жылы Массачусетс университеті жүйесіне қосылғанға дейін мектеп Оңтүстік-Шығыс Массачусетс университеті деп аталды, бұл мектептің гуманитарлық ғылымдар саласына кеңейгенін көрсетеді. Кампус жылдар бойы кеңейіп, қазіргі көлеміне жетті, сондай-ақ Фолл-Ривер мен Нью-Бедфордта орналасқан бірнеше қосалқы орталықтары бар.

Dartmouth is governed by a single school department whose headquarters are in the former Bush Street School in Padanaram. The school department has been experiencing many changes in the past decade, with the opening of a new high school, and the moving of the former Middle School to the High School. The town currently has four elementary schools, Joseph P. DeMello, George H. Potter, James M. Quinn, and Andrew B. Cushman. The town has one middle school (located in the 1955 vintage High School building) next to the Town Hall, and one high school, the new Dartmouth High School, which opened in 2002 in the southern part of town. Its colors are Dartmouth green and white, and its fight song is "Glory to Dartmouth;" unlike the college, however, the school still uses the "Indians" nickname, with a stylized brave's head in profile as the logo which represents the Eastern Woodland Natives that first inhabited the area. In addition to DHS, students may also attend Greater New Bedford Regional Vocational Technical High School or Bristol County Agricultural High School. The town is also home to private schools including Bishop Stang, and Friends Academy. Since the 1960s, Dartmouth has been home to the University of Massachusetts Dartmouth campus, located on Old Westport Road, just southwest of the Smith Mills section of town. The campus was the result of the unification of the Bradford Durfee College of Technology in Fall River and the New Bedford Institute of Textiles and Technology in New Bedford in 1962 to form the Southeastern Massachusetts Technological Institute. The campus itself was begun in 1964 and its unique Brutalist design was created by Paul Rudolph, then the head of Yale's School of Architecture. From 1969 until its inclusion into the University of Massachusetts system in 1991, the school was known as Southeastern Massachusetts University, reflecting the school's expansion into liberal arts. The campus has expanded over the years to its current size, with several sub centers located in Fall River and New Bedford.

Мәдениет

Дартмутпен байланысты көрнекті суретшілер Беатрис Чанлер, Дуайт Уильям Трайон, Эрнест Людвиг Ипсен және Пит Соуза.

Дартмут қауымдастығының тобы

Дартмут қауымдастығының музыкалық тобы 1974 жылы құрылды. Топ Дартмут парктері мен демалыс орындары басқармасының жазғы концерттер сериясы аясында Аппонагансетт паркінде тұрақты жазғы концерттер өткізеді.

Танымал мәдениетте

Террор факторы, 2007 жылғы қорқыныш пен комедия жанрындағы фильм, Дартмут қаласында өтеді.