Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гиррандоль () - бірнеше шамнан тұратын, орнатылған немесе қабырғаға орнатылған, өздігінен немесе айнаға бекітілген әшекейлі тармақталған шам ұстағыш. Гирандол әр түрлі нысандар мен дизайндарды атау үшін қолданылған; ертедегі гирандольдер кристаллдармен безендірілген шам қойғыштар болды, олар тұраққа қойылған шам қойғышқа ұқсайды, ал бір кездері ол барлық шам қойғыштарды және шам қойғыстарды сипаттау үшін пайдаланылды. Жирандоль алғаш рет Францияда 17 ғасырдың ортасында жарықтандырудың сәнді құрылғысы ретінде пайда болды, ал айнаны қоса алатын үлкен қабырғаға орнатылған жирандольдер 18 ғасырдың екінші жартысында Англияда сәнге айналды. Гиррандоль жарық беру құрылғысы ретінде аты аты аты от шашу сияқты Екатерина дөңгелегімен берілген болуы мүмкін, өйткені гирандольдің алғашқы түрі - бұл дөңгелектің тікұшағы сияқты орталық осьтен сәуле шашатын қолдары бар тармақталған шам қойғыш, осылайша от шашуға ұқсайды.
A girandole ('/dʒ//ɪ//ɹ//ə//n//d//ə//ʊ//l/) is an ornamental branched candle holder consisting of several lights that may be on a stand or mounted on the wall, either by itself or attached to a mirror. Girandole has been used to refer to a number of different objects and designs; the early girandoles were candelabras decorated with crystals looking like a chandelier on a stand, and at one time it was also used to describe all candelabras and chandeliers, with or without crystals. Girandole first appeared in France in the mid 17th century as a luxurious appliance for lighting, and large wall mounted girandoles that may incorporate a mirror became fashionable in England in the second half of the 18th century. Girandole as a lighting device may have been named after the Catherine wheel like firework because the early form of girandole was a branched candlestick with arms that radiated out from a central axis like the spoke of a wheel, thereby resembling the firework.
Қолданылуы
Жирандоль әр түрлі жарық құрылғылары мен объектілеріне арналған термин ретінде қолданылған. Бастапқыда ошақпен жұмыс істеу түрін білдіретін термин, ол 17 ғасырдың екінші жартысында Францияда, әдетте, орталық сабақтан шығатын 6 қолды шамшырақ түрін білдіру үшін қолданылды. Бұл кезеңдегі гирандольдер пірамида тәрізді пішінді, көбінесе кристаллдан жасалған салғалармен ілінетін, әшекейленген шам қойғыш болды. ХІХ ғасырдың ортасында Құрама Штаттарда ілінген кристаллдары бар әшекейлі шамшарлар да гирандоль деп сипатталған. Олар әдетте үш-үштен тұрады, 3 немесе 5 қолды шам қойғышпен қатар екі бірдей безендірілген бір қолды шам қойғышпен. XVIII ғасырдың ортасында Англияда бұл сөз алтынмен қапталған үлкен сәнді шамға немесе айнамен бекітілген қабырға шамға қатысты. Кейіннен айна, әсіресе дөңгелек және құрғақ болса, оны шам ұстағыштарсыз өзі girandole деп атауға болады. XIX ғасырдағы кейбір үлкен айнекшелер жақтарына орнатылған жарық құрылғылары үшін "гирандоль" деп аталды. Айнек алдында шамшырақ орнатылған гирандоль түрі 18 ғасырдың аяғында Ирландияда пайда болды. Италияда бұл от шашу, ауа райы немесе шүмерек ойыншығына қатысты. Польшада гирандол (żyrandol) сөзі дәстүрлі халық өнерін сипаттау үшін қолданылады. Оның бір түрі - "арабша бұрандалар", олар төбеден ілінген сәндік заттар. Бұл гүлдер немесе гүл шоғырына оралған немесе өңделген, және төбеде жұлдызша созылатын фестондар ретінде жасалған. Жирандол зергерлік бұйымдарды жасауда үлкен ортаңғы тасты немесе кішірек тастар қосылған құлаққаптарды білдіреді.
Girandole has been used as a term for a variety of lighting devices and objects. Originally a term for a type of firework, it was used in the second half of the 17th century in France to mean a type of candelabra, usually with 6 arms emerging from a central stem. The girandoles of this period were ornate candelabras pyramidal in shape often hung with pendants of crystals. Ornate candelabra with hanging crystals were also described as girandoles in the United States in the mid 19th century. These usually come in sets of three, with a 3 or 5 arm candelabra flanked by two similarly decorated single armed candlesticks. In the mid 18th century in England, it referred to a large gilded decorative sconce, or a wall light backed with a mirror. Later the mirror, especially if it is circular and convex, may be called girandole by itself without the candle holders. Some large dressing glasses of the 19th century were known as "girandoles" because of the lighting devices mounted to their sides. A form of girandole with a chandelier in front of a mirror was created in Ireland in the late 18th century. In Italy, it refers to the firework, a weathervane, or a pinwheel toy. In Poland, the word girandole (żyrandol) is used to describe a traditional folk art. A popular form is "spider girandoles", which are decorative objects hung from the ceiling. These may be made from tissue paper cut, wrapped or manipulated into flowers or garland, and as festoons stretched starwise at the ceiling. Girandole is used in jewellery design to mean an earring with a large central stone or piece with smaller ones attached.
Үлгілер
Жирандольдер декоративті шамшар ретінде 1660 жылы француз корольдік үй-жайларында бұйымдар ретінде пайда болды, ал 1653 жылы ерте нұсқасы болған болуы мүмкін. Версаль сарайында көптеген гирандоль табылған. Ол сондай-ақ XVII ғасырдың аяғында байлардың жеке тұрғын үйлерінде қолданылған. Ол 18-ғасырда Францияда танымал болды, онда осы кезеңнің әйгілі мастералары гирандольдің ерекше үлгілерін жасады. Бұл гирандольдер әдетте жұппен жасалып, пайдаланылатын және шамдармен бірге шамдалдардың астындағы бөлменің ортаңғы бөлігін жарық ететін. Ертедегі француздық гирандольдердің негізі, орталық сабағы және әдетте алты қолды ұстайтын табаны бар, онда тамшылағыш табалар мен шамдарға арналған бобеш бар. Олар көбінесе тас кристаллдармен және шынымен безендірілетін. Бұларды бірге буын ретінде немесе ілгек немесе розетка ретінде пирамида немесе конус пішіндес орналасуда іліп, шамның жарығын шағылыстырып, шам қойғышқа шырақтар қосылуы мүмкін. Гиррандольдің сәнді түрлеріне аметист, агат, халцедон, сондай-ақ коралл, карнелиан және нефрит сияқты жартылай асыл тастар жатады. Гирандольді, сондай-ақ, кристаллдармен немесе кристаллсыз алтын қоладан жасалған мүсіндік фигуралар ретінде де жасауға болады. 18 ғасырда гүлдермен безендірілген фарфордан жасалған гирандольдар да кең тараған. Кейбір гирандола күмістен жасалса, ал алтын тек патша сарайларында ғана болған. Гирандольдер кішкентай болуы мүмкін, бірақ олар өте үлкен болуы мүмкін, олардың кейбіреулерінің биіктігі сегіз футқа жуық, соның ішінде үлкен мүсіндік негіз тіркелген. Кішігірім гирандольдерді үстелге немесе геридонға қоюға болады, ал үлкеніректері көбінесе торшерге қойылады. XIX ғасырда Францияда гирандольдердің танымалдылығы төмендеді, ал ондағылар негізінен ескі үлгілердің көшірмелері болды. Жирандольді қабырға жарығы немесе шамшырақ ретінде де жасауға болады, олардың көбі сәнді рококо стиліне тән. 18 ғасырдың ортасында Англияда қарапайым шеңберлері мен шамшатырлары бар айналар шығарылды, оларды гирандоль деп те атады. Томас Чиппендейл рококо, киозиер немесе готика стильдеріндегі асимметриялық дизайндағы айналы және айнасыз гирандольдерді шығарды. Бұл - әр түрлі мотивтерді қамтитын орамалар мен қабықтар, мысалы, сәулет қираған жерлер, қытайлық фигуралар мен пагодалар, бағаналар, жапырақтар, шарлауықтар және құстар. Көбінесе айналар кішігірім пластиналарға орнатылып, олардың жалғаулары алтынмен қапталған. 18 ғасырдың аяғында неоклассикалық стильдегі дизайн танымал болды. Шамшалар айнаның бүйірінен немесе тікелей астынан шыға алады, бірақ гирандольді айнаның алдына орналастыра алады, сондықтан ол және оның бейнесі толық шамшырақ елегін туғызады. 18 ғасырдың аяғында үйлерде қолдануға арналған дөңгелек пішінді айналар пайда болды. "Гирандоль" немесе "гирандольдік айналар" деп аталатын айналар шамдарды ұстауға арналған иілген қолдары бар және олар орналасқан бөлмелердің жағымды бұрмаланған бейнелерін жасау үшін жасалған. Бұл айналар АҚШ-та Федералды кезеңде (1790-1830) танымал болды, онда айналардың үстіне көбінесе бүркіт финалы салынған. Кейбірінің үстінде қанатты аттар немесе айдаһарлар болуы мүмкін, ал айналардың диаметрі бір метрден үш метрге дейін болуы мүмкін. Англияда мұндай айналар жиі жарық беретін құрылғысыз жасалатын. Гиррандольді жасау үшін металдардың үлкен түрлері қолданылған. Шамшарақтар үшін алтынмен қапталған қола өте жиі қолданылады, бірақ үстелге күміспен қолдануға болады. Кейбір гирандольдар қатты ағаштан да жасалады. Қабырғаға орнатылған үлкен гирандол алтынмен оюланған ағаштан жасалуы мүмкін.
Girandoles as decorative candelabras appeared as items in French royal households around 1660, and an early version may have existed in 1653. Many girandoles were found in the Palace of Versailles. It was also used in the private residences of the wealthy by the late 17th century. It stayed popular in France in the 18th century, when some exceptional examples of girandole were created by famous lang=frs of the period. These girandoles were usually made and used in pairs, and together with sconces they lit the middle section of the room below the chandeliers. The early French girandoles have a base, a central stem and a plate that usually holds six arms with drip pans and bobèche for the candles. They were often decorated with rock crystals and glass – these may be strung together as beads, or hung as pendants or rosettes in a pyramidal or cone shape arrangement, adding sparkles to the candleholder by reflecting the candlelight. More extravagant girandoles may include semi precious stones such as amethyst, agate, chalcedony as well as coral, carnelian and jade. Girandoles can also be designed as sculptural figures, which may be made of gilt bronze with or without crystals. Also popular in the 18th century were porcelain girandoles with floral decorations. Some girandoles were made of silver, but gold was limited to the royal palaces. The girandoles may be small, but they can also become quite large, with some around eight feet tall including a large sculptural base recorded. The smaller girandoles could be placed on a table or guéridon, while larger one were often placed on a torchère. The popularity of girandoles declined in the 19th century in France, and those that were made there were mainly copies of older designs. Girandoles may also be designed as wall lights or sconces, and many of these were in the ornate Rococo style. Mirrors with elaborate frames and candleholders attached were produced in England in the mid 18th century, and these were also referred to as girandoles. Thomas Chippendale produced girandoles, with and without mirrors, of asymmetric designs in rococo, chinoiserie or Gothic styles. These consist of scrolls and shells incorporating various motifs such as architectural ruins, Chinese figures and pagodas, columns, foliage, waterfalls, and birds. The mirrors were usually fitted in smaller plates, and the joints then covered with gilt mouldings or pilasters. In the late 18th century, designs in the Neo Classical style were popular. The candleholders may emerge from the sides of the mirror, or directly below it, but a girandole can also be positioned in front of the mirror such that it and its reflected image create the illusion of a full candelabra. Towards the end of 18th century, circular convex mirrors were created for use in homes. The mirrors, referred to as "girandoles" or "girandole mirrors", have projecting curved arms for holding candles and were designed to created a pleasantly distorted reflections of the rooms they were in. These became popular in the Federal period (1790 to 1830) in the United States, where the mirrors were often topped with an eagle finial. Some may be topped with wing horses or dragons and the mirrors may range in size from one to three feet in diameter. In England, such mirrors also called girandole were often produced without the lighting device. A great variety of metals have been used for the creation of girandoles. In the case of candlesticks, gilded bronze has been a very frequent medium, but for table use silver may be used. Some girandoles are also made of hardwoods. The large wall mounted girandole may be made of gilded carved wood.