Кіріспе

Фригияның ежелгі қаласы (Атиканың ежелгі аймағы) Целена (Celænæ) немесе Келанай (Κελαιναί) - Фригияның ежелгі қаласы және Ұлы Фригияның парсы сатрапиясының астанасы, қазіргі Түркияның батыс орталық бөлігіндегі (Афьонкарахисар провинциясының Динары) Мейандр өзенінің бастауының қасында және шығысқа қарай үлкен сауда жолында орналасқан.

Тарих

Бұл туралы алғаш рет Геродот өзінің "Тарихтарының" VII кітабында айтады. Ол Ксеркстің Грекияға шабуылға аттану жолын б.з.б. 480 жылы сипаттап былай деп жазды: "Фригия арқылы олар Селаенаға жетті, онда екі өзен көтеріледі - Меандр және Катарактс деп аталатын, ол Меандр сияқты үлкен. Катарактс өзені Целенаның басты алаңында басталып, Меандр өзеніне құяды. Селена алаңына тағы бір ерекшелік - Марсиастың терісі сол жерде ілінеді, жергілікті фригиялық аңыз бойынша, Марсиас Аполлонның терісінен кейін қойылған ". Ксенофонт өзінің "Анабазис" кітабының 1-кітабында Кирдің грек жалдамалыларын б.з.д. 401 жылы жинаған жері ретінде сипаттаған: "Осы жерден ол үш кезеңді, барлығы жиырма парасангты Фригияның халықты көп, ірі және өркендеген қаласы Целаенаға қарай жүріп өтті. Бұл жерде Кирдің сарайы мен аңдарға толы үлкен саябағы болды. Ол өзінің және аттарының жаттығуларын жасағысы келген сайын оларды аттап аң аулаған. Парктің ортасынан Маэандр өзені ағады, оның бастауы сарай ғимараттарының ішінде және Целенае қаласы арқылы ағады. Ұлы патшаның Селеанада да сарайы бар. Бұл қала - Марсия өзенінің бастауындағы бекініс. Бұл өзен де қаланың бойымен ағады, өзі Maeander-ге құйылады және ені бес және жиырма фут. Бұл жерде Аполлон Марсияны шеберлік жарысында жеңгеннен кейін терісін алып тастаған деп айтылады. Ол жеңімпаздың терісін бұлақ басталған үңгірге іліп қойды. Сол себепті өзеннің аты Марсиас болды. Дәстүр бойынша, Ксеркс осы жерде атақты шайқаста жеңілгеннен кейін Грекиядан қайтқанда, осы сарайды және Целенаның қамал-қабырғасын салған" ("The Histories of the Greeks"). 394 жылы Агесила II Фригия арқылы жүріп бара жатып, Меандрға жеткенде, Селаенаға шабуыл жасамауы керек пе екендігін анықтау үшін оракулмен кеңескен; жағымсыз белгі алғаннан кейін, ол Ефеске қарай аңғарға қарай қайта оралды. "Шын мәнінде, белгілер бұрынғы шешімді растады: Целенаға қарсы шабуыл жасау өте қауіпті болар еді". 333 жылы қыста Александр қала сыртына келді, ол "ереңгі паркі" және "қаланың айналасындағы үлкен бекіністі қоныстар (тетрапиргия) " үшін танымал болды. Бұл "қалалар емес, ауылдарда көп" (Квинт Курций III.1.11) елдің ауыл шаруашылығы мен мал шаруашылығының байлығын жояды. " Акрополисі ұзақ уақыт бойы берік тұрып, ақыры оған келісім бойынша берілді. Оның орнын басқан Эвмен, Антигон 301 жылға дейін сонда бас қонысы болды. Лисимахтан ол Селевки I Никаторға өтті, оның ұлы Антиох I Сотер оның географиялық маңыздылығын көріп, оны Апамея деп ашық жерде қайта құрды; Рональд Сайм былай деп жазады: "Топографиялық тұрғыдан қарағанда, өзгеріс, мысалы, Нысадан гөрі аз болды, ол үш бөлек ауылдың синоэкизмімен құрылған жаңа қала болды".