Кіріспе

Пири Авахоу Тихоу Уипу (Piri Awahou Tihou Weepu) (7 қыркүйек 1983 жылы туған) – Жаңа Зеландия регби одағының бұрынғы ойыншысы. Уипу соңғы рет Heartland чемпионатында «Уайрарапа Буш» командасы үшін ойнады. Көбінесе ол жартылай қорғаушы болып ойнаса, кейде бірінші бес нөмірде де алаңға түсетін. 2004 жылдан 2013 жылға дейін Жаңа Зеландияның ұлттық құрамасы – «Олл Блэкс» құрамында өнер көрсетті. 2004 жылы Уэльске қарсы өткен ойында алғаш рет ұлттық құрама сапында көзге түсті. 2005 жылы Оңтүстік Африкаға қарсы алғашқы Три Нациялар турниріне «Олл Блэкс» құрамасына қайта шақырылды, бірақ 2005 жылғы Ұлыбритания және Ирландия арыстандарының турына ілікпеді. «Супер Регбиде» Уэлингтон және Окленд командаларында, ал «Митре 10 Кубогында» Уэлингтон және Окленд командалары үшін ойнады. Сондай-ақ ол Еуропаның бірнеше клубтарында қысқа мерзімді ойын көрсеткен. 2017 жылдың қазан айында Уипу регби карьерасын аяқтағанын жариялады.

Ерте өмір

Маори тегінен тарайтын Уипудың Нгаи Таху және Вакатохеа тайпаларымен байланысы бар. Ол сондай-ақ Ниуэ ұрпағынан. Уипу Вайнуиомата қаласынан шыққан. 2001 жылы Те Ауте колледжінде оқушылардың басшысы болды. Мектепті бітірген соң, ол Хатт Олд Бойз Марист клубында аға регбиші ретінде өнер көрсетті, оның ұстазы Дерек Брюс болды, бірақ кейін өзінің туған жеріне оралып, Уайнуиомата RFC клубына қосылды және кәсіби карьерасының барысында осы клубпен байланысын үзбеді.

Отандық мансап

2006 жылғы Супер-14 финалында Уипу осыра қалып, есінен айрылды. Бірақ, матч кезіндегі ерекше тығыз тұманға байланысты, команда дәрігерлері оның есінен танылғанын байқамады. Уипу ойынды жалғастырып, Кейси Лаулалаға қарсы соққы жасауға келді, нәтижесінде ойынды шешкен әрекетке жол берді. Кейін Уипу ойынның ешқайсысын есіне еске алмағанын мойындады.

Халықаралық мансап

2007 жылы 22 шілдеде жарияланған 2007 жылғы Регби әлем чемпионатына Уипу ілікпеді, ал "Крестонос" командасының жартылай қорғаушысы Эндрю Эллис басымдық берілді. 2011 жылғы Регби әлем чемпионатында Уипу Канадаға қарсы өткен соңғы топтық матчта өз позициясынан тыс ойнады, екінші таймда Милс Муляинаның орнына фулбек ретінде алаңға шықты. "Олл Блэкс" командасына 1987 жылдан бері кубокты ұта алмағаны үшін үлкен қысым болды. Бұл жолы Жаңа Зеландия үшін сәтті жыл болғандай көрінді, бірақ "Олл Блэкс" командасының ойыншысы Дэн Картер маусымды аяқтауға мүмкіндік бермейтін жамбас жарақатын алды. Бұл көптеген БАҚ назарын тартып, "Олл Блэкс" командасына жасалған ставкалар төмендеді. "Олл Блэкс" пен Аргентина арасындағы ширек финалда Уипу Картердің гол соғу міндетін өз мойнына алды. Жеті айыппұл соққан, тек бір конверсияны қатыстырған Уипу «Ойынның адамы» атанды, бұл Жаңа Зеландияның жеңіске жетуіне көмектесті және оған «Мистер Фиксит» және «құтқарушы» деген лақап есімдер берілді. Франциямен өткен финалда ол екі айыппұл мен бір конверсияны сұрыптамады; алайда, Тони Вудкок соққан әрекет және Стивен Дональд соққан айыппұлдың арқасында Жаңа Зеландия жеңіске жетті. 2013 жылғы маусымдық сынақтарға Уипу "Олл Блэкс" құрамасына алынбады, оған жылдамдығы мен қорғаныс қабілетін жақсарту қажеттігі айтылды. Ол Аргентинаға жасалған кешкі турға шақырылды, бірақ алаңда аз ғана уақыт ойнады.

Хаканың жетекшілігі

Уипу "Ол Блэкс" командасы үшін әр ойын алдында хака орындаудың ажырамас бөлігі болды. Ол өткізген 71 матчтың 51-інде хаканы жетекшісі болды (2005 жылдың 12 қарашасы – 2013 жылдың 22 маусымы); 2005 жылы "Капа о Панго" енгізілгеннен бері бұл көрсеткіш бойынша ең жоғары нәтиже (жалпы 51 рет ТДЖ Перенарамен бірдей). Ол 26 рет "Ка Мате" нұсқасын, ал 25 рет жаңа "Капа о Панго" хакасын жетекшілік етті. Уипу 2006 жылдың 22 шілдесінде "Спрингбокс" командасына қарсы өткен ойында "Капа о Панго" хакасын жетекке алған үшінші "Ол Блэкс" ойыншысы болды.

Англия

2014 жылдың шілдесінде Уипу «Лондон Уэльс» клубына қосылды және 2014 жылғы «Супер Регби» маусымы аяқталғаннан кейін «Окленд Блюз» клубын тастап кетті. 2015 жылдың 27 ақпанында Уипу «Лондон Уэльс» клубынан мерзімінен бұрын босатылғаны және 2014/15 маусымының соңына дейін қысқа мерзімді келісімшарт бойынша «Aviva Premiership» лигасының «Wasps» клубына қосылатыны жарияланды.

Франция

2015 жылдың 23 ақпанында Weepu 2015-16 маусымынан бастап екі жылға Oyonnax Top 14 командасына қосылатыны жарияланды. 2016 жылдың 15 қаңтарында Oyonnax Weepu-дың келісімшарының дереу күшін жойғанын, ешқандай себеп көрсетілмейінше хабарлады. Оның орнына, 2016 жылдың 28 қарашасында Weepu 2016-17 маусымында Pro D2 клубы RC Narbonne-мен дереу келісімшарт жасасты.

ҰЛЖ-ның болжамы

2007 жылы «Голд-Кост Титанс» командасы Уипуға регби лигасынан ойнауға ұсыныс жасады. «Титанс» командасының бас директоры Майкл Сёрл: «Ол регби одағының жоғары деңгейінде көп тәжірибесі бар жақсы ойыншы, егер оны регби лигасына қайта әкелсек жақсы болар еді», – деді.

Теледидар жүргізушісі

2018 жылдан бері Weepu «Пиридің Тики туры» теледокументалдық сериясын «Whakaata Māori» телеарнасы мен YouTube-та көрсетіп келеді.

Жеке өмір

Ол бұрынғы регби лигасының кәсіби ойыншысы Билли Уипудің ағасы. 2020 жылы ол әлі де Вайнуиоматада, Лоуэр-Хаттта тұратынын және 2014 жылы «Лондон Уэльс» клубында ойнап жүргенде инсульт алғандығын айтты. Сканерлер оның Брока аймағында қан қыстықтарын анықтады, бұл оны қысқа мерзімге сәби сияқты дұрыс емес сөйлеуге мәжбүр етті. Ол сондай-ақ ойыншылық карьерасы бойы салмақ мәселелерімен, алкоголизммен, депрессиямен және өзіне зиян келтіруге бейімділікпен, сондай-ақ ұйқыдағы демқұрыштың тоқтауымен күресті. Оның екі тізесінде де шеміршек жоқ. 2020 және 2021/22 жылдары ол «Match Fit» бағдарламасының екі маусымын аяқтады. Ол бірінші маусымды 37 жасында 59 жастағы биометриялық жаспен бастады, 1-ші маусымда биіктіктен қорқатын жалғыз қатысушы болды және екі маусымның арасында ұлы дүниеге келді. Ол үзілісті тамақтануға тырысты, бірақ ол тиімсіз болды, өйткені ол толығымен көмірсуларды диетасынан шығарды, бірақ сонымен бірге ол аулау және балық аулау шоуының жүргізушісі ретінде теңіз өнімдеріне негізделген ақуызға бай диетаға көшті.