Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атомдық нөмірі 9, бірақ массалық саны әртүрлі нуклидтер
Nuclides with atomic number of 9 but with different mass numbers
Фтор (9F) 13-тен 31-ге дейінгі 18 белгілі изотопқа (фтор-30-дан басқа) және екі изомерге (фтор-18m және фтор-26m) ие. Фтор-19 ғана тұрақты және табиғатта іздерден артық мөлшерде кездеседі; сондықтан фтор моноизотопты және мононуклидтік элемент болып табылады. Ең ұзақ өмір сүретін радиоизотоп – фтор-18; оның жартылай ыдырау периоды 109,734-ке тең. Фтордың қалған барлық изотоптарының жартылай ыдырау периоды бір минуттан кем, ал олардың көпшілігі бір секундтан кем. Ең нашар тұрақты белгілі изотоп – фтор-14, оның жартылай ыдырау периоды 500, ал резонанс ені 910-ға сәйкес келеді.
Fluorine (9F) has 18 known isotopes ranging from Fluorine 13 to Fluorine 31 (with the exception of Fluorine 30) and two isomers (Fluorine 18m and Fluorine 26m). Only fluorine 19 is stable and naturally occurring in more than trace quantities; therefore, fluorine is a monoisotopic and mononuclidic element. The longest lived radioisotope is Fluorine 18; it has a half life of 109.734. All other fluorine isotopes have half lives of less than a minute, and most of those less than a second. The least stable known isotope is Fluorine 14, whose half life is 500, corresponding to a resonance width of 910.
Фтор-18
Фтордың тұрақсыз нуклидтерінің ішінде фтор-18 ең ұзақ жартылай ыдырау мерзіміне ие, ол 109,734-ке тең. Ол β+ ыдырау арқылы оттек-18-ге ыдырайды. Осы себепті фтор-18 позитрондардың коммерциялық тұрғыдан маңызды көзі болып табылады. Оның басты құндылығы – медицинада позитрондық эмиссиялық томографияда қолданылатын радиофармацевтикалық флюдеоксиглюкозаны өндіруде. Фтор-18 – 9 протон мен 9 нейтроны бар, тең және тақ санды ең жеңіл тұрақсыз нуклид. (Нуклидтердің тұрақтылығына қатысты "магиялық сандар" туралы талқылауды да қараңыз.)
Of the unstable nuclides of fluorine, Fluorine 18 has the longest half life, 109.734. It decays to Oxygen 18 via β+ decay. For this reason Fluorine 18 is a commercially important source of positrons. Its major value is in the production of the radiopharmaceutical fludeoxyglucose, used in positron emission tomography in medicine. Fluorine 18 is the lightest unstable nuclide with equal odd numbers of protons and neutrons, having 9 of each. (See also the "magic numbers" discussion of nuclide stability.)
Фтор-19
Фтор-19 – фтордың жалғыз тұрақты изотопы. Оның мөлшері 100%-ды құрайды; фтордың басқа изотоптары маңызды көлемде кездеспейді. Оның байланысу энергиясы 147801.3648-ге тең. Фтор-19, 1/2+ спинімен ЯМР белсенділігіне ие, сондықтан фтор-19 ЯМР спектроскопиясында қолданылады.
Fluorine 19 is the only stable isotope of fluorine. Its abundance is 100; no other isotopes of fluorine exist in significant quantities. Its binding energy is 147801.3648. Fluorine 19 is NMR active with a spin of 1/2+, so it is used in fluorine 19 NMR spectroscopy.
Фтор-20
Фтор-20 – фтордың тұрақсыз изотопы. Оның жартылай ыдырау периоды 11,0062 секундқа тең және бета-ыдырау арқылы тұрақты нуклид Неон-20-қа айналады. Оның специфик радиоактивтілігі 1,8693, ал орташа өмір сүру ұзақтығы 15,879 секундты құрайды.
Fluorine 20 is an unstable isotope of fluorine. It has a half life of 11.0062 and decays via beta decay to the stable nuclide Neon 20. Its specific radioactivity is 1.8693 and has a mean lifetime of 15.879.
Фтор-21
Фтор-21, фтор-20 сияқты, фтордың тұрақсыз изотопы болып табылады. Оның жартылай ыдырау периоды 4.158 секундқа тең. Ол да бета-ыдырауға ұшырайды, нәтижесінде тұрақты нуклид – неон-21 пайда болады. Оның активтілігі 4.781.
Fluorine 21, as with fluorine 20, is also an unstable isotope of fluorine. It has a half life of 4.158. It undergoes beta decay as well, decaying to Neon 21, which is a stable nuclide. Its specific activity is 4.781.
Изомерлер
Тек екі ядролық изомер (ұзақ өмір сүретін қозылған ядролық күйлер) – фтор-18м және фтор-26м сипатталған. Фтор-18м изомерлік ауысуға дейін 162 секундтік жартылай ыдырау мерзіміне ие. Бұл, 14–16, 28 және 31 массалық сандарынан басқа, фтор радиоизотоптарының кез келген ядролық негізгі күйінің ыдырау жартылай мерзімінен кем. Фтор-26м-нің жартылай ыдырау мерзімі 2,2 секундты құрайды; ол негізінен фтор-26 негізгі күйіне ыдырайды немесе (сирек, бета-минус ыдырау арқылы) неон-26-ның жоғары қозылған күйлерінің біріне, кейіннен нейтрон шығарумен ыдырайды.
Only two nuclear isomers (long lived excited nuclear states), fluorine 18m and fluorine 26m, have been characterized. The half life of Fluorine 18m before it undergoes isomeric transition is 162. This is less than the decay half life of any of the fluorine radioisotope nuclear ground states except for mass numbers 14–16, 28, and 31. The half life of Fluorine 26m is 2.2; it decays mainly to its ground state of Fluorine 26 or (rarely, via beta minus decay) to one of high excited states of Neon 26 with delayed neutron emission.