Кіріспе
Доминикандық кеудегер - жойылып кеткен Hymenaea protera ағашының шайырларынан алынған Доминикан Республикасы кеудегері. Доминикандық кеудегер Балтық кеудегерінен әрқашан ашық болуымен ерекшеленеді және оның фоссилді қоспалары көп. Бұл ұзақ уақыттан бері жоғалып кеткен тропикалық орманның экожүйесін егжей-тегжейлі қалпына келтіруге мүмкіндік берді.
Dominican amber is amber from the Dominican Republic derived from resin of the extinct tree Hymenaea protera. Dominican amber differentiates itself from Baltic amber by being nearly always transparent, and it has a higher number of fossil inclusions. This has enabled the detailed reconstruction of the ecosystem of a long vanished tropical forest.
Жасы
Күлтірдің жасы туралы да пікірлер айтылып келеді. 1990 жылдардың басында жүргізілген зерттеу 40 миллион жылға дейінгі уақытқа қайтарылды. Алайда, басқа авторлар, кеудегек құрамында бар шөгінділерде табылған теңіз микроқорылыстарына сүйене отырып, миоцен кезеңінде, шамамен 20-15 миллион жыл бұрын болған деп болжайды.
Кен өндіру орындары
Доминикан Республикасында қара қара әбістір кездесетін үш негізгі жер бар: солтүстіктегі Ла Кордильера Сепентиональ, шығыста Баягуана және Савана-де-ла-Мар. Солтүстік аймақтағы қышқылдық бөліктер кластикалық тау жыныстарынан тұрады, олар құмтастың сынықтарымен және дельталық ортада жиналған басқа шөгінділермен, тіпті белгілі бір тереңдіктегі сумен шайылып кетеді. Шығыс аймақтағы қышқыл органикалық бай ламинатталған құм, құмды балшық, интеркаляцияланған лигнит, сондай-ақ қиыршық тас пен калькаринеттің кейбір сольватталған төсек-орындықтарында кездеседі. Екі аймақ та бір тұнбалы алаптың бөлігі болған сияқты, бірақ кейіннен үлкен ақаулар бойынша қозғалыспен бұзылды.
Тау-кен өндірісі
Доминикандық кеуде, әсіресе Доминикандық көк кеуде, қоңырау шағылымы арқылы қазылады, бұл өте қауіпті. Бұл - қолдағы бар құралдармен қазылған ор. Бастапқыда мачетелер, кейде көрпелер, пикалар мен балғалар қатысады. Ондағы шұңқырдың өзі мүмкіндігінше терең немесе қауіпсіз, кейде тік, кейде көлденең, бірақ ешқашан тегіс емес. Ол дөңеске қарай жыланшап, төмен түсіп, басқалармен қосылады, тура көтеріледі және басқа жерде пайда болады. "Фоксхоль" шын мәнінде қолданылады: шаңырақтар өте сирек, тек кіреберісінде ғана. Шахташылар тізе бүгіп, қысқа ұсталатын соқа, қашақ және мачетелер қолданады. Қауіпсіздік шаралары мүлдем жоқ. Бір не бірнеше бағаналар үстіне төбелерді ұстап тұруы мүмкін, бірақ тек егер бұл аймақ бұрын құлаған болса ғана. Шамдар - жарықтың жалғыз көзі. Шахтаның ішіндегі ылғалдылық 100% -ды құрайды. Бұл шұңқырлар тау беткейлерінде және таудың терең жерлерінде орналасқандықтан, ауа температурасы салқын және төзімді болады, бірақ бірнеше сағаттан кейін ауа қатпарлы болады. Жаңбыр кезінде кен орындары жабылады. Бұрынғы су көздері тез толығады, сондықтан суды қайтадан сорғылаудың қажеті жоқ (бірақ кейде бұл жасалады), өйткені қорғалмаған қабырғалар құлап қалуы мүмкін.
Вариациялар
Доминикандық кеудесінен көрінетін кеудесінен басқа, көптеген түстерде кездеседі. Сары және бал түстілер өте жиі кездеседі. Сондай-ақ, аз мөлшерде қызыл және жасыл, сиырдың сиырша көк (флуоресцентті) түстері бар. Көк кеудегек негізінен Ла Кумбреден оңтүстікке қарай Пало Кемадо кенішінде кездеседі. Пуэрто-Платадағы Доминикан зәулімбер мұражайында және Санто-Домингодағы зәулімбер әлемінің мұражайында зәулімбер үлгілері жинақталған.