Кіріспе

Вентура қаласындағы тарихи ғимарат, Калифорния штаты, қалалық әкімшілік ретінде пайдаланылады. 1974 жылдан бері Вентура қалалық әкімшілігі деп белгілі Вентура округінің соты – Калифорния штаты, Вентура қаласындағы тарихи ғимарат. Ол Калифорния көшесінің үстіндегі төбеде орналасқан, Санта-Барбара арнасы мен Канал аралдарына көрініс ашылады және қаланың орталық ауданына қарап тұрады. Бұл Вентура қаласындағы Тарихи орындардың ұлттық тізіміне енгізілген алғашқы ғимарат, сонымен қатар штаттық, округтік және қалалық деңгейлерде тарихи маңызы бар деп танылды. 1912-1913 жылдары салынған неоклассикалық стильдегі сот ғимаратын Лос-Анджелестің танымал сәулетшісі Альберт К. Мартин аға жасаған. Ғимараттың фасадында ақ глазурланған терракота панельдері мен әшекейлері бар, оның ішінде 24 францискан монахтарының есімдері бейнеленген, жоңқалы дориялық бағаналар, мыспен қапталған күмбез және купол, сондай-ақ римдік аркалы терезелер орналасқан. Екінші қабаттағы қалалық кеңес залы (бұрын ғимараттың сот залы болған) өрнекті магони ағашынан жасалған жиһаз, боялған шыныдан жасалған люкстер және қала мен мұхитқа қарап тұрған аркалы терезелермен жабдықталған. Сот ғимараты 1930 жылдардың басында ғимараттың батыс жағына қосымша құрылыс салу арқылы кеңейтілді. 1968 жылы ғимараттың құрылымы нашар деп танылды және округ қызметкерлері басқа жерге көшірілді. Вентура қаласы ғимаратты округтен сатып алып, шамамен 3,4 миллион долларға қайта жаңарту жұмыстарын жүргізді. 1974 жылдан бері ғимарат Вентура қалалық әкімшілігі ретінде пайдаланылуда.

Ғимарат және тарихи атаулар

Ғимараттың сәулеті неоклассикалық қайта жандану, сәндік классицизм, римдік дорикалық және француздық Ренессанс стилінде сипатталған. 1911 жылы жоспарлар жарияланғанда, Лос-Анджелес Таймс газеті «Римдік дорикалық тәртібі» жобасы «Калифорниядағы ең әсерлі қоғамдық құрылыстардың бірі және өркендеген лима бұршақ аймағының үкімет орталығына лайық» болатынын хабарлады. Фасадтың ерекше дизайнында ақ глазурланған терракота панельдері мен әшекейлері, соның ішінде 24 францискан монахтарының ойшау беттері, жолақты дорикалық бағаналар, мыспен қапталған күмбез және купол, римдік аркалы терезелер, және әсем қола қақпалар мен екі есік бар. Ішкі безендіруде итальяндық мәрмәр, қола балюстрадалар, және екінші қабаттағы кең сот залы (қазіргі қалалық кеңес палатасы) магони ағашынан жасалған ойылған әшекейлермен, қорғасынмен қапталған, боялған шыныдан жасалған үш күмбез және қала мен мұхитқа қарап тұрған аркалы терезелер бар. 1991 жылы Лос-Анджелес Таймс газеті осы ескерткіш құрылыс туралы былай деді: «Бұл жергілікті құрылыстың бірінің бейнесі мен символизмі осы деңгейде әсерлі және жергілікті аңыздарға толы болса да, таң қалдырады. Калифорния және Поли көшелерінің қиылысында орналасқан, зәулім, сәнді үйге ұқсайтын бұл ғимарат ескі қала мен алыс көк Тынық мұхитқа қарайды – бұл өткен шақтарды еске түсіретін тұрақты ескерту». Бес айдан кейін, 1971 жылдың мамыр айында ол Калифорния тарихи ескерткіші № 847 ретінде тіркелді. Үш айдан кейін, 1971 жылдың тамызында ғимарат Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді, бұл қаладағы (және округтегі екінші) осындай құрметке ие болған алғашқы ғимарат болды. 1974 жылдың ақпанында Вентура қаласы өз тарихи ескерткіштер бағдарламасын қабылдағанда, сот ғимараты таңдалған алғашқы ғимараттардың бірі болды және Вентура тарихи ескерткіші № 4 атағын алды.

1873 жылғы сот ғимараты

Бастапқы Вентура округінің соты 1873 жылы 10 000 долларға Уильям Дьюи Хобсон салған, ол осы жылдың басында Калифорния заң шығарушы органынан Вентура округін құруға қол жеткізген болатын. Епископ Таддеус Аматтың сыйлаған жері Санта-Клара, Мета (қазіргі Томпсон), Фигероа және Джуниперо көшелері арасындағы Сан-Буэнавентура миссиясының бақшаларынан бөліп алынған еді. 1913 жылы жаңа сот ғимараты ашылғаннан кейін ескі сот ғимараты бос тұрды, бірақ ол бір кезде мұқтаж мексикалық отбасыларға баспана ретінде пайдаланылды. 1921 жылы ескі сотты құрылысшы А. Пефли бұзды, ол ғимаратты округтен 200 долларға сатып алып, құрылыстан 200 000 кірпішті сақтап алды.

Жобалау және құрылыс (19101913)

1910 жылы бастапқы сот ғимаратының мұнарасы қатты жарылып, алдыңғы кіреберісіне қарай еңкейіп кетті. Үлкен сот ғимараты округ халқына жақсы қызмет ететін еді, себебі 1880 жылы 5073 адамды құраған халық саны 1910 жылы 18 347 адамға жеткен. Сот судьясы Феликс Юинг жаңа сот ғимаратын салу үшін Калифорния көшесінің жоғарғы бөлігіндегі жерді ұсынды. Бірақ, жаңа сот ғимаратына қаражат жинау мақсатында ұсынылған облигация 1911 жылы сәтсіз аяқталды. Келесі жылы сайлаушылар сот ғимаратын салу үшін 150 000 долларлық облигацияны мақұлдады. 1913 жылдың шілде айында өткен сот ғимаратының салтанатты ашылуы екі күнге созылды, мерекелік шараларға шамамен 20 000 адам қатысты. Мереке бірінші күні жеті музыкалық тобының, Вентура портында тоқтаған USS South Dakota кемесінен келген теңізшілер мен морпештердің төрт взводының, әсем безендірілген автомобильдердің және округтағы барлық сауда-өнеркәсіп палаталары мен ложалардың қатысқан ұзын шерумен басталды, оның ішінде алып лима бұршағының (сол кезде округтың ең маңызды ақшалық өнімі) пішінінде жасалған және "Азаттық құдайы" кейіпіндегі жергілікті қызды алып жүрген шеру де болды. Шеруден кейін Плаза паркінде сөздер айтылды, содан кейін Сейсайд паркінде ат жарыстары мен отшашулар көрсетілді. Екінші күні округтік кеңес төрағасы Адольфо Камарильо ғимаратты ресми түрде тапсырды, ал кешке жаңа сот ғимаратында электр шамдарының жарығымен кеш өткізілді.

Сот ғимараты ретінде жұмыс істеді (1913-1968 жж.)

1913 жылдан 1968 жылға дейін ғимарат Вентура округінің соты ретінде қызмет етті. Онда округтік үкіметтің басқа да кеңселері де орналасқан, сондай-ақ округтік қадағалау кеңесінің мәжілістері өткізілді. 1920-1930 жылдары сотта жұмыс істеген белгілі қорғаушы адвокаттардың бірі Эрл Стэнли Гарднер еді. Гарднер сот ғимаратынан оңтүстікке қарай бір блок қашықтықтағы кеңсесінен заңгерлік тәжірибесін жүргізіп, сонымен қатар Перри Мейсон романдарын жазды. Гарднер 1933 жылы Перри Мейсонның 82 романының алғашқысын жариялады.

Сот ғимаратының қосымшасы

1930-1931 жылдары Сот үйі ғимараттың батыс жағына екі қабатты қосымша құрылыс салу арқылы кеңейтілді. Қосымша архитектор Харольд Э. Буркетт жобалаған және шамамен 450 000 долларға салынған. Қосымша ғимараттың архитектурасы негізгі сот ғимаратының архитектурасын қайталайды, терракоттадан жасалған қасбеті, мыс шатыры және қола есіктері бар. Онда түрме және шериф департаменті, автопатруль, округтік білім басқармасы, фермерлер бюросы және денсаулық сақтау департаменті сияқты бірнеше кеңсе орналасқан. Қосымша ғимараттың түрмесінде сақталған ең танымал тұлғалардың бірі – Чарльз Мэнсон. Мэнсон 1968 жылдың сәуір айында Вентурада ұсталды және мас күйде көлік жүргізгені үшін сол жерде сотқа тартылды.

Элизабет Дунканның соты

1958 жылы Вентура сотының негізгі залында Елизавета Энн Дунканның бүкіл елге әйгілі болған кісі өлтіру ісі өтті. Дункан екі адамды қайын қызы, медбике Ольга Дунканды ұрлап, өлтіру үшін жалдаған деп айыпталды. Қайын қызы алты жарым айлық жүкті болған, оны кілтпен ұрып, тапаншамен соққыға жыққан, мойнынан қысып өлтірген және Казитас Пасс жолының жанындағы беткейге қазған терең емес қабірге тастаған. Сот процесі туралы хабарлар кеңінен тарады, сондықтан сот залындағы 99 орынға қосымша 150 орын қосылды, ал сот залының алдыңғы бөлігінде ондаған журналист отыруға арналған үстел орнатылды. Бес апталық сот процесінде Дунканның бұрын некесін жою үшін өзінің ұлы болып көрінген адамды жалдағаны туралы куәліктер қарастырылды, нәтижесінде Дункан кінәлі деп танылды. Апелляциялық шағымдар қабылданбағаннан кейін Дункан және оның екі серігі 1962 жылдың тамызында газ камерасында жазаланды.

Құрылымның дұрыс еместігін анықтау және қайта жаңарту

Шамамен алты онжылдық бойы бұл ғимарат округ әкімдігінің орталығы болып қызмет етті. Осы кезеңде округ халқы 1910 жылы 18 347 адамнан 1970 жылы 376 430 адамға дейін 2000 пайызға өсті. Үлкен әкімдік орталығының қажеттілігі округті 1960-шы жылдардың басында Виктория даңғылы мен Телефон жолының солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан шығыс Вентураны сатып алуға итермеледі. Округтік әкімдік кеңселерiн шығыс Вентураға көшiрудi орталық сот ғимаратының сейсмикалық тұрақтылығына қатысты алаңдаушылықтар жеделдеттi. 1968 жылы болған шағын жер сілкінісінен кейін судьялар басты сот залында сот отырысын өткізуден бас тартты, боялған әйнек күмбездің оларға құлап түсуі мүмкін деген қауіптi білдiрдi. (1954 жылы болған жер сілкінісі сот залы мен құқық кітапханасы төбесінен сылақтардың түсуіне себеп болған едi.) Округ инженер В.Д. Крауч кішіге ғимаратты тексеруді тапсырды, ол сот ғимаратының жер сілкінісі кезінде құрылымдық тұрғыдан қауіпсіз емес екенін анықтады. 1968 жылдың қараша айында округ 90 күн ішінде барлық қызметкерлерді ғимараттан көшіру жоспарын бекітті. Көшiру 1969 жылдың қаңтарында аяқталды. 1970 жылы Вентура қаласы ғимаратты 145 000 долларға сатып алып, оны қалалық әкімдікке айналдыруды жоспарлады. 1972 жылдың ортасынан 1973 жылдың желтоқсанына дейінгі 17 айдың ішінде 45 284 шаршы фут көлемдегі ғимарат шамамен 3,4 миллион долларға жөнделді және нығайтылды. Жөндеудің негізгі элементтері мыналарды қамтыды:

Фасадтағы терракоталық плиткалардың 25 пайызынан астамы тозып, ауыстырылды. Бастапқы плиткаларды жасаған Gladding, McBean компаниясы әлі де жұмыс істеп тұрған, бірақ оның атауы Interpace Co. болып өзгерген едi. Interpace әлi де түпнұсқа плиткалардың жоспарларын сақтап, оларды ауыстыру плиткаларын жасау үшін пайдаланды. Әрбір плитканың салмағы 550 фунтқа жетеді және 2060 градуста пеште күйдірілді. Терракоталық плиткаларды ауыстыруға кеткен шығын 702 000 долларды құрады. 1912 жылы салынған ғимаратта болат арматура болған жоқ. Құрылымдық нығайту қабырғалардың ішіндегі кірпіш пен ерітіндінің бастапқы қабатын ауыстыру үшін гунитпен шашылған бетонды пайдалану арқылы жүзеге асырылды. Терракоталық фасадты жаңа қабырға құрылымына бекіту үшін кішкентай тесіктер жасалып, қабырғаларға жаңадан жасалған кеңейтілген эпоксидтік жабысқыш құйылды. Лос-Анджелестегі Warner Construction Co. компаниясы қабырғаларға шамамен 3000 галлон эпоксид құйды. Электр және су құбыры жүйелері, сондай-ақ көптеген есіктер мен терезелер ауыстырылды. Жаңа қалалық әкімдік 1973 жылдың 29 желтоқсанында салтанатты түрде ашылды және 1974 жылдың қаңтар айының басында жұмысын бастады. Ескі қалалық әкімдіктің ауданы тек 12 240 шаршы фут болды, ал жаңа қалалық әкімдіктің ауданы шамамен 49 000 шаршы футқа жетеді. 2001 жылы қала жаңадан терракоталық панельдерді ауыстыруға 6 миллион доллар жұмсауға мәжбүр болды, себебі олар қабығынан жарылып, ылғалдың сіңіп кіруіне және қара көңнің көбеюіне мүмкіндік берді.

Танымал мәдениетте

Ғимарат түсірілім алаңы ретінде танымал. 1997 жылы онда үш фильм түсірілді. 1989 жылдың маусым айында актер және режиссер Джек Николсон "The Two Jakes" ("Chinatown" фильмінің жалғасы) фильмін осы ғимаратта түсірді.