Кіріспе

Шығыс славян Шығыс Еуропасындағы бұрынғы қоныс түрі.

Слобода (слобода́, ;) – Беларусь, Ресей және Украина тарихындағы қоныс түрі. Атауы ерте славян тіліндегі "бостандық" сөзінен шыққан және шамамен "еркін елді мекен" деп аударылуы мүмкін.

Тарих

Ресей тарихында слобода – боярлардың билігінен азат адамдар тұратын елді мекен немесе қала ауданы. Көбінесе бұл саудагерлер мен шеберлердің қоныстары болды және олар өз кәсіптеріне қарай аталды: Ямская слобода (Ямщиктердің слободасы: Ямская слобода), теміршілердің слободасы және т.б. 18 ғасырдың бірінші жартысында бұл артықшылық жойылып, слободалар қарапайым ауылдарға, штетлдерге, қалашықтарға, қала маңына айналды. Кейбір слободалар қала қабырғасының жанындағы елді мекендер болып табылды. Олардың көпшілігі кейін қалалар құрамына енді, ал сәйкес топонимдер олардың тегін көрсетеді. Брокгауз және Эфрон энциклопедиялық сөздігінде 19 ғасырдың соңында слобода – бірнеше шіркеуі, базар алаңы және волость әкімшілігі бар үлкен ауыл немесе өнеркәсіптік сипаттағы ауылдық типтегі елді мекен, онда шаруалардың егіншілікпен айналысуы шектеулі болған. Бұл термин түрлі елді мекендер мен қала аудандарының атауларында сақталған. Кейбір елді мекендер осылай аталып кеткен: "Слобода", "Слободка" (кішіртпе түрі), "Слабодка", "Слобидка" (украинше). Валахия мен Молдавияда да осындай елді мекендер болған, олар слобозия деп аталған. Соңғы термин қазіргі Румыниядағы Яломица округінің орталығы – Слобозия қаласының аты.