Кіріспе
Адриан – АҚШ-тың Мичиган штатындағы қала және Ленави округінің әкімшілік орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 20 645 адамды құрады. Адриан Мичиган штатының 5-ші округінде жатыр.
Тарих
Адриан 1826 жылдың 18 маусымында Аддисон Комстокпен құрылды. Ауылдың алғашқы атауы Логан болған, бірақ көп ұзамай рим императоры Адрианға сілтеме жасай отырып, Адриан деп өзгертілді. Мичиган штатындағы алғашқы жұмыс істейтін темір жол 1836 жылы Адриан мен Толедо арасында атпен тартылатын пойыз болды. Адриан жылдам өсті, Мичиган 1837 жылы Одаққа қабылданған кезде штат бойынша халық саны бойынша алтыншы орында болды, ал 1860 жылы үшінші орында болды. Адриан 1836 жылдың 28 наурызында ауыл ретінде, ал 1853 жылдың 31 қаңтарында қала ретінде тіркелді.
Жер асты темір жолы
Мичиганның оңтүстік-шығысындағы евангелистік және Хикссайт квакерлері 1831 жылы Мичигандағы квакерлердің алғашқы қауымын құрды. Олар сонымен қатар Райсин өзені аңғарындағы Жер асты темір жолы станцияларының желісін құрды. Дэниел Смит «Рейзин Вэлли достарының үйі» алғашқы жетекшісі болды. Оның қызы Лора Смит Хавиланд елдегі ең белгілі тең құқықтар қозғалысының белсендісі және Жер асты темір жолы операторының біріне айналды. Элизабет Маргарет Чандлер 1832 жылдың қазан айында Логан әйелдерінің құлдыққа қарсы қоғамын құрды. Чандлердің қоғамы Филадельфиядағы әйелдердің құлдыққа қарсы қоғамын және Мичиган штатының бүкіл штаттық ұйымдарын алдын басты. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Адриан «дүниедегі қоршау астанасы» ретінде танымал болды, ол кезде Дж. Уоллес Пейдж алғашқы табысты сым қоршауды ойлап тапты. Адриан бүкіл әлемде қоршау өндірісінің орталығы ретінде белгілі болды және оның қоршаулары Нью-Йорк, Берлин, Азия және Африкаға дейін жіберілді. Компания Page Fence Giants қара нәсілді бейсбол командасына үлкен қолдау көрсетті. Адриан алғашқы автокөлік өндірісінің орталығы болды. «Арыстан» атты алғашқы автокөліктердің бірі Адрианда жасалды. 1900 жыл мен 1912 жыл аралығында Адрианда үш негізгі автомобиль үлгісі өндірілді; «Арыстаннан» басқа, Мюрри моторлы машинасы және Ленави машинасы да Адриандағы Чирч өндіру компаниясымен жасалды. Church Manufacturing Company компаниясының нашар қаржылық шешімдері және 1912 жылы «Арыстан» автокөлік зауытында болған өрт салдарынан екі компания да құлдырады. 1900 жылдар бойы Адриан өсіп, көлемі екі есеге ұлғайды, бірақ Мичиган штатының өсу қарқынынан (өлшемі үш есеге ұлғайды) баяу болды.
Мәдениет және тұрмыс
Адриан Энн-Арбордан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 30 миль (48 км), Джексоннан оңтүстік-шығысқа қарай 30 миль (48 км) және Огайо штатының Толедо қаласынан солтүстік-батысқа қарай 30 миль (48 км) қашықтықта орналасқан. Қаланың бір бөлігі Адриан және Мэдисон қалашықтары арасындағы шекарада жатыр, бірақ қала саяси тұрғыдан екеуінен де тәуелсіз. Қаланың қалалық аймағы қала шекарасынан тыс, осы екі қалашыққа, сондай-ақ жақын орналасқан Райсин және Пальмира қалашықтарына дейін созылады. Адрианді кейде "Карағаш қаласы" деп атайды, себебі қала аумағында көптеген қант қарағаштары және басқа да қарағаш түрлері өседі. Адриан орта мектебінің спорт командалары "Адриан қарағаштары" деп аталады, ал бірнеше жергілікті кәсіпорындар өздерінің аттарында қарағаш сөзін пайдаланады. Адрианның мәдени өмірі 19 ғасырдың ортасымен байланысты. Адриан қалалық музыкалық тобы – 1838 жылы құрылған, елдегі ең көне және үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан қауымдық музыкалық топтардың бірі. Кросвелл опера театры Мичиган штатындағы ең көне театр болып табылады. Адриан симфониялық оркестрі 1981 жылы құрылған. Адриан колледжі мен Сиена Хайтс университеті де көптеген мәдени мүмкіндіктер ұсынады. Heritage Park және Trestle Park саябақтарында өзен бойында кеңейтілген тау велосипедімен жүруге арналған жолдар мен ағаш жолдар бар. Trestle Park бұрынғы теміржол эстакадасының үстінен жаяу жүргіншілерге арналған жолға ие.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 8,10 шаршы миль (21 км²), оның ішінде 7,95 шаршы миль (21 км²) құрлық және 0,15 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды. Қала Мичиган штатының Ирланд төбелері аймағынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 15 миль (24 км) қашықтықта орналасқан. Бұл аймақ көптеген көлдерімен және төбелі ландшафтымен белгілі, сондай-ақ Ирландия ашаршылығы ескерткіші мен Мичиган халықаралық жарыс жолының үйі. Көптеген қала тұрғындары осы аймақты қайықпен жүзу және демалыс үшін пайдаланады. Devils Lake, Round Lake, Posey Lake және Wamplers Lake бірнеше шақырымдық радиустағы танымал демалыс орны болып табылады.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 21 133 адам, 7 831 үй шаруашылығы және 4 531 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 8 977 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – бірлікке шаққанда. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 84,1% ақ нәсілді, 4,4% афроамерикандық, 0,6% американдық үндістер, 0,9% азиялық, 5,9% басқа нәсілдерден және 4,0% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 18,8% латын американдықтары немесе испандықтарды құрады. 7 831 үй шаруашылығының 31,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 35,8% -ы бірге тұратын жұбайлар, 16,7% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 5,3% -ында күйеуі жоқ ерлер және 42,1% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 34,7% жеке тұлғалардан тұрды, ал 12,3% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,37 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,06 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 32,5 жасқа тең. Тұрғындардың 23% -ы 18 жасқа дейін, 17,2% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 23,5% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 22,1% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 14,2% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 47,8% ер адам және 52,2% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 21 574 адам, 7 908 үй шаруашылығы және 4 855 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 8,498 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілген. Қаланың нәсілдік құрамы: 84,47% ақ нәсілді, 3,52% қара нәсілді, 0,62% американдық индейлер, 0,83% азиялықтар, 0,2%, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан, 7,72% басқа нәсілдер және 2,83% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 16,99% құрады. 7 908 үй шаруашылығының 31,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 40,8%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 15,9%-ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 38,6%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 31,5%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 12,9%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,45 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,09 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 25,3%, 18-24 жас аралығындағылар – 15,4%, 25-44 жас аралығындағылар – 25,5%, 45-64 жас аралығындағылар – 19,0%, 65 жастан асқандар – 14,8%. Орташа жас – 32 жас. Әр 100 әйелге 87,0 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 80,8 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 32 405 доллар, ал отбасының орташа табысы 42 069 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 31 500 долларды, ал әйелдердің орташа табысы 23 359 долларды құрады. Жан басына шаққандағы орташа табыс 16 528 долларға тең. Отбасылардың 9,8%-ы және халықтың 13,8%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 15,5%-ы және 65 жастан асқандардың 19,8%-ы.
Үкімет және саясат
Адриан қалалық комиссиямен басқарылады, оны қала әкімі басқарады. 2019 жылдың қараша айында Анжела Сворд Хит Шейн Маккиді жеңіп, қаланың тұңғыш әйел әкімі атанды. Оның бауырлас қаласы – Жапонияның Шига префектурасындағы Мориама қаласы. Ленауи округі республикашылдарға бейім болғанымен, Адриандағы сайлаулар тартысты, бірақ демократтарға көбірек жақын. Адрианның шығыс жағындағы үш дауыс беру учаскесі, Адрианның батыс жағындағы үш дауыс беру учаскесінен гөрі демократиялық көзқарастарға ие.
Медиа
Адрианда екі газет бар. Daily Telegram 1892 жылы негізі қаланды; ол күнделікті жарияланып, Gannett компаниясына тиесілі. 2023 жылы тәуелсіз ай сайынғы газет – The Lenawee Voice құрылды. Жергілікті радиостанциялар: WABJ 1490 AM (көбінесе синдикатталған бағдарламалар); WLEN – 103.9 және 96.5 FM (жаңалықтар); WQTE 95.3 FM (ел музыкасы); және WVAC 107.9 FM (Адриан колледжі студенттерінің радиосы). WBCL (Форт-Уэйн) Адрианда 97.7 FM жиілігінде қайта тарату станциясын пайдаланады. Адриан Энн-Арбор, Толедо және Джексон қалаларынан радио және телеарналармен қамтамасыз етіледі, ал аймақтың кейбір бөліктерінде Детройттан да хабар таратуды көруге немесе естуге болады.