Кіріспе
Америка биомедициналық зерттеу институты
Wistar институты (/wɪ/s/t/ɑːr/) – биомедициналық ғылым саласындағы тәуелсіз, коммерциялық емес зерттеу институты, онкология, иммунология, инфекциялық аурулар және вакцина зерттеулеріне ерекше назар қояды. Филадельфия қаласының Университет Сити ауданындағы Spruce көшесінде орналасқан Wistar институты 1892 жылы биомедициналық зерттеулер мен білім беруге бағытталған коммерциялық емес мекеме ретінде құрылған. 1972 жылдан бері Wistar Ұлттық қатерлі ісіктер институты (NCI) тағайындаған қатерлі ісіктер орталығы болып табылады және осы кезеңде институт өзін жоғары сапалы зерттеулер жүргізетін коммерциялық емес ұйым ретінде таныстырды. NCI 2013 және 2018 жылдары қатарынан екі рет қатерлі ісіктер орталығына арналған гранттарды жаңартқанда Wistar институтына «көмескі» деген ең жоғары баға берді. Бұған қоса, Институт SCImago институттар рейтингісі (SIR) бойынша инновациялар бойынша 1-ші, ал жалпы рейтинг бойынша 2-ші орынды иеленді және Heartland Forward бойынша АҚШ зерттеу институттарының арасында үшінші орынға шықты.
Қатерлі ісік зерттеулері
Уистар институтының Онкология орталығы қатерлі ісік ауруының алдын алу, диагностикалау және емдеуін зерттейді. Орталық үш зерттеу бағдарламасына құрылған:
Гендік экспрессия және реттелу бағдарламасы, қатерлі ісік геномикасы және эпигенетикасымен айналысады. Иммунология, микроорталық және метастаздар бағдарламасы, ісік микроорталығының және иммундық жүйенің ісік прогрессиясындағы және емге жауап берудегі рөлдеріне назар аударады. Молекулалық және жасушалық онкогенез бағдарламасы, қатерлі ісік диагностикасын және емдеуін жақсарту үшін қатерлі ісік сигналдық желілерін зерттейді. Уистар сондай-ақ Ұлттық денсаулық сақтау институттарынан (NIH) тыс АҚШ-тағы ең ірі меланома зерттеу бағдарламаларының бірін ұстап тұрады. Институттың маңызды онкологиялық зерттеу нәтижелеріне қан қатерлі ісігінің дамуымен байланысты генетикалық өзгерістерді анықтау; моноклоналды антидене технологиясын әзірлеу және оны клиникалық қолдануға енгізу; өкпе қатерлі ісігі және терідегі Т-клеткалы лимфома үшін инвазивті емес диагностикалық тесттерге арналған молекулалық маркерлерді табу; және Уистар меланомалық жасушалар жинағының қоймасын құру кіреді.
Білім беру және оқыту
Институт білім беру және оқыту саласында бірнеше бағдарлама ұсынады, оның ішінде докторантурадан кейінгі бағдарлама; таңдаулы серіктес мекемелермен бірлескен магистратура бағдарламалары; биомедициналық зерттеулерде студенттік тәжірибе; биомедициналық зерттеулер саласында жоғары сынып оқушыларына арналған стипендиялар; және Wistar мен Филадельфия қалалық колледжінің бірлескен жобасы – Биомедициналық техниктерді даярлау бағдарламасы, бұл бағдарлама қалалық колледж студенттерін зерттеушілердің көмекшілері және техниктер ретінде жұмыс істеуге дайындайды.
Басталуы
Вистар анатомия және биология институты доктор Каспар Вистардың (1761-1818) есімімен аталды, ол Филадельфияның көрнекті дәрігері және Пенсильвания университетінің анатомия кафедрасының меңгерушісі болған. Ол анатомия бойынша алғашқы американдық оқулық – «Анатомия жүйесі»: 1-том (1811), 2-том (1814) жазды және жариялады. Медициналық лекцияларын толықтыру және салыстырмалы анатомияны көрсету үшін доктор Вистар кептірілген, балауызға инъекция жасалған, сақталған адам денелерін жинауды бастады. 1818 жылы қайтыс болғанға екі жыл бұрын ол бұл жинақты тағы бір филадельфиялық дәрігер Уильям Эдмондс Хорнерге тапсырды. Доктор Хорнер жинақты кеңейтіп, оны Вистар және Хорнер мұражайы деп атады.
Исаак Джонс Вистар
Доктор Вистардың немере інісі Исаак Джонс Вистар (1827-1905) – Филадельфияның көрнекті заңгері, Азамат соғысының бригадир генералы және Пенсильвания темір жолының вице-президенті – 1892 жылы Вистар анатомия және биология институтын құрды. Пенсильвания университеті Вистар мен Хорнер мұражайын сақтап қалу үшін қайырымдылық жасау туралы ұсыныс жасағаннан кейін, генерал Вистар жаңа ғимаратты қаржыландыруға шешім қабылдады. Оның көрегендігі тез арада кеңейіп, жаңа медициналық зерттеулерді және «бастапқы ғылыми білімді арттыруға бағытталған кез келген басқа да жұмыстарды» демеумен қатар жариялайтын Вистар институтын құруға әкелді. Жер учаскесі алынды, ал Вистар мұражай/зертхананың жобасын жасау үшін Джордж В. және Уильям Г. Хьюитт архитекторларын шақырды. Ғимарат 1894 жылғы 21 мамырда салтанатты түрде ашылды. Доктор Хорас Джейн 1894 жылдың қаңтарынан 1903 жылдың желтоқсанына дейін институттың директоры қызметін атқарды. Институт мұражайында мүсінші Сэмюэл Мюррей жасаған генерал Вистардың қоладан құйылған бюсті қойылған. Институттың алғашқы ғимараты Пенсильвания университетінің кампусы тарихи ауданындағы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген, ал Пенсильвания тарихи және мұражай комиссиясы 2007 жылы Вистар анатомия және биология институтын мемлекеттік тарихи белгімен марапаттады.
20 ғасыр
ХХ ғасырдың басында The Wistar Institute жаңа биомедициналық зерттеулерді, әсіресе эксперименталды және зерттеу биологиясын, М. Гринман мен Генри Дональдсонның басшылығымен жүргізе бастады.
1908-1910 жылдар аралығында Wistar ғалымы Хелен Дин Кинг, Ph.D., Wistar сысқырын – алғашқы стандартталған зертханалық жануар моделін жасап, өсірді. Бүгінгі күні зертханаларда қолданылатын сысқырлардың жартысынан астамы осы сысқырдан тараған деп есептеледі. Институт Wistar Press баспасы арқылы ғылыми журналдар шығара бастады. 1905-1925 жылдар аралығында Wistar ғалымдары 227 түпнұсқа ғылыми мақала жариялады, ал 1925 жылға қарай Институт американдық биологияның жетекші орталығы ретінде беделін қалыптастырды. Wistar институтының қазіргі заманғы кезеңі 1957-1991 жылдар аралығында директор болып қызмет еткен вирусолог және иммунолог Хилари Копровскинің басшылығымен басталды. Оның қызмет ету кезеңінде институт беделді вакцина және қатерлі ісіктерді зерттеу бағдарламаларын құрды. Осы кезеңдегі Wistar-дың маңызды жетістіктерінің бірі – Леонард Хейфлик, Ph.D., және Пол С. Мурхед, Ph.D. жасаған WI 38 жасуша желісі. Олардың жасуша желісі институтта да, әлемнің басқа да зертханаларында да бірнеше вакцина әзірлеу үшін пайдаланылды. 1970 жылдары Wistar қатерлі ісіктерді зерттеуге көп күш пен қаржы ресурстарын жұмсады, ал 1972 жылы Ұлттық қатерлі ісік институты Wistar-ды негізгі зерттеулер бойынша ресми NCI қатерлі ісік орталығы деп таныды. 1975 жылы жаңа қатерлі ісіктерді зерттеу ғимараты мен вивариум салынды. Wistar институты ресми NCI қатерлі ісік орталығы мәртебесін алғаннан кейін зерттеулерін жалғастырды. 1980 жылдары институт ғалымдары вирусқа қарсы және ісікке қарсы моноклоналды антиденелерді жасаған алғашқылардың бірі болды. Бұл антиденелер негізгі зерттеулер үшін құрал ретінде және қатерлі ісіктер мен иммундық ауруларға қарсы терапияны әзірлеу үшін кеңінен қолданылды.
21 ғасыр
Роберт пен Пенни Фокс зерттеу мұнарасы, Wistar зерттеу орталығына ең жаңа, маңызды қосымша, 2014 жылы құрылысы аяқталды. Бұл кеңейту институтқа дерлік 90 000 шаршы фут заманауи зертханалық кеңістік қосты, оның зертханалық дизайны ынтымақтастыққа баса назар аударады. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, Wistar институтында 31 жетекші зерттеуші жұмыс істейді және NIH-тан 25 миллион доллардан астам қаржыландыру алады.
Атақты мүшелер
Дарио Альтиери, М.Д.: қатерлі ісіктерді зерттеу саласындағы сарапшы, аман қалған генді және оның қатерлі ісіктегі рөлін сипаттаған. 2010 жылдан бері ол Wistar-дың Эллен және Рональд Каплан қатерлі ісік орталығының директоры қызметін атқарып келеді. 2015 жылы ол Wistar компаниясының президенті және бас директоры болып тағайындалды, және осы мәлімдеме жасалған кезде ол әлі де бұл лауазымда қызмет етеді. Х. Фред Кларк, Д.В.М., Ф.Д.: ветеринар дәрігері және вакцина сарапшысы, 1968-1992 жылдары Wistar институтында жұмыс істеді. Ол ротавирусқа қарсы вакцинаны жасаған ғалымдардың бірі. Карло М. Кроче, М.Д.: қатерлі ісік ауруының генетикалық механизмдерін зерттеуімен танымал онколог. 1970-1988 жылдар аралығында Wistar институтында жұмыс істеген кезінде ол В-жасушалы лимфома (BCL2) генін клондап, сипаттады және қан қатерлі ісігіне қатысы бар хромосомалық транслокацияларды анықтады. Питер С. Доэрти, Ф.Д.: ветеринариялық хирург және медицина саласындағы зерттеуші, 1975-1982 жылдары институтта жұмыс істеді және қазіргі уақытта Институттың қамқоршылар кеңесінің құрметті мүшесі. Доэрти 1996 жылы Рольф М. Зинкернагельмен бірге физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды. Леонард Хейфлик, ф.ғ.д.: 1958-1968 жылдары Wistar институтында жұмыс істеген биолог және қартаю саласының маманы. Ол нормалды адам жасушаларының in vitro жағдайында шектеулі рет бөлінетінін анықтады, бұл құбылыс Хейфлик шегі деп аталады. Институтта Пол С. Мурхед, ф.ғ.д. екеуі бірге жасаған WI 38 жасуша штаммы көптеген адам вирусына қарсы вакциналар өндірісі үшін негіз болды. Хелен Дин Кинг, ф.ғ.д.: Вистар институтындағы алғашқы әйел зерттеу профессоры және АҚШ-тағы алғашқылардың бірі. 1909-1950 жылдар аралығында профессорлық-оқытушылық құрамның мүшесі болған доктор Кинг ішкі көсемдеудің және жыныс анықталуының генетикасын зерттеді. Ол Wistar егесін жасау және оны өсіруде маңызды рөл атқарды, бұл алғашқы стандартталған зертханалық жануарлар моделі болды. Хилари Копровски, М.Д.: вирусолог, иммунолог және әлемдегі алғашқы тиімді полиомиелит вакцинасын ойлап тапқан ғалым. Ол 1957-1991 жылдары институт директоры болып қызмет етті және Wistar институтының вакцина әзірлеу және қатерлі ісіктерді зерттеу саласындағы жетістіктері үшін халықаралық деңгейде танылды. Ол Wistar институтында лауреат профессор атағын алды және оның қамқоршылар кеңесінде қызмет етті. Дэвид Кричевский, ф.ғ.д.: биохимик және адам тамақтану саласының маманы, 1957 жылдан бастап бес онжылдық бойы Wistar институтында жұмыс істеді. Ол липидтердің атеросклероз дамуындағы рөлі туралы мол ғылыми білім жинақтады және холестериннің биологиялық функцияларын егжей-тегжейлі зерттейтін "Холестерин" атты ықпалды оқулықтың авторы болды. Герд Маул, ф.ғ.д.: ғалым және электронды микроскопия саласының сарапшысы. Ол ядролық нүктелерді, яғни сүтқоректілер жасушаларының ядросында стресске жауап ретінде көбейетін құрылымдарды ашты. Ол 1973 жылдан 2010 жылы қайтыс болғанға дейін Wistar институтында жұмыс істеді. Рут Патрик, ф.ғ.д.: диатомиялар мен тұщы су экологиясына маманданған ботаник және су ортасын зерттеуші, тұщы су экожүйелерінің денсаулығын өлшеу әдістерін жасады және бірнеше зерттеу орталықтарын құрды. Д-р Патрик 1975 жылдан 2008 жылға дейін Wistar институтының қамқоршылар кеңесінде қызмет етті және қайтыс болғанға дейін құрметті мүше болып қалды. Стэнли Плоткин, М.Д.: 1960 жылдары Wistar институтында жұмыс істеген кезде қызылша вирусына қарсы вакцинаны ашуда маңызды рөл атқарған дәрігер. Плоткин 1960 жылдан 1991 жылға дейін Wistar институтының белсенді ғылыми құрамының мүшесі болды. Джорджио Тринчиери, М.Д.: 1979-1999 жылдары Wistar институтында жұмыс істеген иммунолог, иммунология бағдарламасының төрағасы болды; Институтта жұмыс істеген кезінде ол цитокин Интерлейкин 12 (IL 12) ашты. Қазіргі уақытта ол NCI интегративтік иммунология зертханасының басшысы. Тадеуш Ж. Виктор, Д.В.М.: мал дәрігері және құтыру ауруы бойынша сарапшы. Ол 1961 жылдан 1986 жылы қайтыс болғанға дейін Wistar институтының құрамында болды және Институттың құтыру ауруы бөлімінің басшысы болды; Wistar институтында жұмыс істеген кезінде ол құтыруға қарсы адам вакцинасын жасауға көмектесті.
Peter C. Doherty, Ph. D.: a veterinary surgeon and researcher in the field of medicine, he worked at the Institute from 1975 to 1982 and is currently an emeritus member of the Institute's Board of Trustees. Doherty received the Nobel Prize in Physiology or Medicine jointly with Rolf M. Zinkernagel in 1996. Leonard Hayflick, Ph. D.: a biologist and aging expert who worked at Wistar from 1958 to 1968. He discovered that normal human cells divide a limited number of times in vitro, a phenomenon known as the Hayflick limit. The WI 38 cell strain he developed at the Institute with Paul S. Moorhead, Ph. D., became the substrate for the production of many human virus vaccines. Helen Dean King, Ph. D.: a biologist and the first woman research professor at Wistar and one of the first in the U. S. A faculty member from 1909 to 1950, Dr. King researched the genetics of inbreeding and sex determination. She was instrumental in creating and breeding the Wistar rat, the first standardized laboratory animal model. Hilary Koprowski, M. D.: a virologist, immunologist and inventor of the world's first effective live polio vaccine. He served as director of the institute from 1957 to 1991 and obtained international recognition for Wistar’s vaccine development and cancer research. He held the title of Professor Laureate at Wistar and served on its Board of Trustees. David Kritchevsky, Ph. D.: a biochemist and expert in human nutrition who worked at Wistar for five decades starting in 1957. He generated a vast amount of scientific knowledge on the role of lipids in atherosclerosis and authored the influential textbook Cholesterol, which explores the biologic functions of cholesterol in great detail. Gerd Maul, Ph. D., a scientist and electron microscopy expert. He discovered the nuclear dots, structures within the nucleus of mammalian cells that become abundant in response to stress. He worked at Wistar from 1973 to his death in 2010. Ruth Patrick, Ph. D.: a botanist and water environment researcher specializing in diatoms and freshwater ecology who developed ways to measure the health of freshwater ecosystems and established several research facilities. Dr. Patrick served on Wistar's Board of Trustees from 1975 to 2008 and remained an emeritus member until her death. Stanley Plotkin, M. D.: a physician who played a pivotal role in discovering a vaccine against the rubella virus in the 1960s while working at Wistar. Plotkin was a member of Wistar's active research faculty from 1960 to 1991. Giorgio Trinchieri, M. D.: an immunologist who worked at Wistar from 1979 to 1999 and served as the Immunology Program chairman; while at the Institute, he discovered the cytokine Interleukin 12 (IL 12). He is currently the chief of the NCI Laboratory of Integrative Cancer Immunology. Tadeusz J. Wiktor, D. V. M.: a veterinarian and rabies expert. He was part of Wistar's faculty from 1961 until his death in 1986 and served as the head of the Institute's rabies unit; while at Wistar, he helped develop the human vaccine against rabies.