Кіріспе
Австралиялық медицина профессоры сэр Генри Харрис (28 қаңтар 1925 – 31 қазан 2014) – Оксфорд университетінде медицина профессоры болған және 2000-шы жылдары қатерлі ісіктер мен адам генетикасы саласындағы жаңалықтарды ашқан ғалым.
Sir Henry Harris (28 January 1925 – 31 October 2014) was an Australian professor of medicine at the University of Oxford who led pioneering work on cancer and human genetics in the 2000s.
Ерте өмір және білім
Харрис 1925 жылы Совет Одағында еврей отбасында дүниеге келді. 1929 жылы оның отбасы Австралияға эмиграциялады. Харрис 1937 жылдан 1941 жылға дейін Сиднейдің ер балалар гимназиясында оқыды. 1941 жылы ол алғаш рет қазіргі заманғы тілдерді оқыды, бірақ кейін әдебиетке деген қызығушылығы арқылы медицинаға қызығушылық танытты. Ол Корольдік Принц Альфред ауруханасында медицинаны оқыды және клиникалық практикадан гөрі медициналық зерттеулермен айналысып, мансап бастады.
Мансап
1950 жылдардың басында Харрис Англияға көшіп, Оксфордтағы сэр Уильям Данн патология мектебінде Говард Флоридің жетекшілігімен оқыды. 1954 жылы докторлық диссертациясын қорғап, ғылыми-зерттеу жұмысына кірісті. 1960 жылы Джон Иннес институтының жасушалық биология бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды, ал 1964 жылы Данн мектебінің меңгерушісі болды. 1979 жылы Ричард Доллдың орнын басып, Оксфордтың медицина профессоры болып тағайындалды. Харристің ғылыми еңбектерінің басты бағыты – қатерлі ісік жасушалары және олардың қалыпты жасушалардан айырмашылықтары. Кейін ол генетикалық маркерлердің спектрін кеңейту үшін басқа түрлердің материалдарымен адам жасушаларының генетикалық модификациясының мүмкіндігін зерттеді. Харрис және оның әріптестері адам хромосомасы бойымен гендерді зерттеу және өлшеудің негізгі әдістерін әзірледі. 1965 жылы ол ядролық РНК-ның көп бөлігі кодтамайтынын анықтады, бұл пікір көп жылдардан кейін ғана қабылданды. 1969 жылы Харрис қатерлі ісік жасушаларын қалыпты фибробластармен біріктіргенде, пайда болған гибридтердің қатерлі емес екенін көрсетті, осылайша қатерлі ісікті басатын гендердің бар екенін дәлелдеді. Осы ісікке қарсы гендерді зерттеу бүкіл әлемде кең ауқымды индустрияға айналды. 1983 жылы Харрис Австралия ғылым академиясының корреспондент мүшесі болып сайланды. 1993 жылы ол рыцарь атағын алды. Харристің көптеген жұмыстары Cancer Research UK (бұрынғы Cancer Research Campaign) ұйымымен қолдау көрсетілді. 2014 жылдың 31 қазанында 89 жасында дүние салды.
Жарияланған кітаптары
(Романдық лекциясы 1993 жылғы).