Кіріспе

Америкалық тұз өндіруші компания

Morton Salt – американдық азық-түлік компаниясы, ол тұзды тағамдық, су тазарту, өнеркәсіптік, ауыл шаруашылығы және жолдарға/көлік жолдарына пайдалану үшін өндіреді. Чикаго қаласында орналасқан бұл компания Солтүстік Америкадағы тұз өндіруші және сатушысы болып табылады. Ол Stone Canyon Industries Holdings, Inc. холдингтік компаниясының еншілес компаниясы.

Тарих

Компания 1848 жылы Иллинойс штатының Чикаго қаласында Алонзо Ричмонд құрған шағын сату агенттігі ретінде бастама алды. 1910 жылы сол кезде тұз өндіруші және саудагер болып қалыптасқан кәсіпорын Мортон тұз компаниясы болып тіркелді. 1889 жылы ол иесі Joy Morton атымен аталып өтті. 1896 жылы Альфред Бевис бұрын инвестициялап, басқарған Лионс тұз компаниясының негізінде Бевис Рок тұз компаниясын құрды. Оның қызы Флоренс доктор Чарльз Говард Лонгстретке үйленді, Бевис оны Лионс және Бевис тұз компанияларына басшылық қызметке тартты. Олардың ұлы Бевис Лонгстрет Бірінші дүниежүзілік соғыстан оралғаннан кейін президент және бас менеджер болды. Шамамен он жыл өткен соң Бевис Лонгстрет Тиокол корпорациясын құрды. 1969 жылы «Мортон Норвич» деген атау қолданысқа енді. 1982 жылы Тиокол Мортон тұз компаниясымен бірігіп, Мортон Тиокол компаниясын құрды. Бұл бірігу 1986 жылғы «Space Shuttle Challenger» апатынан кейін, кінә Мортон Тиокол өнімдеріне тағылғаннан соң 1989 жылы таратылды. Мортон компанияның тұтынушылық химиялық өнімдер бөлімшелерін алды, ал Тиокол ғарыш қозғалтқыштарын жасаумен айналыса берді. Мортон Солтүстік Америкадағы екінші ірі күн тұзды өндіріс орнына ие, ол 1954 жылы Багам аралдарындағы Мэтью Таун қаласында сатып алынған. 1958 жыл шамасында компания өз тауарының сапасы ұсынылған ұранына сай еместігін түсінді. Бұл мәселені шешу үшін Ричард Паттон деген химик шақырылды. Ол тұзды тұз өндірудің қосалқы өнімі – магний оксидімен қаптауға арналған машина ойлап тапты. Қазір осы мақсатта кальций силикаты қолданылады. 2009 жылдың қазан айында аяқталған сату Dow Chemical Company компаниясының Rohm and Haas компаниясын сатып алуымен бірге жүзеге асты. 2016 жылдың маусым айында Чикагодағы 1308 N. Elston Avenue мекенжайындағы Мортон тұз қоймасының қабырғасы құлап, тонналап тұз бен кірпіш көрші автосалонға тиесілі бірнеше көлікке төгілді. Зардап шеккендер болған жоқ, ал алғашқы тергеу көрсеткендей, тұз тым биік үйілген. Сондай-ақ, шатырдың бір бөлігін жөндеу жұмыстарына да назар аударылмаған. 2021 жылдың 30 сәуірінде K+S Aktiengesellschaft өзінің Солтүстік және Оңтүстік Америкадағы бизнес бөлімшелерін, соның ішінде Мортон тұзын, Stone Canyon Industry Holdings, Mark Demetree және олармен байланысты компанияларға 3,2 миллиард долларға сатты. Келісім 2021 жылдың сәуір айында жабылды.

Қазіргі кездегі шолу

Мортон тұз компаниясының қазіргі бас кеңсесі Чикагодағы 444 West Lake Street мекенжайындағы River Point ғимаратында орналасқан. Ол 2016 жылдың желтоқсанында алғашқы арендатор болды. Бұрынғы бас кеңсесі 123 North Wacker Drive мекенжайында болған. 1999 жылы сатып алынар алдында фирманың корпоративтік бас кеңсесі 100 North Riverside Plaza (кейін Boeing компаниясының бас кеңсесі) болған, ал одан бұрын 110 North Wacker Drive және 208 West Washington Street мекенжайларында орналасқан. Мортон Иллинойс штатының Эльгин қаласында ғылыми-зерттеу және әзірлеу зертханасын пайдаланады және АҚШ, Канада және Багам аралдарындағы сегіз вакуумдық булану зауытында, алты жер асты шахтасында, бес күн булану зауытында және бес қаптамалау орнында тұз өндіреді.

Логотип және жарнама

Мортон Солт логотипінде «Мортон Солт Қызы» бейнесі бейнеленген – жаңбыр астында ашық қолшатырмен жүріп, цилиндр тәрізді ас тұзы ыдысынан артына тұз шашатын жас қыз. Бұл логотип АҚШ-тағы ең танымал он жарнамалық символдың бірі саналады. Компанияның логотипі және «Егер жаңбыр жауса, құйылады» деген ұраны 1914 жылғы жарнамалық кампанияда пайда болған. Компания 1911 жылдан бастап ас тұзына магний карбонатын сіңіретін зат ретінде қоса бастады, осылайша тұздың жаңбырға қарамастан еркін құйылуын қамтамасыз етті. «Мортон тұзды қыз», сондай-ақ «Қолшатырлы қыз» деп те аталатын бұл бейне 1921, 1933, 1941, 1956 және 1968 жылдардағы жаңарулар, сондай-ақ оның құрылғанына 100 жыл толуына орай жасалған жаңартпаны қоса алғанда, жеті рет өзгертілді. Компания осыған байланысты естелік заттар сатады және өзінің кейбір ескі жарнамаларын тегін қолжеткізеді. 2005 жылы «Мортон тұзды қыз» Super Bowl XXXIX кезінде MasterCard-тың «Icons» жарнамасында көрсетілді, онда бірнеше жарнамалық талисман бірге кешкі ас істеп отырғандай бейнеленді. Логотиптің 100 жылдық мерейтойы 2014 жылы 100 қалада 100 кешпен, Чикаго өнер институты мен Кендалл аспаздық өнер колледжінің белгілі бір көркем және аспаздық өнер студенттеріне арналған «Мортон тұзды қыз» стипендиясымен, Wrigley Field-те «Мортон тұзды қыз күнімен», Facebook және Instagram-дағы көрінетін ұқсастықтар байқауымен және басқа да іс-шаралармен атап өтілді. Сондай-ақ 2014 жылы «Мортон тұзды қыз» Нью-Йорктегі Мэдисон авенюіндегі Жарнама аптасының Даңқ аллеясына енгізілді; бұл әйел бейнесін көрсететін алғашқы икона.

Танымал мәдениетте

1989 жылы «Cheers» телесериалының «Жіңішке тартылыс» атты эпизодында Норм өзінің құлдырап бара жатқан сурет салу компаниясының хатшысы ретінде жұмысқа алған Дорис есімді әйелді жұмыстан шығаруды жоспарлап отырды. Ол «Cheers»-ке жаңбырлық пальто мен қолшатырмен келді, сонда Фрейзер: «Сен «Мортон тұзының қызын» жұмыстан шығарасың» деді. 2011 жылы «Парктер мен ойын-сауық» телесериалының «Тартыс» атты эпизодында Мортон тұзы Рон Свонсон (Ник Оферман) кейіпкерінің жария түрде қолдаған үш өнімінің бірі болды. «Timbers Army» 2013 жылғы Жоғарғы футбол лигасының «Портленд Тимберс» және «Нью-Йорк Ред Буллс» командалары арасындағы матч кезінде үлкен тифо көрсетілімінде және футболкаларда Мортон тұзының қызының суретін пайдаланды. «Оның ізімен жүр» науқаны аясында Мортон тұзы OK Go тобының «The One Moment» атты музыкалық видеоклипін жасауға қаржы бөлді, ол 2016 жылдың 23 қарашасында жарық көрді.