Кіріспе

Гранд-Хейвен – АҚШ-тың Мичиган штатындағы қала, сондай-ақ Оттава округінің орталығы. Гранд-Хейвен Мичиган көлінің шығыс жағасында, Гранд өзенінің құйып кіретін жерінде орналасқан, және осы өзеннің атымен аталған. 2010 жылғы халық санауы бойынша, Гранд-Хейвенде 10 412 адам тұрады. Қалада Гранд-Хейвен мемориалдық әуежайы (3GM) орналасқан, және ол Гранд-Хейвен чартерлік округінің солтүстігінде жатыр.

Тарих

Потаватоми және Оттава үнді мүсілдері ғасырлар бойы осы аймақта өмір сүрді және өзенді Мичиганның ішкі аймақтарына сауда жолы ретінде пайдаланды. Оттава тайпасының көптеген ежелгі мәдениеттері археологиялық артефакттарды қазу арқылы ашылуда. Қаланың еуропалық американдық негізін француз отарлаушылары қалады. Мадлен Ла Фрамбуаз және оның күйеуі Жозеф алғаш рет Габагуаш деп аталған тері саудасы бекетін құрды. 1812 жылғы соғыстан кейін, бұл аймақ американдықтармен көбірек қоныстанды. 1821 жыл шамасында Америкалық тері компаниясы мұнда сауда бекетін ашты, бірақ алғашқы тұрақты тұрғыны – 1834 жылы алғашқы жергілікті шіркеуді құрған пресвитериан пасторы Уильям Монтегю Ферри болды. 1835 жылы қоныс аударушы Рикс Робинсон қалаға «Гранд-Хейвен» деп ат қойды. Шелдон былғары зауыты 1838 жылы құрылды, ол тері және малдан алынған былғарыны өңдеуге дамыды. Екінші шіркеу 1850 жылы құрылды. Ферри 1851 жылы Харбор-Драйвтағы Ferry & Son ғимаратында қаланың алғашқы банкін құрды. Ол сондай-ақ, қазір де жұмыс істеп тұрған Ферри бастауыш мектебін ашты. Қала 1867 жылы ресми түрде құрылды. 19 ғасырдың ортасы мен соңында Гранд-Хейвен ағаш кесу, ағаш өңдеу және кеме қатынасы қаласы, сондай-ақ кеме жасау орталығы ретінде дамыды. Қалаға өзен бойымен өтетін Grand Trunk темір жолы қызмет көрсетті. Оның депосы мен кеңселері тарихи музейге айналдырылды. Story and Clark пиано компаниясы 1900 жылдан 1984 жылға дейін қалада пианолар жасады. 1998 жылы Оңтүстік Ұлы көлдердегі күшті дауыл кезінде пиано зауытының мұржасы құлады. 2006 жылдың тамызында 1838 жылғы Шелдон былғары зауытынан пайда болған Eagle Ottawa Leather Co. сол жылы жергілікті өндірісін тоқтату туралы хабарлады. Қаланың кеме қатынасы мен су саудасының маңыздылығын ескере отырып, 1839 жылы оңтүстік пирсте Гранд-Хейвен маяктары салынды. Қазіргі қызыл түске боялған маяктар 1875 (сыртқы) және 1905 (ішкі) жылдары салынды. Олар жағаға дейін созылған жарықтандырылған жолмен байланысты. 1930 жылдары әйгілі болған Джордж «Бейби Фейс» Нельсон мен Гомер Ван Метер Гранд-Хейвен банкінде алғашқы банктік тонауын жасады. Нельсон Эдди Бенцпен бірлесіп, 3-ші көше мен Вашингтон авенюінің қиылысындағы «Халықтық жинақ банкін» тонады. Кейбір көршілес кірпіш ғимараттарда осы оқиғадан қалған оқ тесіктерін әлі де көруге болады.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 7,36 шаршы миль (19 км²), оның ішінде 5,77 шаршы миль (15 км²) құрлық және 1,59 шаршы миль (4 км²) су алабын құрайды.

Климат

Кёппен климаттық жіктеу жүйесіне сәйкес, Гранд-Хейвенде жазғы жылы ылғалды континенттік климат, климат карталарында "Dfb" деп қысқартылады. Гранд-Хейвенде тіркелген ең жоғары температура 2023 жылдың 4 маусымында, ал ең төмен температура 2015 жылдың 20 ақпанында болған.

Демография

Гранд-Хейвен Гранд-Рапидс қалалық агломерациясының құрамына кіреді, 2014 жылы оның халқы 1,027,703 адамды құрады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 10 412 адам, 4 769 үй шаруашылығы және 2 721 отбасы тұрды. Халық тығыздығы сонымен қатар 5 815 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 95,0% ақ нәсілді, 0,7% афроамерикалық, 0,9% американдық үндістер, 1,0% азиялық, 0,4% басқа нәсілдерден және 1,9% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 2,4% құрады. Барлығы 4 769 үй шаруашылығының 24,8% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 42,1% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,0% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 3,9% -ы әйелі жоқ ерлер, ал 42,9% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 37,2% жеке адамдардан тұрады, ал 14,9% -ы 65 жасқа толған жалғыз адамдардың тұрғын үйлері. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,15 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,82 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 42,9 жасқа тең. Тұрғындардың 20,7% 18 жасқа дейін, 7,6% 18 мен 24 жас аралығында, 24,2% 25 пен 44 жас аралығында, 28,5% 45 пен 64 жас аралығында және 19,1% 65 жастан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 47,4% ер адам және 52,6% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

Халық санағы бойынша ондаған мыңдаған саяхатшылар жергілікті экономикаға пайда әкеледі. Мемлекеттік саябақта Мичиган көлінде, пирс пен маяктардың жанында кемпинг орналасқан. Сонымен қатар, қалада шаңғы паркі (Mulligan's Hollow Ski Bowl) және скейтпарк бар. Су жағалауындағы орналасқан жерлер бүкіл штат пен аймақтан туристерді қайықпен жүзу, желкендеу, гидроциклмен жүзу, тюбинг және виндсерфинг сияқты әрекеттер үшін тартады. Гранд-Хейвенде АҚШ Жағалау күзетінің "Гранд-Хейвен аймақтық басқармасы" орналасқан. Жағалау күзетінің қаладағы алғашқы қатысуы 1924 жылы болды. Жағалау күзетінің "Эсканаба" кемесі Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қалада орналасқан. Нацистік Германияның Кригсмарине әскери-теңіз күштерінің суасты қайығымен батырылғаннан кейін, Гранд-Хейвен тұрғындары сол атпен жаңа кеме құру үшін облигациялар арқылы 1,000,000 доллардан астам ақша жинады; кеменің сынықтарының бір бөлігі қаланың жағалауында сақталған. Гранд-Хейвенде жыл сайын Жағалау күзеті фестивалі өтеді, ол Жағалау күзеті күніне арналған мереке, ол АҚШ және Канада кемелерін, сондай-ақ музыкалық топтардың шерулерін және басқа да іс-шараларды, оның ішінде "Эсканаба" кемесінде қаза болған 101 теңізшіге арналған ескерткішті қамтиды. Бұл фестивальге екі апта ішінде 300 мыңнан астам адам келеді. Гранд-Хейвен – Конгресс актісімен, президент Билл Клинтон қол қойғаннан кейін, "Жағалау күзеті қаласы, АҚШ" деп ресми түрде тағайындалған алғашқы қала. Аталған акт АҚШ Конгресімен 1998 жылдың 13 қарашасында қабылданған және президент қол қойған 105-383 заң болып табылады. Гранд-Хейвен музыкалық фонтаны 1962 жылы қала орталығының қарсы бетінде, Гранд өзенінің жағасында салынды. Ол туристік маусымда әр түн сайын жұмыс істейді. Салынған кезде ол әлемдегі ең үлкен фонтан болды. Бүгінде ең үлкен фонтан Лас-Вегаста орналасқан. Гранд-Хейвен қаласында көптеген саябақтар бар. Олардың ішінде Мичиган көлінің жағалауындағы үлкен жағажай, шаңғы трассасы және бірнеше қайық жүзуге арналған жерлер бар. Дункан Вудс (ресми түрде Дункан ескерткіш паркі) – Мичиганның төменгі түбегіндегі ең үлкен, бұзылмаған табиғи орманның бір бөлігі. Бұл орманға келгендер Мичиганның ағаш өңдеу дәуірінде орманды жоюдан бұрын қандай болғанын көре алады.

Технология

Гранд-Хейвен Батыс Мичиган және бүкіл елдегі көптеген технологиялық лидерлердің бірі болып табылады, ол ұлттық ақпарат құралдарында, соның ішінде ABC, PCWorld, ComputerWorld және Forbes журналында көрсетілген. Қала – бүкіл қала бойынша сымсыз интернет қызметін ұсынған елдегі алғашқы муниципалитет. Сымсыз қызмет қаланың барлық аумағында және қайықпен жүретіндер үшін жағадан 15 мильге (24 км) дейін жұмыс істеуге арналған. 2004 жылы қала тұрғындарға, кәсіпкерлерге және туристерге әртүрлі тарифтік жоспарлармен сымсыз интернет қызметін ақылы түрде ұсына бастады.

Автомобиль жолдары

Қала арқылы бульвар бойымен өтеді және солтүстік қала шегінде Гранд өзені үстінен ашылатын көпірді пайдаланады. Феррисбургтегі АҚШ 31 автожолынан шығысқа қарай, Спринг-Лейк арқылы I-96 автожолына қарай созылады.

Медиа

Бұл аймақты Grand Haven Tribune күнделікті газеті қамтамасыз етеді, газеттің кеңсесі Grand Haven қаласында орналасқан. "Трибунаның" таралымы 8 813 дананы құрайды. Қалада WGHN (AM), WGHN FM, WMPA, Oldies 94.9 және WAWL сияқты бірнеше радиостанция бар.