Марек Сватош: Словак хоккейшісінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Словакиялық хоккейші Марек Сватош (17 маусым 1982 жыл – 4 қараша 2016 жыл) – словакиялық кәсіби хоккейші, шабуылшы. Ол соңғы рет 2013–14 маусымда Словакия Экстралигасында «Кошице» клубымен ойнады, осы клубта 1999 жылы карьерасын бастаған еді. Сватош Ұлттық хоккей лигасында (NHL) бірнеше маусым ойнады, көбінесе «Колорадо Аваланш» командасымен; оның NHL-дегі соңғы ойыны 2010–11 маусымда болды, ол маусымды Континенталдық хоккей лигасында (КХЛ) «Авангард» (Омск) командасымен бастағаннан кейін «Нэшвилл Предаторс» және «Оттава Сенаторс» командаларында ойнады.

Ойын мансабы

Сватош 2001 жылғы НХЛ драфтында Колорадо Аваланч командасының 227-ші таңдауы болды. Ол өзінің алғашқы НХЛ ойындарын 2003–04 маусымда «Аваланч» сапында өткізді. Плей-оффтың екінші турында «Аваланч» жеңіліске ұшырағаннан кейін, 2004 жылғы НХЛ локауты кезінде ол «Аваланч» клубының AHL филиалы – «Херши Беарс» командасына қайта оралды. Сватош 2005 жылдың 10 қазанында Калгари Флеймс клубына қарсы өткен матчта өзінің мансабындағы тұңғыш хет-тригін соқты, бұл кезде команда 7:3 есебімен жеңіске жетті. 2006 жылы Италияның Турин қаласында өткен қысқы Олимпиада ойындарында Словакия құрамасының құрамында ойнауға шақырылды. 2006 жылдың 9 наурызында Сватоштің оң иығының сынығы анықталды, нәтижесінде ол 2005–06 маусымның қалған бөлігін өткізіп жіберді. Осы жарақат алған кезде Сватош НХЛ-де тоғыз голмен жеңіске жетіп, жаңадан келген ойыншылар арасындағы гол соққан рекордты жаңартты. Сонымен қатар, ол 61 ойында 32 гол соққан үздік жаңадан келген ойыншылардың бірі болды. 2006–07 маусымында Сватоштің көрсеткіштері төмендеді, ол 66 ойында 15 гол мен 15 нәтижелі пас берді, маусым бойы қайталап жамбас жарақатына тап болды. 2007–08 маусымында Сватош «Аваланч» командасының құрамында 26 гол соқты, бірақ 2008 жылдың 1 наурызында Лос-Анджелес Кингс клубына қарсы өткен матчта ACL-і жыртылып қалды. Сватош маусымның соңғы 16 ойыны мен плей-офф сериясын өткізіп алды, бірақ командадағы гол соққан ойыншылардың арасында екінші орынды иеленді. 2008 жылдың 25 шілдесінде Сватош «Аваланч» клубымен тағы екі жылға келісімшарт жасасты. 2008–09 маусымында ол ACL-інің жыртылуынан кейін жақсы жағдайға келді. «Аваланч» сапында 69 ойын өткізгеннен кейін, 2009 жылдың 7 сәуірінде Сан-Хоседе «Сан-Хосе Шаркс» клубына қарсы өткен матчта (0:1) қолынан жарақат алды, бұл оның маусымды үш ойын қалғанда аяқтауына себеп болды. Оның 14 голы Войтек Вольскимен бірге Батыс конференциясындағы соңғы орындағы «Аваланч» командасының ең көп гол соққан төртінші ойыншысы болды. 2009–10 маусымында Сватош 54 ойынға ғана қатысты, себебі жамбас және кеуде жарақаттарына байланысты 18 ойынды өткізіп жіберді. НХЛ-де бес маусым қатарынан жарақат алғаннан кейін, ол формасын жоғалтты және жаңа бапкер Джо Сакконың басшылығымен резервтік рөлге түсірілді, нәтижесінде мансабындағы ең төмен көрсеткіштерді – 7 гол мен 11 ұпайды көрсетті. Келісімшарт ұсынысы болмағандықтан, Сватош НХЛ-ден кетіп, 2010–11 жылғы Еуропалық маусымның басында 2010 жылдың 24 қыркүйегінде КХЛ-дің ресейлік «Авангард Омск» клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. «Омск» сапында 19 ойын өткізіп, 3 гол мен 8 ұпай жинады. 2010 жылдың 28 желтоқсанында Сватош НХЛ-ге оралу ниетімен Солтүстік Америкаға қайтып оралып, «Сент-Луис Блюз» клубымен екі жақты келісімшартқа қол қойды. Бірақ, НХЛ-ге оралу үшін ол маусымды Еуропада бастағандықтан бостандыққа шығарылды, ал келесі күні, 29 желтоқсанда, «Нэшвилл Предаторз» клубы оны өзіне қабылдады. 2010 жылдың 31 желтоқсанында ол «Предаторз» сапында дебют жасап, «Миннесота Уайлд» клубына қарсы өткен матчта жеңіске жетті. Төртінші ойынында Сватош 2011 жылдың 6 қаңтарында «Лос-Анджелес Кингс» клубына қарсы өткен матчта (5:2) «Предаторз» сапындағы жалғыз голын соқты. Трансферлік мерзімге дейін Сватош «Предаторз» клубынан босатылып, 2011 жылдың 24 ақпанында «Оттава Сенаторз» клубы оны өзіне қабылдады. Сватош «Сенаторз» сапында тұрақты ойын уақытын алды және 2011 жылдың 27 наурызында «Атланта Трэшерс» клубына қарсы өткен матчта өзінің мансабындағы 100-ші голын соқты. «Сенаторз» сапында 19 ойын өткізгеннен кейін, маусымның соңында «Торонто Мейпл Лифс» клубының ойыншысы Джей Розехиллдің соққысынан миына шатқа тиіп, маусымын аяқтауға мәжбүр болды. 2011–12 маусымын жарақаттан қалпына келгеннен кейін, Сватош 2012–13 маусымында «Флорида Пантерс» клубының жаттығу лагеріне қатысу үшін сынақ келісімшартына қол қойды. Бірақ, жаттығу лагерін аяқтағаннан кейін, 2013 жылдың 17 қаңтарында регби маусымы басталғаннан кейін босатылды. «Пантерс» лагерінен кеткеннен кейін көп ұзамай, 2013 жылдың 22 қаңтарында Сватош 2012–13 маусымының қалған бөлігіне өз еліндегі КХЛ клубы «Слован Братиславамен» келісімшартқа қол қойды. Сватош келесі маусымда Словакияда қалуды жөн көрді. Бос агент ретінде 2013 жылдың 18 қыркүйегінде Словакияның Экстралигасының «Кошице» клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол өзінің туған қаласындағы клубының жетінші лигалық титулын жеңіп алуына көмектесті.

Svatoš was drafted 227th overall by the Colorado Avalanche in the 2001 NHL Entry Draft. He played his first NHL games for the Avalanche in the 2003–04 season. Following a strong performance in the Avalanche's second round loss in the playoffs, he returned to the Avalanche's AHL affiliate, the Hershey Bears, during the 2004 NHL lockout. Svatoš recorded his first career hat trick in the NHL against the Calgary Flames in a 7–3 win on 10 October 2005. He was chosen to play in the 2006 Winter Olympics in Turin, Italy, as part of the Slovak national team. On 9 March 2006, it was announced that Svatoš sustained a fracture to his right shoulder that forced him to miss the rest of the 2005–06 season. At the time of his injury, Svatoš led the NHL in game winning goals with nine, which tied an NHL record for game winning goals by a rookie. He was also one of the top rookie scorers with 32 goals in 61 games. Svatoš' numbers dropped in 2006–07, his second season, as he recorded 15 goals and 15 assists in 66 games while suffering a recurring groin injury throughout the season. Svatoš was leading the Avalanche with 26 goals during the 2007–08 campaign when he suffered a torn ACL in a game against the Los Angeles Kings on 1 March 2008. Svatoš missed the final sixteen games of the season and the additional playoff series, but still placed second in goals on the team. On 25 July 2008, Svatoš re signed with the Avalanche for a further two years, avoiding arbitration scheduled on the same day. He managed to return to the opening night roster for the 2008–09 season, recovering from his ACL tear gradually as the season went on. He played in 69 games with the Avalanche before injuring his hand on 7 April 2009, in a 0–1 overtime loss against the San Jose Sharks in San Jose, ending his play with three games left in the season. His 14 goals tied Wojtek Wolski for fourth on the Western Conference last placed Avalanche. In the 2009–10 season, Svatoš was limited to 54 games, again missing 18 games through groin and chest injuries. With a sixth consecutive NHL season affected by injury, he suffered from a loss of form, and under new coach Joe Sacco was relegated to a reserve role and recorded a career low 7 goals and 11 points. Without a contract offer, Svatoš left the NHL and signed a one year contract during the early stages of the 2010–11 European season with Russian team Avangard Omsk of the KHL, on 24 September 2010. In 19 games with Omsk, he posted 3 goals and 8 points before he was granted a release, after both sides agreed to terminate the deal on 23 December 2010. On 28 December 2010, Svatoš returned to North America with NHL ambitions, signing a one year, two way contract with the St. Louis Blues. However, in order to return to the NHL he was placed on waivers due to starting the season in Europe and the following day on 29 December, was subsequently claimed by the Nashville Predators. On 31 December 2010, he dressed for the Predators to make his 2010–11 season debut in an away game win over the Minnesota Wild. In his fourth game, Svatos registered his only goal for the Predators in a 5–2 victory over the Los Angeles Kings on 6 January 2011. Leading up to the trade deadline, Svatos was waived by the Predators after nine games and was subsequently claimed by the Ottawa Senators on 24 February 2011. Svatos earned a regular shift with the Senators and on 27 March 2011, he scored his second goal of the game, which marked his 100th career NHL goal, in a defeat by the Atlanta Thrashers. Svatos appeared in 19 games for the Senators before he suffered a season ending concussion as a result of a check from Jay Rosehill in a late season contest against the Toronto Maple Leafs. After sitting out the entire 2011–12 season recovering from injury, Svatoš signed a try out contract to attend the Florida Panthers' training camp for the 2012–13 season, following a resolution to the NHL lockout on 7 January 2013. Upon completion of the abbreviated training camp, Svatoš was released two days prior to the regular season on 17 January 2013. Shortly after leaving Panthers camp, Svatoš signed with KHL team Slovan Bratislava in his home country for the remainder of the 2012–13 season on 22 January 2013. Svatoš opted to remain in Slovakia the following season. As a free agent, he signed a one year contract with Košice of the Slovak Extraliga on 18 September 2013. He helped his hometown club win their seventh league title in the final season of his hockey career.

Өлім

Светош 2016 жылғы 4 қарашада Колорадо штатының Лон-Три қаласындағы үйінде 34 жасында қайтыс болды. Одан әйелі Диана және екі баласы қалды. Кейіннен әйелі Светоштің қайтыс болған кезде 2-сатыдағы созылмалы травматикалық энцефалопатиядан зардап шеккенін хабарлады.