Кіріспе
Әуесқойлық радио жиіліктерінің 4 метрлік (70 МГц) диапазоны – өте жоғары жиілік (VHF) диапазонының төменгі бөлігіндегі әуесқойлық радио диапазоны. Еуропаның ішінде де, сыртында да бірнеше ғана ел бұл диапазонды әуесқойлар радио байланысы үшін бөліп бергендіктен, арнайы коммерциялық түрде жасалған құрал-жабдықтардың қолжетімділігі шектеулі. Осы диапазонда белсенді радиолюбительдердің көпшілігі өздері құрастыруға немесе жеке мобильді радио (PMR) құралдарын өзгертуге бейім. Сондықтан, 4 метрлік диапазондағы байланыс көбінесе техникалық тақырыптарға арналады, ал жергілікті белсенділік болғанда ұзақ әңгімелесу жиі кездеседі.
The 4 metre (70 MHz) band is an amateur radio band within the lower part of the very high frequency (VHF) band. As only a few countries within and outside of Europe have allocated the band for amateur radio access, the availability of dedicated commercially manufactured equipment is limited. Most radio amateurs active on the band are interested in home construction or the modification of private mobile radio (PMR) equipment. As a result, communication on the 4 metre band tends to focus on technical topics, with long 'rag chews' being the norm as long as there is some local activity.
Тарихи мәлімет
70 МГц жиілік диапазонында орналасқан 4 метрлік жолақ, әртүрлі аймақтық радио қызметтері үшін тарихи маңызға ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ұлыбритания радиодиапазонның бір бөлігін, атап айтқанда 56-68 МГц, британдық қоғамдық радиостанцияларға бөлді, бұл ереже 1949 жылға дейін сақталды. Бұл бөліну кейіннен BBC теледидарлық хабар тарату үшін қайта бөлінді. Кейінгі дамулар 1961 жылға дейін жолақтың қолданылуын Францияға дейін кеңейтті. Ұлыбританияның радио қоғамы (RSGB) 1956 жылы 5 метрлік жолақты алмастырып, 4 метрлік жолақты британдық қоғамдық радиостанцияларға бөлуді жақтады. Бұл қайта бөлу бастапқыда 70,2–70,4 МГц аралығында 200 кГц ені бар жолақты қамтамасыз етті. Кейінгі жылдары ғана бөліну қазіргі 500 кГц стандартына дейін, 70,0–70,5 МГц аралығында кеңейтілді. 1957–1958 жылдардағы Халықаралық геофизикалық жыл кезінде 4 метрлік жолаққа халықаралық назар ауды, бірнеше еуропалық елдерге 70–72,8 МГц спектрінде жиіліктер тағайындалды.
Халықаралық жиілік үлестіру
1990 жылдары CEPT-нің Еуропалық радиокоммуникация кеңсесі (қазіргі ECC) толыққанды спектрлік талдау жүргізді, ол 4 метрлік диапазонды және басқа да жиіліктерді қамтыды. 1995 жылы жарияланған зерттеу нәтижелері 70 МГц жиілігін қолданыстағы радиоәуесқойлар қызметіне сәйкес келетін радиоәуесқойларға арналған жиілік ретінде қарастыруды ұсынды. 4 метрлік диапазон ішіндегі елдерге қатысты жиіліктердің толық тізілімін "Four Metres" веб-сайтында (70MHz.org) қараңыз, ол үнемі жаңартылып тұрады.
Бөлшектер
4 метрлік диапазон әр түрлі аймақтарда қолданылуы артып келеді, оны Еуропа мен Африканың әуесқой радио операторлары да пайдаланады. Бұрын Ұлыбритания, Гибралтар және Кипрдегі британдық әскери базалармен ғана шектелген, аталған диапазонның бөлінуі технология мен реттеу саясатындағы өзгерістерге байланысты кеңейді. CEPT-тің әуесқой радио үшін осы диапазонды мойындауы, "ECA9" реттеулік түсіндірмесі арқылы жеңілдірілді, бұл өсудің маңызды факторы болды. CEPT басқармалары енді 69.9–70.5 МГц аралығындағы жиілікті әуесқойлерге екінші деңгейде пайдалануға рұқсат бере алады[1]. Жиіліктерді бөлу туралы жаңа жаңалықтар арнайы Four Metres веб-сайтында (70MHz.org) жарияланады, бұл жиіліктерді басқарудың өзгеретін сипатын көрсетеді[2].
Жабдықтар мен қуат
4 метрлік диапазонға қол жеткізу, осы диапазонға арналған коммерциялық түрде шығарылатын қабылдағыш-бергіштердің (трансиверлердің) аздығына байланысты біршама шектеулі. Дегенмен, әуесқойлар көбінесе бастапқыда басқа мақсаттар үшін жасалған жабдықтарды пайдаланады, оларды 70 МГц жолағына бейімдейді. Мысалы, Philips FM1000 және Ascom SE550 сияқты құрылғылар 4 метрлік диапазонға арнайы жасалмағанмен, олардың бейімделу қабілеті және жергілікті байланыс үшін жеткілікті радиусы болғандықтан хоббистер арасында танымал. Тарихи тұрғыдан алғанда, осы диапазонға арналған әуесқойлар радиоқабылдағыш-бергіштері жасалған, бірақ қазіргі кезде олар сирек кездеседі. Ерекше айта кететін жайт, кейбір әуесқой радио операторлары 4 метрлік жиіліктерге қол жеткізу үшін жабдықтарды қайта қолданысқа енгізіп, қоғамдастықтың шығармашылық рухын көрсетіп отыр.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда бұл жолақта AM, FM және DX белсенділігі байқалады, сондай-ақ жаңа әуесқойлық радио жабдықтарында 70 МГц жиілігіне қолдау көрсетілуіне байланысты жағдай жақсарды. Ұлыбританияда бұл жолақ төтенше жағдайлардағы байланыс, Интернет радио байланысы жобасы (IRLP) арқылы байланыс, деректерді жіберу және аз қуатты қашықтан басқару үшін де пайдаланылады.
Ирландия
Дублин аймағында АМ белсенділігі жоғары. Жарық жолағының толуы төмен болғандықтан, FM станциялары көбінесе 70,45 МГц шақыру жиілігінде, ал АМ станциялары 70,26 МГц шақыру жиілігінде жұмыс істейді.
Еуропалық континент
Еуропада бұл жиілік диапазоны негізінен күрделі DX байланыстары үшін қолданылады. 6 метрлік немесе 10 метрлік диапазон арасындағы байланыс, жиілік бөлінбеген елдермен байланыс жасау үшін кең таралған.
DX операциясы Еуропа мен одан тыс жерлерде
Еуропалық жазғы маусымда бұл жиілік диапазоны континент бойынша DX жұмыстары үшін жиі ашық болады, ал алыс қашықтықтағы дауыс және цифрлық/деректер байланысының белсенді орталығы диапазоның төменгі бөлігінде орналасқан. 70 МГц жиілік диапазонына арналған көлденең және тік антенналардың ықшамдығы, DX жұмысын ұнататын, бірақ төмен жиіліктерге арналған үлкен көпэлементті антенналарға жеткіліксіз орын бар радио әуесқойлар үшін пайдалы. SSB режиміндегі DX дауыстық байланысы 70,2 МГц SSB шақыру жиілігінің маңында кездеседі, ал AM/FM байланыстарын 70,26 МГц AM/FM белсенді орталығынан бастауға болады. Жиілік диапазонының жағдайы нашар болғанда немесе станция операторлары тек шамалы қуатпен хабар тарата алатын жағдайларда, PSK31, Thor немесе Olivia сияқты 12 дБ шу деңгейінен (s/n) сигналды қабылдай алатын заманауи цифрлық режимдер, салыстырмалы түрде үлкен қашықтықта пернетақтадан пернетақтаға сенімді мәтіндік байланысқа мүмкіндік береді. FT8, JT9 және JT65 сияқты 20 дБ шу деңгейінен (s/n) сигналды қабылдай алатын, одан да сенімді цифрлық режимдер, жиілік диапазонының жағдайына байланысты бірнеше жүз немесе бірнеше мың шақырымға дейінгі қашықтықта сенімді сигнал алмасуды қамтамасыз етеді.
Басқалар
АҚШ-та бір эксперименталдық хабар таратушы бар, Вирджиния штатындағы WE9XFT станциясы 70.005 МГц жиілігінде CW режимінде хабар таратады. Бұл маяк WG2XPN эксперименталдық радио қызметі шақыру белгісімен жұмыс істеуді жалғастыруда және 2021 жылғы наурыз айынан бастап активті. 2010 жылдың 27 қаңтарында АҚШ Федералдық коммуникациялар комиссиясына 70 МГц жиілігінде АҚШ-тың 4 метрлік әуесқойлық радио байланысы үшін жаңа бөлімді құру туралы өтініш берілді, бұл Еуропа және әлемнің басқа аймандарымен салыстырылатын болды. Аталған өтініш кейіннен FCC тарапынан қабылданбады.