Кіріспе
Альбигендіктердің крест жорығының бір бөлігі Мурет шайқасы (окситан: Batalha de Murèth), 1213 жылы 12 қыркүйекте Тулузадан оңтүстікке қарай 25 км жердегі Мурет маңында болған, Альбигендіктердің крест жорығының соңғы ірі шайқасы және орта ғасырдағы ең елеулі шайқастардың бірі. Әр түрлі әскерлердің мөлшерін бағалау тіпті танымал қазіргі заманғы тарихшылар арасында да айтарлықтай өзгеретін болса да, ол ең жақсы белгілі француз рыцарьлары мен крестоносцының кішігірім күші ретінде белгілі. Гастингс пен Бувин сияқты Мурет де Жоғарғы орта ғасырдағы ең шешуші тактикалық жеңістердің бірі және алғашқы екеуіне қарағанда әлдеқайда толық жеңіске ие болды. Бұл Монфорттың майдангерлік іс-әрекетімен теңдессіз екенін көрсетті, ол бұрынғы ерліктерімен, барлық мүмкіндіктерге қарамастан, егемен патша, генерал және крестонос ретінде мәртебесі француздың өз беделіне сәйкес келетін немесе одан да жоғары адаммен жеңіске жетті. Шарль Оман бұл шайқасты ат пен жаяу жүргіншілердің көмегімен жаудың үстінен ат әскерінің ең керемет жеңісі деп сипаттады. Петр II-нің өлімі мен Арагондық дворяндықтың ауыр өлімі аймақта тұрақты саяси салдарларға әкелді. Бұл шайқастың нәтижесі Арагонның Лангедок пен оның айналасындағы провинцияларға ықпалын жойды және Франция Тажына өз бақылауын нығайтуға мүмкіндік берді, бұл француз патшалық иелігінің оңтүстікке қарай кеңейуіне әкелді.
The Battle of Muret (Occitan: Batalha de Murèth), fought on 12 September 1213 near Muret, 25 km south of Toulouse, was the last major battle of the Albigensian Crusade and one of the most notable pitched battles of the Middle Ages. Although estimates of the sizes of the respective armies vary considerably even among distinguished modern historians, it is most well known for a small force of French knights and crusaders commanded by Simon de Montfort the Elder defeating a much larger allied army led by King Peter II of Aragon and Count Raymond VI of Toulouse. Like Hastings and Bouvines, Muret is regarded as one of the most decisive tactical victories of the High Middle Ages and a much more complete victory than the first two. It showed Montfort had no equal as a battlefield commander, having now after his previous exploits defeated, against all odds, a man whose status as a sovereign king, general and crusader matched or exceeded the Frenchman's own reputation. Charles Oman described the battle as the most remarkable triumphs ever won by a force entirely composed of cavalry over an enemy that used both horse and foot. The death of Peter II and the heavy loss of life among the Aragonese nobility had permanent political consequences in the region. The outcome of the battle removed Aragonese influence over the Languedoc and its surrounding provinces and allowed the Crown of France to assert its own control over them, which led to an expansion of the French royal domain further south.
Өмірбаян
Симон IV де Монфорт Катаризмді жоюға және Лангедокты Капецияның бақылауына алуға бағытталған Альбиген крест жорығының басшысы болды. Ол Тулуза графтығына басып кіріп, граф VI Реймондті жер аударыды. Граф Раймон өзінің қайын ағасы, Арагон патшасы Пётр II-ден көмек сұрады, ол Монфорттың Лангедоктағы жаулап алуларынан қауіптенген. Ол Пиренейді кесіп өтіп, Мюреде Монфортпен күресуді шешті. 10 қыркүйекте Пётрдің әскері Муретке келді, оған Лангедоктан Реймонд және басқа да оңтүстік француз иелері бастаған контингенттер қосылды. Петір әскерін оң жақ қанаты Саудрун өзенімен, сол жақ қанаты батпақпен қорғалған жерге орналастырды. Ол Тулузаның әскерлеріне қала қабырғаларына шабуыл жасауды тапсырды.
Әскерлер
Қазіргі заманғы дереккөздердің Монфорт әскерінің көлемі туралы бағалауы көп дау туғызбайды және оны қазіргі тарихшылар қолдайды. Лоренс Марвиннің айтуынша, Симон де Монфорт 1000 - 1700 француз кресткерлер әскерін басқарды, оның ішінде оның одақтасы Корбейль виконты әкелген шағын салт аттылары бар. Монфортта 900 атлы әскер болды, оның 260-ы ерлік жасағы. Оның 300 - 700 жаяу әскері қаланы ұстау үшін Муретте қалды. Спенсер Ц. Таккер 700 жаяу әскер мен 900 салт атты әскерді Симон де Монфорт қол астында жалпы саны 1600 адам деп атады, бұл бұрынғы автордың жоғары бағаларына өте жақын. Бұл шамаларды 1600 - 1700 француз атлы және жаяу әскері басқа да көптеген белгілі тарихшылар да айтады. DK, атты әскердің саны туралы ұқсас бағалаулар берген кезде, жаяу әскердің санын 1200 деп атап көрсетті, барлығы 2100 адам. Қатысушы әскерлердің саны туралы бағалаулар айтарлықтай өзгереді, өйткені қазіргі заманғы көздер мүлдем сенімді емес еді. Пётр ІІ мен оның арагондық және каталондық әскеріне оңтүстік иелері мен олардың әскерлері қосылғаны дау туғызбайды. Алайда, Пьер де Во де Серне, осы шайқастың негізгі қазіргі заманғы көзі, одақтастардың жалпы әскерін мүмкін емес 100 000 адам деп санайды және зардап шеккендердің саны 20 000 -ға дейін жеткенін мәлімдейді. Марвин Фердинанд Лот пен Мартин Альвира Кабрердің бағалауларына сілтеме жасап, Пётр Арагонский 800-ден 1000 арагондық ат әскерін, оған Тулузадан 2000 - 4000 жауынгерлік жаяу әскер мен Комминг және Фуа графтарының ат әскері қосылды деп мәлімдейді. Петірдің біріктірілген әскерлері, мүмкін, 2,0004,000 атты әскер мен 2,0004,000 жаяу әскерді құраған; Клиффорд Дж. Роджерс де жалпы саны 4000-нан 8000 адамға дейін деп есептейді. Алайда Шарль Оманның айтуынша, одақтастардың жалпы саны 1900 - 2100 атлы және 15000 - 20000 жаяу әскер болуы мүмкін, олардың ішінде Тулузаның буржуаздық ополчиялары ең мықты бөлігін құраған болуы керек. Оман одақтас жаяу әскер қатарына тек Тулузалық милиционерлер ғана кірмейтінін білдірді, Пётрдің жақындауы туралы хабарда Лангедок ер адамдары барлық жағынан қаруды қолына алғанын және Тулуза мен Фой графтары өздерінің байрақтары астында "үлкен әскер" жинауға қабілетті екенін атап өтті. Спенсер Такер Монфорттың алғашқы екі шайқасында "30-дан 1-ге дейін" жеңілген болуы мүмкін екенін білдірді, өйткені Монфорт және оның 300 адамнан тұратын үшінші шайқасы қоршаудағыларды көрмей айналып, оларды қоршауға алды. Егер Монфорттың үшінші шайқасында 300 салт атты мен атлы сержанттар болса, алғашқы екі шайқаста 600 адам 900 атты әскерді құрайтын, бұл одақтас армияның жалпы саны 18 000 адамнан тұратын. Бұл Оманның 16 900-22 100 одақтас әскерлер туралы бағалауларына өте сәйкес келеді. Британдық DK баспасында 4000 атлы және 30 000 жаяу әскердің саны туралы жоғары бағалар берілген, бұл өте жоғары болып көрінеді, өйткені 10 000-нан астам жауынгерді Джонатан Сампсон өте сенгісіз деп санайды.
Шайқас
Монфорт өзінің салт аттылары мен ат сержанттарын қабырғалы қаладан алып шығып, атты әскерін үш сапқа бөліп, оның жартылай ағасы Вильгельм де Барре бірінші сапқа, ал Монфорт өзі үшінші сапқа тактикалық командалық және бақылау мақсатында басшылық етті. Пётр патша өз адамдарын бір құрылымға орналастырды, Фуа графты бірінші қатарға, ал екінші қатарда патша өзін қарыз алған қару-жараққа жамылған. Петірдің әскері бір жерде тұрып, крестшілер жақындағанын күтті. Бір өзеннен өтіп, Вильгельм Баррестің ат әскері Фуа графының сызығының ортасына қарай аттанды, екінші крест әскері оған ілесіп жүрді. Коалицияның бірінші желісі айыптаудың импульсімен талқандалды және крестшілер екіншісіне жетті. Сол уақытта Монфорт өзінің бөлімшесін сол жақтан коалициялық ат әскерін қоршауға алып, оларға соқтығысты. Қауіптеніп, бейтараптықта қалған атлы әскерлер кері шегіне бастады. Петір патша алғашқы шайқаста қаза тапқан болуы мүмкін немесе крестшілер оны өлтіру үшін екінші саптағы байрағына қарай бет алған болуы мүмкін. Бір жазбаға сай, ол: "Міне, сендердің патшаларың! " деген сұрақтар қойылды, бірақ жауап берілмеді. Оның өлімін білгендер оның әскерінің жеңіліске ұшырауына ықпал етті. Монфорттың алғашқы екі сабында жеңілген коалициялық ат әскері қуып, ал Монфорттың өзі үшінші сапты жинап, оларды қуып жүргендер қарсылық көрсеткен жағдайда резервте ұстады. Бұл қажетсіз болды, өйткені қашып бара жатқан атты әскер мұндай күш салмайды. Монфорт кейін қоршауға алынған Муретке оралды. Тулузалық әскерлер қалаға шабуыл жасады. Олар крест әскерінің салт аттыларын көріп, Арагон патшасы Пётрдің өлтірілгенін білгенде, өздерінің қорғандағы қонысынан шығып, Гаронна өзеніне қарай қашып кетті, бірақ жеңіліс кезінде қаза тапты.
Салдары
Бұл 1229 жылы Париж келісімінің негізінде аяқталған Альбигендіктердің жорығының соңғы ірі шайқасы болды. Сонымен қатар, де Монфорттың жеңісі мен Петр патшаның өлімі Арагонның Лангедоктағы амбицияларына әсер етті.
Екіншілік көздер
Мартин Альвира Кабрер, "Мюреттің жексенбісі". 12 қыркүйек 1213 жыл, Барселона университеті, Барселона, 2002 жыл. Джонатан Сампшн. Альбигендіктердің крест жорығы, 2000 жыл Хоффман Никкерсон, Рим империясындағы соғыс, қараңғы және орта ғасырлар, 1494 жылға дейін, 1925 жыл
Hoffman Nickerson, Warfare in the Roman Empire, the Dark and Middle Ages, to 1494 A. D., 1925