Кіріспе

Канадалық хоккейші (1983 жылы туған)

Эван Брукс Лайч (/l//aɪ//k/; 23 маусым 1983 жылы туған) – канадалық бұрынғы кәсіби хоккей шебері. Ол Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) төрт командасында 750-ден астам ойын өткізді: Оттава Сенаторлары, Вашингтон Капиталз, Торонто Мейпл Лифс және Лос-Анджелес Кингс. Лайч 2001 жылғы НХЛ драфтында «Сенаторлар» командасымен таңдалды, кейіннен Питер Бондра алмасудың бір бөлігі ретінде «Капиталз» командасына ауыстырылды. Кәсіби карьерасын бастамай тұрып, Лайч Батыс хоккей лигасының (БХЛ) «Муз-Жо Уорриорс» және «Сиэтл Тандербердс» командаларында ойнады. Ол халықаралық аренада Канада құрамасының намысын қорғап, 2003 жылғы жасөспірімдер әлем чемпионатында күміс жүлдеге ие болды және 2010 жылғы хоккей әлем чемпионатында Канада құрамасы үшін өнер көрсетті.

Кіші

Лайх өзінің туған қаласы Вавотада (Саскачеван) кіші хоккей ойнай бастады. 1999–2000 маусымында ол AAA санаттағы Tisdale Trojans командасының ең көп гол соққан ойыншысы және ең құнды ойыншысы атанды. Лиганың ең құнды ойыншысы сыйлығы үшін күресте ол екінші орынды жеңіп алды.

Жас

Лайх өзінің юниорлық хоккей карьерасын 2000–01 маусымда Батыс хоккей лигасының (WHL) «Мус Джо Уорриорс» командасында бастады. Ол «Уорриорс» командасы сапында 71 ойын өткізіп, 9 гол соқты және 21 нәтижелі пас берді. Лайх «Мус Джо» қаласындағы жақсы оқушы болды, 2000–01 маусымда клубтың «Жылдың үздік оқушысы» сыйлығына ие болды. 2001–02 маусымын «Уорриорс» командасымен бастады, бірақ Томаш Мойжишпен бірге «Сиэтл Тандербирдс» командасына Крейг Олиник пен Стас Авксентьевке алмастырылды. Бұл ауысу «Уорриорс» жанкүйерлеріне ұнаған жоқ, себебі Олиник клубты тастап кетті, ал Авксентьев ешқашан келмеді. Лайх өзінің юниорлық карьерасының қалған бөлігін «Тандербирдс» командасында өткізді. Ол шабуылдық қабілетін жақсарта бастады, 2001–02 маусымын Сиэтлде өткізген 47 ойында 58 ұпаймен аяқтады. Сондай-ақ ол WHL Батыс конференциясының бірінші жұлдызды құрамына және Канада хоккей лигасының үшінші жұлдызды құрамына енді.

Кәсіби

Лайх 2002-03 маусым алдында Оттава Сенаторларының жаттығу лагеріне қатысты. Саудадан кейін ол Капиталз клубының АХЛ филиалы – Портленд Пирайтс командасына қосылып, 2003 жылғы 12 наурызда Чикаго Блэкхокс клубына қарсы дебюттік ойынын өткізді. Ол маусымның көп бөлігін НХЛ деңгейінде өткізіп, 73 ойында 21 ұпай жинады. Лайх 2007-08 маусымда Капиталз сапындағы барлық 82 ойында ойнап, гол, нәтижелі пас және ұпай саны бойынша мансаптық көрсеткіштерді жаңартты. Оның 21 голы команда ішінде үшінші орынды иеленді. Сондай-ақ ол екі шайбаны қысқа тізгінмен соқтырып, 200-ші рет тұрақты маусымдық ойында қатысты. Атланта Трэшерс клубына қарсы өткен екі голдық ойыннан кейін Лайх гол соғу философиясын былай түйіндеді: «Ақша керек болса – банкке бар, нан керек болса – нан пісіретін дүкенге бар, ал гол керек болса – қақпаға бару керек». Плей-офф кезінде Лайх Шығыс конференциясының ширек финалында Филадельфия Флайерс клубына қарсы бес ойын қатарынан ұпай жинады. Бұл көрсеткіш плей-оффтың бірінші айналымындағы ең ұзақ ұпай жинау сериясімен теңесті. Плей-оффта Лайх Монреаль Канадиенс клубына қарсы өткен 7-ші ойында Капиталз маусымының соңғы голын соқты. Лайх ашық ауадағы ойынға мүмкіндік алғанына ризашылық білдірді және Хайнц Филдте орнатылған мұз айдынында отбасы мен достарымен бірге уақыт өткізуге қуанды. 2011 жылғы 28 маусымда Лайх алты жылдық, 27 миллион долларлық келісімшартты ұзартуға келісім берді, оның жылдық жалақысы 4,5 миллион долларды құрады. 2012 жылғы НХЛ КБА келіссөздері кезінде Вашингтон Капиталз клубының ойыншы өкілі ретінде Лайх Ұлттық хоккей лигасы ойыншылар қауымдастығын (НХЛҚА) қолдап: «Бір кезде сіз табандарыңызды қазып, күресуіңіз керек. Егер бұл жолы бұлай етпесек, онда не болады? Жауды қанағаттандыру оны одан да агрессивті етеді, ойыншылар мұны жақсы түсінеді. Біз өзіміздің ісімізге және басшылығымызға сенеміз және бұл жолы біз біріккенімізге және күреске дайын екенімізге сенемін», – деді. 2012-2013 маусымының басталуына дейін Лайх Швейцарияның Ұлттық лигасының «Клотен Флайерс» клубында ойнады. «Флайерс» сапындағы 35 ойында Лайх 17 гол соғып, барлығы 38 ұпай жинады. Сондай-ақ ол жамбас жарақатынан зардап шекті, бұл оның НХЛ-ге оралған кездегі ойын уақытын шектеді. 2012-2013 маусымы қайта басталғанда Лайх тоғыз ойынға ғана қатысты. 2014 жылғы 17 наурызда Капиталз Twitter арқылы Лайхтың «жазық бұлшық еттің бір бөлігі» – тығыз адукторды босату бойынша сәтті операция жасағанын хабарлады. Ол маусымның қалған бөлігін өткізіп алуы күтілуде, сауығуға төрт-алты апта уақыт қажет. Кесе жарақаттан кейін толық сауығып, 16 ойыннан кейін Лайх 2014 жылы жақсы формаға келді. Ол 66 ойында жеті гол мен 20 ұпай жинады. 2015-2016 маусымында Лайхтың шабуылдық көрсеткіштері күрт төмендеді, ал оның 4,5 миллион долларлық жалақысы лиганың көшбасшысы Капиталз командасының жалғыз жағымсыз жағы ретінде көзге түсті. 2016 жылғы 27 ақпанда Капиталз Лайхты АХЛ-дің «Херши Беарс» клубына жіберу мақсатында бас тартуға жіберді. Келесі күні, сауда-саттық мерзімінің қарсаңында Лайх, Коннор Каррик және 2016 жылғы драфттың екінші раундындағы таңдауы (Карл Грундстрем) «Торонто Мейпл Лифс» клубына, оның балалық шағындағы командасына, Даниэль Винник және 2016 жылғы драфттың бесінші раундындағы таңдауы (Бек Маленстин) орнына ауыстырылды. Сауда-саттықтың мақсаты – Капиталз клубына келесі маусымда қайта қол қоюға қажетті жас негізгі ойыншылардың келісімшарттарына жұмсалатын жалақы шегін жеңілдету болды. Капиталз клубының бас менеджері Брайан Маклеллан бұл сауда-саттықты команданың бас менеджері ретінде жасаған ең қиын нәрсе деп атады. Лайх сауда кезінде Вашингтон аймағының ең ұзақ уақыт бойы белсенді спортшысы болды, ол франшизамен 12 жылдық мансабын аяқтады. Лайхтың Питер Бондраға арналған пакетте Вашингтонға берілуі Капиталз тарихындағы ең эмоционалды сауда ретінде қарастырылып отыр. Бір журналист былай деп жазды: «Айыптайтын жайт, ақшалар ақыры Лайхты ауыстыруға мәжбүр етті. Бұл ойынды қатты жақсы көретін жігіт, ол тегін ойнайтын шығар». Лайх бірнеше күннен кейін Вашингтонға оралды, онда Капиталз орталық шабуылшыға бірінші кезеңде бейне құрмет көрсетті және туған қала жанкүйерлері мен бұрынғы командаластары ұзақ қол шапалақтау арқылы мақтады. «Мейпл Лифс» ойынды 3:2 есебімен жеңіліске ұшырады. Торонтода маусымды аяқтаған Лайхтың шабуылдық көрсеткіштері айтарлықтай жақсарды, ол Вашингтондағы ойынның үштен бірінде ойнап, соққан голдары мен нәтижелі пас саны жағынан бірдей көрсеткіштерді тіркеді. «Мейпл Лифс» клубының еркін агенті ретінде Лайх жаз бойы келісімшарт жасамады. Кейіннен ол Лос-Анджелес Кингс клубының жаттығу лагеріне қатысу үшін сынақтан өтуге келісім берді. Ертерек жарақат алғандықтан, Лайх маусым алдындағы ойындарда өзін жақсы көрсетті, бірақ 2017-2018 маусымының басталуына дейін босатылды. «Кингс» клубының басында жарақат алған ойыншылары көп болғандықтан, ол 2017 жылғы 19 қазанда бір жылдық, 650 000 долларлық келісімшартқа қол қойып, қайтадан командаға оралды. 2017 жылғы 25 қарашада Лайх «Кингс» клубынан бас тартылып, АХЛ-дің «Онтарио Рейн» клубына жіберілді. «Кингс» сапында 12 ойында 1 нәтижелі пас бергеннен кейін және «Рейн» клубына баруға дайын тұрғанда Лайх шартты өтеусіз тоқтатуға келісіп, 2017 жылғы 27 қарашада АХЛ-ден бас тартты. 2021 жылғы 25 маусымда Лайх ресми түрде карьерасын аяқтағанын жариялады.

Ойын стилі

2009 жылы «Капиталс» командасының бас жаттықтырушысы Брюс Бодро Лайхтың толыққанды әлеуетіне әлі жете қоймағанына сенді, ол: «Менің ойымша, Брукс ең жақсы қырын әлі көрсетпеді. Ол осы лигада 25-30 гол соғып, біраз уақытқа команданың негізгі ойыншысы болады деп ойлаймын». Бодро сондай-ақ Лайхты жаттықтырушылар мен командаластары «Капиталс» құрамындағы ең еңбекқор ойыншылардың бірі деп есептейтінін айтты. Лайхтың шабытына оның әкесі әсер етеді, ол 34 жыл бойы мектеп директоры қызметін атқарып, жұмыстан тек үш күн ғана қалып қойған. Лайх – еңбекқор және командасына берілген адам. «Егер сізден отбасыңыз туралы сұрасам, сіз олар туралы шексіз сөйлейтініңізді білемін, себебі ол сізге қымбат нәрсе. Мен осы командаға да сондай сезіммен қарадым. Бұл команда – менің өмірім, мен мұнда ойнағанды жақсы көремін және хоккей ойнауға құмармын. Сондықтан осы туралы айту маған оңай». Лайх маусымнан тыс уақытта күшті сырғанау бойынша жаттықтырушымен бірге жаттығулар жасап, осының ұзақ мансапқа апаруына сендіреді.

Жеке өмір

Лайчтің екі бауыры бар, үлкен әпкесі және кіші інісі. Ол қайырымдылық жұмысына белсенді түрде қатысады, көптеген склерозға және Аутизмге қарсы спортшыларға қатысты қайырымдылық қорына көмек көрсетеді. Осы еңбегі үшін Лайх 2010 жылы "Sports Illustrated" журналының "Жылдың спортшысы" аталымына хоккей сарапшысы Майкл Фарбер ұсынды. Оқиға туралы сұрағанда Лайх: "Бұл үлкен мәселе емес. Бұл жай ғана дөңгелек еді. Жол бойында әйел мен оның қызы тұрғанын көрдім, менің дөңгелек жөндеудегі білімім олардан артық болды деп ойладым" деді. 2014 жылдың ақпан айында Лайхтың кәсіби биші және актриса Джулианна Хаугпен танысқаны белгілі болды. 2015 жылдың 18 тамызында Лайх Instagram арқылы Хаугпен үйленгенін ресми түрде жариялады. Жұбайлар 2017 жылдың 8 шілдесінде үйленді. Олар Кода есімді хаски тұрғызып, Лос-Анджелесте, Калифорнияда тұрды. 2020 жылдың 29 мамырында олар ажырасқанын хабарлады, бірақ қыркүйек айының басында қайта табысты. Хауг 2020 жылдың 2 қарашасында ажырасуға өтініш берді. Хаугтан ажырасқаннан кейін Лайх Instagram арқылы кәсіби кроссфитші және екі мәрте CrossFit ойындарының чемпионы Катрин Давидсдоттермен қарым-қатынаста екенін мәлімдеді.