Кіріспе

Канадалық хоккейші Мэтью Стаян (/s//t//eɪ//'//dʒ//æ//n/ stayJAN'; 1983 жылғы 19 желтоқсанда туған) – канадалық бұрынғы кәсіби хоккей орталық шекесі. 2002 жылғы НХЛ драфтында Торонто Мейпл Лифс командасы оны екінші раундта, жалпы 57-ші нөмірмен таңдады. Стаян 2004 жылы НХЛ-де дебют жасады және 2010 жылы Калгари Флеймс клубына ауысқанға дейін Мейпл Лифс клубының құрамында өнер көрсетті. Стаян өзінің соңғы кәсіби маусымын Deutsche Eishockey Liga (DEL) лигасындағы EHC Red Bull München командасында өткізді. Халықаралық жарыстарда Стаян 2003 жылғы әлемдік жасөспірімдер хоккей чемпионатында күміс жүлде жеңіп алған Канада жасөспірімдер құрамасының құрамында болды.

Жас

Миссиссауга, Онтарио қаласында туған Стаян 2000 жылы Онтарио хоккей лигасының (OHL) басымдық таңдауында «Беллвилл Буллз» командасына шақырылу алдында «Торонто Ред Уингс» және «Миссиссауга Сенаторс» клубтарымен Үлкен Торонто хоккей лигасында жасөсперімдер деңгейінде хоккей ойнады. 2000-2003 жылдар аралығында OHL-де үш маусым өткізіп, 182 ойында 206 ұпай жинады. Стаян 2000-01 маусымындағы дебюттік ойынында 57 матчта 27 ұпаймен көзге түсті, ал келесі маусымда 33 гол мен 85 ұпайды еншіге алды. Ол +36 көрсеткішпен аяқтады және OHL жаттықтырушыларының сауалнамасында ең жақсы қорғаныс шабуылшысы ретінде финалист атанды. Стаян OHL-дің Шығыс конференциясының «Жұлдыздар» командасының құрамына да кірді. Ол Шығыс конференциясы атынан екінші «Жұлдыздар» ойынына қатысты және маусым соңында OHL-дің үшінші «Жұлдыздар» командасына енді. 2003-04 маусымында «Торонто» командасының қатарына қосылды. Жаңа маусымында 69 ойынға қатысып, 14 гол соқты және 27 ұпай жинады. Сонымен қатар үш плей-офф ойынында өнер көрсетті. 80 ойында 66 ұпай жинап, 23 голдың авторы атанды. 27 ұпаймен аяқтады және 8 шектеулі ұпаймен (Мариан Хоссамен бірдей) лигада көшбасшы болды. Оның шабуылдық өнімділігі шамалы жақсарды, сол маусымда 39 ұпай жинады және 2007-08 маусымында 33 ұпайға жетті. Осы жетістіктері үшін 3,5 миллион долларлық екі жылдық келісімшартқа қол қойды. 76 ойында 55 ұпай жинаған Стаян 2008-09 маусымында «Мейпл Лифс» командасының үшінші орынды иеленді. 55 ойында 41 ұпай жинап, команданың үздік мергендерінің қатарында болды. Содан кейін 2010 жылдың 31 қаңтарында «Калгари Флеймс» командасына Никлас Хагман, Ян Уайт және Джамал Майерспен бірге Дион Фанеуф, Фредрик Шёстром және Кит Аулиге айырбас жасалды. «Калгари» сапында 27 ойында 16 ұпай жинап, барлығы 57 ұпайға жетті. Стаянның шабуылдық көрсеткіштері келесі екі маусымда күрт төмендеді – 2010-11 маусымында 31 ұпай, ал 2011-12 маусымында 18 ұпай жинады. 2011-12 маусымындағы қиындықтарына буынның жұлынған жарақаты да себеп болды, нәтижесінде 14 ойынға қатыса алмады. «Калгаридің» бірнеше үздік ойыншыларының кеткенінен және команданың қайта құру кезеңіне кіргенінен кейін Стаян 2013-14 маусымында «Калгаридің» бірінші құрамында орталық шабуылшы ретінде ойнауы күтілді. Алайда, маусымның ашылу ойынында аяғына соққы тиіп, бірнеше апта ойынға қатыса алмады. «Флеймс» сапында 63 ойынға қатысып, 33 ұпай жинады, бұл соңғы төрт жылдағы ең жоғары көрсеткіші. «Флеймс» 2008-09 маусымынан бері 2014-15 маусымында алғаш рет плей-оффқа қатысты, ал Стаян постсезонның барлық ойындарында өнер көрсетіп, қанат шегіндегі Дэвид Джонс және Майкл Ферландпен бірге команданың ең қауіпті шабуылдық үштігін құрды. Джонс пен Ферланд плей-оффтың екінші турындағы «Флеймс» командасының жеңісіне үлкен үлес қосты, бірақ «Флеймс» командасының «Ванкувер Канукс» клубына қарсы плей-оффтың бірінші турындағы 6-шы ойында жеңіске жеткен голды соққан – осы голды Стаян соқты. «Анахайм Дакс» командасы жартылай финалда «Калгариді» бес ойында жеңіп, «Флеймс» командасының маусымын аяқтады. Стаян плей-оффта 11 ойында 1 гол мен 4 ұпай жинады. Жаңадан келген Сэм Беннеттің өркендеуіне байланысты Стаян келесі маусымда, 2015-16 жылдары «Флеймс» командасының төртінші құрамында орталық шабуылшы ретінде ойнады, нәтижесінде шабуылдық көрсеткіштері төмендеді. Стаян 2014-15 маусымында 59 ойында 17 ұпай жинаған болса, 2015-16 маусымында 80 ойында 17 ұпай жинады. 2015-16 маусымындағы сәтсіздіктен кейін бас жаттықтырушы Боб Хартли қызметтен босатылып, оның орнына бұрынғы «Канукс» клубының көмекшісі Глен Гулутзан тағайындалды, ол тез арада Стаянды үшінші құрамға қайтару арқылы оның орнын бекітті, бұл жолы оның серіктері Крис Верстег пен Трой Браувер болды. 2017-18 маусымында Стаян «Анахайм Дакс» клубына қарсы 4:0 есебімен жеңілген ойында өзінің 1000-шы НХЛ ойынын өткізді.

Мюнхендегі ЕХК

2018 жылдың 29 тамызында, НХЛ-де өткізген он бес маусымнан кейін Стаян Deutsche Eishockey Liga (DEL) лигасының EHC Red Bull München клубымен келісім жасады. Стаян 2019 жылдың 2 мамырында хоккейден кетуін жариялады. 2019 жылдың 3 желтоқсанында ол зейнетке шығуын қайта жариялады, бұл жолы NHL ойыншылар ассоциациясы (NHLPA) арқылы.

Жеке өмір

Мэтт Майк пен Нада Стажанның ұлы, оның үлкен әпкесі Мишель. Ол әйелі Кэтимен бірге Торонтодан келгеннен бері Калгариде тұрады. 2014 жылдың наурызында олардың тұңғыш баласы туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Бір жыл өткен соң екінші ұлы дүниеге келді, ал 2018 жылдың тамызында үшінші ұлы туды. Стаян словен тегінен шыққан; оның әкесі мен анасы тарапынан барлық ата-бабалары 1950-ші жылдары Канадаға көшіп келген. Оның әкесінің әкесі Людвик өртке төзімді есіктер шығаратын компания ашқан, оны Майк пен оның інісі басқарып алды. Стаян қайырымдылық әрекеттері үшін бірнеше рет марапатталған. 2007 жылы ол Торонто Мейпл Лифс клубынан Кинг Клэнси мемориалдық жүлдесіне ұсынылған, бұл жүлде өз қоғамдастығына үлкен үлес қосып, көшбасшылық қасиеттерін көрсеткен ойыншыларды марапаттайды.

Негізгі маусым және плей-офф

Регулярный сезонПлей-офф Сезон Команда Лига И Г П О Штр И Г П О Штр 1999–2000 Миссиссауга Сенаторс AAA Midget 34 18 26 44 26 — — — — — 2000–01 Бельвиль Буллз OHL 57 9 18 27 27 7 1 6 7 5 2001–02 Бельвиль Буллз OHL 68 33 52 85 50 11 3 8 11 14 2002–03 Бельвиль Буллз OHL 57 34 60 94 75 7 5 8 13 16 2002–03 Торонто Мейпл Лифс NHL 1 1 0 1 0 — — — — — 2002–03 Сент-Джонс Мейпл Лифс AHL 1 0 1 1 0 — — — — — 2003–04 Торонто Мейпл Лифс NHL 69 14 13 27 22 3 0 0 0 2 2004–05 Сент-Джонс Мейпл Лифс AHL 80 23 43 66 43 5 2 2 4 6 2005–06 Торонто Мейпл Лифс NHL 80 15 12 27 50 — — — — — 2006–07 Торонто Мейпл Лифс NHL 82 10 29 39 44 — — — — — 2007–08 Торонто Мейпл Лифс NHL 82 16 17 33 47 — — — — — 2008–09 Торонто Мейпл Лифс NHL 76 15 40 55 54 — — — — — 2009–10 Торонто Мейпл Лифс NHL 55 16 25 41 30 — — — — — 2009–10 Калгари Флеймс NHL 27 3 13 16 2 — — — — — 2010–11 Калгари Флеймс NHL 76 6 25 31 32 — — — — — 2011–12 Калгари Флеймс NHL 61 8 10 18 29 — — — — — 2012–13 Калгари Флеймс NHL 43 5 18 23 26 — — — — — 2013–14 Калгари Флеймс NHL 63 14 19 33 42 — — — — — 2014–15 Калгари Флеймс NHL 59 7 10 17 28 11 1 3 4 21 2015–16 Калгари Флеймс NHL 80 6 11 17 52 — — — — — 2016–17 Калгари Флеймс NHL 81 6 17 23 40 3 0 0 0 0 2017–18 Калгари Флеймс NHL 68 4 8 12 28 — — — — — 2018–19 EHC München DEL 52 13 20 33 24 15 1 5 6 22 Итого в НХЛ 1,003 146 267 413 526 17 1 3 4 23

Марапаттар мен құрметтер

Жыл сайынғы марапаттау OHL үшінші құрамасының жұлдызы 2002–03 жж. NHL YoungStars ойынында қатысты 2003–04 жж. J. R. "Бад" МакКейг сыйлығы Cgy – Ұстамдылық және құрмет 2013–14 жж.