Кіріспе
Антон К. "Тони" Фрич (10 шілде 1945 – 14 қыркүйек 2005) – австриялық футболшы, кейін АҚШ-та америкалық футболдан сәтті мансап бастаған. Ол Ұлттық футбол лигасында (NFL) ойнаған алғашқы австриялық ретінде танымал. Тарихында футбол және американдық футболдың екеуінде де кәсіби жүлделер жеңіп алған жалғыз ойыншы: ол 1964, 1967 және 1968 жылдары Австрия лигасында жеңіске жетті, ал 1972 жылы Супер Боулді ұтып алды.
Anton K. "Toni" Fritsch (10 July 1945 – 14 September 2005) was an Austrian footballer who later started a successful career in American football in the United States. He is distinguished as being the first Austrian to play in the National Football League (NFL). He is the only player in history to win professional titles in both association football and American football: he won the Austrian League in 1964, 1967 and 1968, and the Super Bowl in 1972.
Футбол карьерасы
Фрич ерте жасында футбол ойнай бастады және 13 жасында Австрияның рекордтық титул иегері "Рапид Вена" клубына қосылды. Алты маусымнан кейін ол клубтың бірінші лига командасына қабылданды және алғашқы кәсіби ойынын 1964 жылдың күзінде өткізді. Ол "Рапид" клубында 123 ойын өткізіп, 15 гол соқты. Команда үш рет Австрия чемпионатын (1964, 1967, 1968) және екі рет Австрия кубогын (1968, 1969) жеңіп алды. Ол кішкентай, бірақ өте жылдам шабуылшы деп сипатталды. Австрия ұлттық футбол құрамасында тоғыз рет ойнады. 1965 жылғы 20 қазанда Лондонның "Уэмбли" стадионында Австрия Англияны 3:2 есебімен жеңгенде ол екі гол соқты, содан кейін "Уэмбли Тони" деген лақап атын алды. Бұл континенттік команданың Англияны өз жерінде жеңген үшінші реті болды (1953 жылы Венгрия және 1959 жылы Швециядан кейін).
Даллас Ковбойз
Фрич – американдық футболда ешқашан ойнамаған футболшы, ол «Даллас Каубойс» командасының орындық шабуылшысына айналдырылды. Оны команданың скауттары 1971 жылы Еуропалық турне кезінде тапты, олар Ұлттық футбол лигасының (NFL) арасында танымал бола бастаған футбол стиліндегі орындық шабуылшыларды іздеді. Олар алдымен Вена қаласына барды және алдымен Фричті сынап көрді. Англия тілін жақсы білмесе де, ол келісімшартқа қол қоюға, АҚШ-қа көшіп, команданың жаттығу лагеріне қосылуға шешім қабылдады. Маусымды такси-тобында бастағаннан кейін 1 қарашада ол жарысқа қатыстырылды, NFL-дегі дебютін «Сент-Луис Кардиналс» командасына қарсы өткізді, онда ол 16:13 есебімен жеңіске жеткен ойынды шешкен алаңдық гол соқты. Сол жылы ол тізесін жұлыстырып алды, сондықтан орындық шабуылдың көп бөлігі Майк Кларкқа жүктелді. Бірақ Фрич сол маусымда «Супер Боул VI» жеңімпаздарының құрамында болғандықтан, «Супер Боул» жүзігін алды. 1972 жылы ол клубтық рекордты – 21 алаңдық гол соқты, мұндай көрсеткішті алғаш рет австриялық футболшы көрсетті. Сондай-ақ, ол 1972 жылғы NFC дивизиялық плей-оффтың төртінші тоқсанында «Сан-Франциско 49ерс» командасына қарсы өткен тарихи қуып жететін жеңіс (30:28) кезінде футбол стиліндегі қиылысқан соққыны (қазір «рабона» деп аталады) қолданған алғашқы американдық футболшы болды. 1974 жылы тізесіне жарақат алғаннан кейін ол маусымды өткізе алмады және оның орнына Эфрен Эррера келді. Келесі жылы Эррера жарақат алғандар тізіміне енгізілді, ал Фрич қайта оралып, NFL-де ең көп ұпай (104) және алаңдық гол (22, Ян Стенерудпен тең) жинады. 1976 жылдың 6 қыркүйегінде тұрақсыздықтарға байланысты ол «Сан-Диего Чарджерс» командасына сегізінші раундтағы таңдау құқығымен (208-ші нөмір, Ал Кливленд) ауыстырылды.
Сан-Диего Шаржерс
Сан-Диего Чарджерс командасында ол 5 ойын ойнады, бірақ тұрақсыз ойыны себепті босатылды.
Хьюстон ойындар клубы
1977 жылы 18 қыркүйекте Хьюстон Ойлерс командасы оны еркін агент ретінде шартқа алды және 75% гол соғу дәлдігімен Америка футбол конференциясында көш бастады. Ол франшизаның "Luv Ya Blue" дәуірінің бір бөлігі болды. 1979 жылы ол All Pro және Pro Bowl құрметіне ие болды. Келесі жылы ол лигада 79,2% гол соғу дәлдігімен жетекке шықты. 1982 жылы 3 қыркүйекте Флориан Кемпфтен жеңілгеннен кейін командадан шығарылды.
Нью-Орлеан Сэйнтс
Фрич 1982 жылы «Нью-Орлеан Сентс» клубына жарақат алған жаңа ойыншы Мортен Андерсеннің орнына еркін агент ретінде қосылды және бұрынғы бас жаттықтырушысы Бэм Филлипспен қайта жұмыс істеу мүмкіндігіне ие болды. 1982 жылдың 21 желтоқсанында ол карьерасын аяқтауын жариялады. 11 жылдық NFL карьерасы барысында ол 125 ойында 758 ұпай жинады, оның 317 ұпайы «Даллас» командасы үшін болды. Ол үш рет (1977, 1979, 1980) NFL-де гол соғудың тиімділігі бойынша көшбасшы атанды. Оның қатарынан 13 плей-офф ойынында гол соққан NFL рекордын Адам Винатьери 2007 жылдың 13 қаңтарында қайталады.
Хьюстондық құмар ойыншылар (USFL)
1984 жылы ол зейнеттен қайтып, АҚШ Футбол лигасының «Хьюстон Гэмблерс» командасымен келісім жасады және маусым соңында лиганың үздік ойыншысы деп танылды. Ол екі маусымда 50 әрекеттен 42 голды және 131 қосымша ұпайдан 126-сын соғып, барлығы 252 ұпай жинады.
Жеке өмір
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Еуропада спорт комментаторы ретінде және қаржы саласында жұмыс істеді, АҚШ-та қоныстанғысы келген австриялық бизнесмендерге көмек көрсетті. Фрич 1992–1993 жылдары бір жыл бойы бұрынғы австриялық футбол клубы Rapid Vienna үшін жұмыс істегеніне қарамастан, өмірінің соңына дейін Хьюстон қаласында тұрды. 2005 жылдың 13 қыркүйегінде Фрич Вена көшесінде, мейрамханада тамақтанғаннан кейін кенеттен құлап кетті. Ол 60 жасында жүрек жеткіліксіздігінен көз жұмды.