Кіріспе

Әскери тақырыптағы ойыншықтар мен телебағдарламалар желісі G.I. Joe: A Real American Hero (Ұлыбританияда Action Force деп те белгілі) – Hasbro компаниясының G.I. Joe франшизасындағы әскери тақырыптағы әрекеттік фигуралар мен ойыншықтар желісі. Ойыншықтар желісі 1982 жылдан 1994 жылға дейін жалғасты, осы кезеңде 500-ден астам фигура, 250-ге жуық көлік және ойын жиынтығы шығарылды. Бұл желі 1997 жылы қайта жанданды және қазірге дейін түрлі форматтарда жалғасып келеді. Оған екі анимациялық сериал, сондай-ақ Marvel Comics баспасынан шыққан көрнекті комикс сериясы қолдау көрсетті. Ойыншықтар желісі Hasbro-ның G.I. Joe франшизасында маңызды рөл атқарады. G.I. Joe-ның осы нұсқасы 1980-ші және 1990-шы жылдары өскен көптеген адамдар үшін әлі де жақсы таныс.

Шығу тегі

"Нағыз американдық батыр" 1960-1970 жылдардағы G.I. Joe брендінің қайта жаңғыруы ретінде құрылды. 12 дюймдік фигурасы ойыншық сөрелерінен бірнеше жыл бойы болмағаннан кейін, G.I. Joe, "Жұлдызды соғыс" және "Микронавттар" 3 дюймдік ойыншықтар желісінің табысынан кейін экшн-фигура форматында қайта таныстырылды. Ойыншықтардың пайда болуы ерлер дәретханасында болған кездейсоқ кездесуден басталды. Marvel Comics бас редакторы Джим Шутердің айтуынша: "Hasbro" компаниясының президенті немесе бас директоры Marvel компаниясының президенті де қатысқан қайырымдылық шарасында болды. Олар ерлер ваннасына барып, бір-бірінің қасында тұрды, бір-біріне сиырлап, менің ойымша, олар осылай танысты. Олар бір-бірінің бизнесі туралы әңгімелесіп жүрді, және Hasbro компаниясы G.I. Joe-ның сауда белгісін қайта іске қосуды қалайды дегені белгілі болды, бірақ олар жаңа тәсілмен келуді ойлап тапты. [Marvel's guy] "Бізде әлемдегі ең шығармашылық адамдар бар! Мен осы бас редакторды алып келемін, сонда біз оны сіз үшін түзетеміз!" 1982 жылы G.I. Joe қайта басталғанға дейін Ларри Хама Fury Force деп аталатын жаңа комикс кітабының идеясын дамытып жатты, ол Marvel Comics-тің жалғасуы болады деп үміттенді. Бастапқыда S.H.I.E.L.D. директорының ұлы Ник Фьюри неонацистік террористерге қарсы күресу үшін элиталық команда құрады. Хаманың әскери тәжірибесі болғандықтан, Шутер Хамаға Джо жобасы туралы айтты, ал Фьюри тұжырымдамасы жобаға бейімделді. Шутер Hasbro-ға "G.I. Joe" командасының аты болуы керектігін және олар террористермен күресуі керектігін ұсынды, ал Арчи Гудвин Кобра мен Кобра Командирін ойлап тапты; қалған барлық нәрсені Хама жасаған. Hasbro бастапқыда жаман ойыншықтар жасау туралы күмәнмен болды, бұл сатылмайды деп сенді. Marvel сонымен қатар ойыншықтар желісіне әйел Джоларды қосуды және оларды көліктерге қосуды ұсынды (Hasbro өздері сата алмайды деп алаңдаушылық білдірді). Комикс сериясының өзі алдымен теледидардан жарнамаланатыны шешілді, ойыншықтарды тікелей жарнамалаудан гөрі. Бұл ойыншықтарды теледидар арқылы жарнамалау кезінде ойыншықты қанша уақыт бойы анимация түрінде көрсетуге болатыны туралы қатаң ережелерге бағынғандықтан болды. Ал әдеби шығармашылыққа қатысты ережелер әлдеқайда жеңілдетілген, бұл оларға бүкіл жарнама үшін анимацияны көрсетуге мүмкіндік берді. Әр G.I. Joe кейіпкерінің биографиясы бар, оны "файл картасы" деп атайды. Осы карточкаларды, әсіресе алғашқы он жыл ішінде, Хама жазған. Көптеген кейіпкерлерді құрастыру кезінде ол өзінің АҚШ әскеріндегі тәжірибесіне сүйенді. Ойыншықтың жалпы тұжырымдамасы G.I. Joe деп аталатын элиталық терроризмге қарсы команданың кодты айналасында жүреді, оның негізгі мақсаты - "адам бостандығын әлемді басқаруға бел буған аяусыз террористік ұйым Кобраға қарсы қорғау", - деп мультсериалдың кіріспе бөліміндегі дауысты сөзді келтіреді. Жыл сайын Hasbro және Marvel компаниялары кездесу өткізіп, жаңа ойыншықтар мен маркетингті талқылайтын. Ларри Хамаға Marvel редакторы еркіндік берді. Ойыншық пен комикстер үлкен жетістікке жетеді, комикстер Marvel-дің ең көп жазылатын атағы болып табылады, бірақ Джим Шутер мультфильмді жүргізген Marvel Productions компаниясы өндіріске көп қаражат жұмсап, "тақырыбында табысты, бірақ қаржылық апатқа ұшырады" деді. Олар кейіпкерлер туралы қажетті мәліметтерді, олардың мамандықтары, білімі мен дайындығы сияқты мәліметтерді беруімен танымал болды. Карталар өте егжей-тегжейлі болғандықтан, олар тіпті G.I. Joe кейіпкерлері қатысқан әскери мектептерді атаған. 1982-1984 жылдардағы карточкаларда қару-жарақ мамандықтары туралы ақпарат болды, бірақ кейінірек бұл балаларға атыс қарулары туралы білім беріліп жатыр деген қауіптеніп, кейіпкердің қару-жарағы шектеулі болады деген қауіптеніп алынып тасталды. Карталық ақпарат кейінірек G.I. Joe комикс кітаптарының Order of Battle шағын сериясында қайта басылады. Мини-серияда Херб Тримптің барлық жаңа суреттері болды. Алғашқы екі саны G.I. Joe, үшіншісі Cobra, ал төртіншісі олардың көліктері мен жабдықтарына арналған. Сондай-ақ, шағын серияда бастапқы файл карталарындағы грамматикалық және орфографиялық қателер түзетілді. 1987 жылы G.I. Джо ойыншықтар желісі Кобра гипнозшысының Кристалл Мүзігін шығарды, оның файл картасы бестселлер қорқынышты романдар жазушысы Стивен Кингтің жазғаны айтылады. 1988 жылы карточкаларда білім туралы мәліметтер жоқ, олар кейіпкердің тәрбиелеуіне немесе G.I. Joe командасына қосылғанға дейін не істегеніне көбірек назар аударды. Картаның жаңа дизайнында әдебиеттік шығармалардың тізімі де болды, кейіпкерге рұхсат етілген көлік құралы. Бұл 1991 жылға дейін көбінесе өзгеріссіз қалды. 1991 жылы файл картасы форматының толық қайта құрылуында, абзастар мен цитаталар кейіпкердің өзінен алынған қысқа цитатамен ауыстырылды, содан кейін кейіпкердің қабілеттерін мақтайтын абзас келді. Бұл барлық келесі файл карталары үшін жалпы формат болады.

Нағыз американдық батыр (1982-1994)

Алғашқы он бір кейіпкер карталы жинақтарда, ал қалған төртеуі көліктермен бірге ұсынылды. Бірінші сериядағы әрекеттік фигуралардың қолдары тік, білегі буындары болған. Көптеген кейіпкерлердің дене бөліктерін жасау үшін бір қалыпты пайдалануы жиі кездесетін жағдай, бірақ бастапқы жылы бұл көбірек байқалды, себебі алғашқы он үш G.I. Joe фигурасы үшін бар болғаны алты бас қалыбы жасалды. Үш ерекше қалып Сталкерге, Снейк Айсқа және Скарлеттке берілді, ал қалған он кейіпкер үш стандартты басқаның біреуін қолданды. Осы шектеулерге қарамастан, жаңа ойыншықтар желісі сәтті болды. Ойыншықтың алғашқы желісінің табысымен, Hasbro келесі жылы жаңа кейіпкерлермен және дене бөліктерінің жаңа дизайнымен желіні кеңейтті. 1983 жылы жаңа кейіпкерлерге және қолданыстағы фигураларға "бұрылатын қол шайқас ұстауы" және оларды жақсырақ поздау үшін бірнеше түзетулер қосылды. 1985 жылы әрекеттік фигуралардың бас бөлігіне шарлы буын қосылды, бұл фигуралардың бас бөлігіне жоғары және төмен қарау мүмкіндігін берді. Қолдардың өзгеруінен айырмашылығы, ескі фигуралар жаңа мойын буынымен қайта шығарылмады. 1983 жылдан 1985 жылға дейінгі жылдар көптеген адамдар үшін G.I. Joe: Нағыз американдық батырдың алтын ғасыры деп есептеледі, өйткені осы кезеңде ең танымал кейіпкерлердің көп бөлігі ұсынылды. Көліктер мен ойын жинақтары үлкеніп, алдыңғы жылғы дизайннан асып түсті, нәтижесінде 1985 жылғы әсерлі USS Flagg ойын жинағы пайда болды – ұзындығы бар ұшақ тасығыш. Сол кездегі Hasbro-ның тағы бір маңызды франшизасы, Transformers сияқты, G.I. Joe осы шақта танымалдылығының шыңына жетті. Бұл жыл ойыншықтардың қаптамасын жаңартумен де ерекшеленді, мұнда бұрынғы жарылыс фоны қызыл, сары және ақ жарылыстың пиксельдік суретіне ауыстырылды. Ойыншық дүкендерінде бүкіл желідегі ең ірі екі ойын жинағы ұсынылды: G.I. Joe Defiant ғарыш шаттлы және Мобильді басқару орталығы. Жыл соңына дейін G.I. Joe арнайы тобы Battleforce 2000 Рождествоға дейін ұсынылды. Ойыншықтар желісі бұқаралық ақпарат құралдарының қолдауы болмаса да жақсы сатылым көрсетті. Жаңа жау – Дестроның Темір Гранадирлері пайда болды. Жаңа Cobra құрамында негізінен Viper типті сарбаздар болды. Комикстер сериясының 86-шы саны G.I. Joe ойыншықтарының 25 жылдығын тойлады. G.I. Joe-ның тағы бір кіші тобы, Tiger Force, жолбарыс жолақты камуфляж үлгілерімен боялған классикалық кейіпкерлер мен көліктер желісі жыл соңына дейін ұсынылды. Tiger Force-тің салыстырмалы табысы 1989 жылы Slaughter's Marauders және Cobra's Python Patrol-дің пайда болуына әкелді. 1989 жылғы нәтижелер Hasbro-ны өндірісті қысқартуға итерді. Олар әрекеттік фигуралар желісіне назар аударды және сол жылға арналған жаңа көліктердің санын азайтты. Ойыншықтар желісінің логотипі де сәл өзгертілді. Ниндзя күштері, Эко-жауынгерлер және Жұлдызды бригада сияқты арнайы топтар ұсынылды. Желінің соңғы екі жылында, ешқандай кіші топқа жатпаған кейіпкерлер барлық қамтитын Ұрыс корпусының бөлігі ретінде таңбаланды. Карталардың артқы суреті лазерлік сызықтармен ауыстырылды. "Жұлдызды бригада" кіші сериясы ғарыштан келген жау, Лунартикс Империясы туралы ғылыми-фантастикалық сюжетпен жаңартылды. Street Fighter II видео ойынының кейіпкерлері 1993 жылы G.I. Joe желісінің бөлігіне айналды, өйткені Hasbro кейіпкерлерге ойыншықтар құқығын сатып алды. Бұл желі 1994 жылы ресми түрде аяқталса да, G.I. Joe фигуралары мен көліктерінің дизайн элементтері кейінірек шыққан ойыншықтар желілерінде де қолданылды, мысалы Street Fighter фильміне негіделген желі, сондай-ақ оның бәсекелесі Mortal Kombat-қа негіделген желі. 1985 жылғы A.W.E. Striker көлігінің қалыбы да Hasbro-ның Stargate желісі үшін үлкен фигураларды орналастыру үшін өзгертілді.

Stars & Stripes Forever Toys "R" Us эксклюзивтері (19971998)

1997 жылы G.I. Джо Toys "R" Us дүкендері үшін эксклюзивті, шектеулі серияда қайта оралды. "Real American Hero Collection" деп аталған жинаққа бір ортақ тақырып бойынша топтастырылған үш фигурадан тұратын командалық жинақтар, мысалы, "Команда" және "Кобра командасы", сондай-ақ классикалық фигуралар мен "Кобра ұшу модулі" немесе "Silver Mirage" мотоциклі сияқты шағын көліктерден құралған миссиялық жинақтар кірді. 1982 жылғы алғашқы он үш Джо мүшелерін қамтитын "Жұлдыздар мен жолақтар" жинағы да жарық көрді. 1998 жылы бұл серия Toys "R" Us дүкендері үшін эксклюзивті болып қала берді. G.I. Джо фигураларының ең сирегінің бірі, "Pimp Daddy Destro" (немесе қысқаша PDD) 1997 жылы "Кобра командасы" жинағымен бірге шығарылды. Ол дереу Destro фигурасының стандартты нұсқасымен ауыстырылды. PDD фигурасы Destro-ның аяқтарындағы және оның әйгілі ашық жағасындағы барыс іздері болғандықтан осылай аталды. Нарыққа тек бірнеше дана шығарылды, соның ішінде тек бір ғана жаңа, қаптамасы бұзылмаған және екі қолданылған нұсқасы бар екені белгілі. PDD-нің нарыққа шыққан нұсқалары, шығарылғанға дейін өзгертілген өндіріс үлгілері (нағыз түрленулер емес) болған және олар жұртшылыққа көрсетілмеуі тиіс деп саналады.

Нағыз американдық батыры жинағы (20002002)

2000 жылы «Нағыз американдық батыр» жинағы жалғасты, бұл жолы кеңінен таралды. Фигуралар екі данадан жинақталған топтамалар түрінде сатылды және бастапқы қалыптармен қатар, түрлі қалыптардың бөліктерінен құрастырылған фигуралар да пайдаланылды. «Нағыз американдық батыр» жинағының кеңінен таралуы 2001 жылға дейін жалғасты. 2002 жылы жинақ тек бір топтамамен шектелді, ол тек онлайн саудагерлерден ғана қол жетімді болды. Сондай-ақ 2002 жылы Sound Attack 8 жинағы BJ’s Wholesale Club және Fred Meyer дүкендері үшін эксклюзивті ретінде шығарылды.

25 жылдығы (20072009)

Hasbro G.I. Joe 25 жылдық мерекелік басылымдағы фигураларын шығарды, олар негізінен A Real American Hero дизайнында жасалған, бірақ мүсіндемесі жаңартылған. Бұл серия 2008 және 2009 жылдарға дейін жалғасты.

30 жылдығы (20112012)

2011 жылы жаңа фигуралар сериясы шығарылды, оның ішінде G.I. Joe: Renegades мультсериалының кейіпкерлері және ескі кейіпкерлердің жаңартылған нұсқалары болды. Hasbro 2011 жылғы Jurassic Park желісінің прототиптері 3,75 дюймдік G.I. Joe фигуралары мен көліктерін (коллекционерлер арасында «Джо Рассик Парк» деп аталды) қайта бояу арқылы жасалған. Бір пікір бойынша, бұл нақты өнімнің дизайны үшін жасалған концептуалды макеттер және уақытша алмастырғыштар еді. Тағы бір пікір, бұл G.I. Joe стиліндегі фигураларды пайдалана отырып, Jurassic Park желісін қайта іске қосудың бір бөлігі болды, бұл фигуралар G.I. Joe желісімен үйлесімді болар еді. Бірақ, оның орнына, бұрынғы 5 дюймдік масштабтағы фигураларға ұқсас, 3,75 дюймдік масштабтағы, аз қозғалмалы фигуралар қабылданды.

50 жылдығы (2014 2016)

2014 жылы G.I. Джоның 50 жылдығын мерекелеу үшін кейіпкерлерді жаңарып, заманауилауға бағытталған жаңа фигуралар сериясы жарық көрді.

Ретро коллекциясы (2020-2023)

2020 жылы Hasbro, Star Wars The Vintage Collection сияқты, супер жылдам иілгіш буындары бар фигуралар мен көліктердің жаңа желісін шығарды. Олар 1980-ші жылдардағы ретро стильдегі қаптаманы пайдаланды. Бұл желі бастапқыда Wal-Mart дүкені үшін эксклюзивті түрде шығарылды, негізінен 50 жылдық мерейтой және Pursuit of Cobra желілерінен алынған бөлшектер қолданылды. Кейіннен Hasbro коллекционерлік веб-сайты "Hasbro Pulse" арқылы эксклюзивті болып өтті. Бұл өзгеріс фигуралардың өзіне де әсер етті, олар түпнұсқа қалыптарға негізделген O сақиналы фигуралар ретінде қайта жасалды (бірақ олар көріне ұқсас болғанымен, түпнұсқа қалыптар емес). Бұл желі сондай-ақ Hasbro-ның тағы бір ірі ойыншық бренді "Трансформерлермен" бірігіп, роботтарға айналатын G.I. Joe көліктерін жасауға көшті. Hasbro Ретро коллекциясы "тоқтатылған" деп хабарлаған соңғы Ретро коллекциясы 2023 жылдың жазындағы Dreadnok Thunder Machine алдын ала тапсырысы болды, ол Decepticon Soundwave-ке айналады. Бұл жиынға жаңартылған O сақиналы Зартан және алғаш рет сол жақ қолдағы татуировкасымен жасалған жаңартылған Зарана кіреді.

Анимациялық сериалдар

G. I. Joe: A Real American Hero эпизодтарының тізіміне қараңыз.
G. I. Joe: A Real American Hero (1983 жылғы телесериал) – Hasbro компаниясының ойыншықтарының табысына байланысты Marvel Productions және Sunbow Productions компаниялары жасаған 95 эпизодтан тұратын анимациялық сериал. Мультсериал 1983 жылдан 1986 жылға дейін синдикацияда көрсетілді. Әр эпизодтың соңында балаларға жақсы мінез-құлықты үйрету немесе қалай қауіпсіз болу керектігін түсіндіретін қысқаша қоғамдық қызмет туралы хабарлама болды және ол: "Және білу – шайқастың жартысы!" деген сөзбен аяқталады.
G. I. Joe: The Movie (1987) – 1980 жылдардағы G. I. Joe қызығушылығының шарықталу кезеңінде жасалған анимациялық фильм. Фильмде Кобраның, адамзаттан бұрын Жерді билеген, бірақ олардың мәдениеті мұз дәуірімен дерлік жойылған ежелгі, жартылай адам, жартылай жылан, жартылай жәндік тектес халықтың билеушісі Голобулус құрғандығы көрсетіледі. Адамзат өзінің технологиясын дамытып жетілдірген кезде, олар Гималайға қашып кетті. Жерді қайтарып алу үшін уақытын күтіп, Голобулус Кобра Ла азаматын, ол Кобра Командирі болып шығады, адамзатты жоюға жібереді. Кобра Командирі сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, ол Серпентордың пайдасына жыланға айналады; сонымен қатар, Голобулустың Серпенторды құру идеясын доктор Миндбендердің миына "Психикалық Мотиватор" деп аталатын кішкентай тіршілік арқылы сіңіргені анықталады. Басқа Кобра басшылары – Дестро, Баронша, доктор Миндбендер және Дредноктар Серпентормен бірге Голобулуске әлемді басып алуға көмектесуге келіседі, оның орнына өздерінің адамдық бейнесін сақтап қалады. Голобулус адамзаттың энергия тарату құрылғысын (немесе BET) қалайды, осылайша ол өзінің ғарыш спораларының өсуін үдетеді, олар пісіп жетілген кезде адамзатты шашыратып, оларды санасыз жануарларға айналдырады, ал Кобра Ладағылардың барлығы Мұздық күмбезбен қорғалады. Тек G. I. Joe ғана олардың жолында тұрады.
G. I. Joe: A Real American Hero (1989 жылғы телесериал) – DIC Entertainment компаниясы жасаған 44 эпизодтан тұратын анимациялық сериал. Мультсериал 1989 жылдан 1991 жылға дейін синдикацияда көрсетілді.

Комикстер

1982 жылы Hasbro компаниясы G.I. Joe франшизасын «G.I. Joe: Шынайы американдық батыры» арқылы қайта іске қосып, оны Marvel Comics сериясымен қолдады. «G.I. Joe: Шынайы американдық батыры» комиксінің тарихы үш түрлі баспагерді және төрт негізгі серияны көрді, олардың барлығы бір атаумен шыққан Hasbro ойыншықтарының желісіне негізделген. Бірінші серияны Marvel Comics 1982 және 1994 жылдар аралығында шығарды, ол 155 нөмірден тұрады және оның аясында бірнеше қосымша тақырыптар пайда болды. 2001 жылдан 2008 жылға дейін Devil's Due Productions баспасынан шыққан екінші және үшінші сериялар барлығы 80 нөмірді құрады және бірнеше қосымша тақырыптарды қамтыды. «G.I. Joe: Шынайы американдық батыры» сериясы 2010 жылдың мамыр айында IDW Publishing компаниясымен қайта жаңғыртылды, #155 ½ нөмірі шықты, ал 2010 жылдың шілдесінде #156 нөмірінен бастап, Marvel Comics сериясының соңынан жалғасты, және оны түпнұсқа G.I. Joe авторы Ларри Хама жазды.

Action Stars дәнді дақылдар

1985 жылы G.I. Joe негізінде Action Stars Cereal аталған дәнді дақыл шығарылды. Дәнді дақылдың бірнеше әртүрлі қаптамасы болды, әрқайсысы G.I. Joe коллекциясынан әртүрлі кейіпкерді, қимылмен суреттелген күйде бейнелейтін. Суретте Дюк, Гунг Хо, Шипврек және Квик Кик сияқты кейіпкерлер болды. Дәнді дақылдың өзі іші қуыс жұлдыздар пішіндес сұлы/дәнді дақылдан жасалған. Дәнді дақылдың дәмі Капитан Кранч сияқты болды дегенді айтады. Дәнді дақылға түсірілген телеарна жарнамасында Дюк кейіпкері жетекшілік ете отырып, бір бала дәнді дақылға толы табаққа қарай барады. Дәнді дақылды жегеннен кейін, бала Starduster аталған тағы бір G.I. Joe кейіпкерімен бірге ауаға көтеріледі. G.I. Joe жанкүйерлері мен коллекционерлері үшін қызықты дерек, Starduster әрекеттік фигурасы анимациялық форматта тек осы жолы ғана пайда болды. Ол мультсериалдың бір бөлігі болған емес. Starduster Action Stars дәнді дақылдарымен бірге шығарылған, сюжеттік байланысы жоқ үш мини-комиксте де болды.

Мұра

1989 жылы Батыс Вирджиния штатында ми қатерінен қайтыс болған бір баланың соңғы тілегі бір күнге "G.I. Joe" болу еді. "G.I. Joe: Нағыз американдық батыр" телешоуы мен ойыншықтардың жарнамалары "G.I. Джефф" атты Community эпизодында пародияланды.