Кіріспе

Тарату станциясының бірегей белгісі Радио және радиобайланыста шақыру белгісі (осылай-ақ шақыру атауы немесе шақыру әріптері ретінде белгілі) - бұл хабар тарату станциясының бірегей идентификаторы. Шақыру белгісін ресми түрде мемлекеттік мекеме тағайындауы, жеке адамдар немесе ұйымдар бейресми түрде қабылдауы немесе тіпті станцияның жеке басын жасыру үшін криптографиялық түрде кодтауы мүмкін. Шақыру белгілерін бірегей идентификатор ретінде пайдалану теміржол телеграф жүйесінің пайда болуына байланысты. Барлық теміржол станцияларын байланыстыратын тек бір ғана телеграф желісі болғандықтан, телеграмма жібергенде әр станцияға мекен-жай жазудың жолы болуы керек еді. Уақытты үнемдеу үшін осы мақсатта екі әріпті идентификаторлар қабылданды. Бұл модель радиотелеграф операцияларында да жалғасты; радиокомпаниялар бастапқыда жағалау станцияларына және теңіздегі кемедегі станцияларға екі әріпті идентификаторларды тағайындады. Бұл жүйелер бүкіл әлемде бірегей емес еді, сондықтан кейіннен бір әріпті компанияны анықтау (мысалы, "M" және екі әріпті Маркони станциясы) қосылды. 1912 жылға қарай бірнеше елде бірнеше компаниялар басқаратын станцияларды тез анықтау қажеттілігі халықаралық стандартты қажет етті; ITU префиксі бір елді анықтау үшін пайдаланылатын болады, ал қалған қоңырау белгісі сол елдің жеке станциясын анықтайды.

Теңіз

Сауда және әскери кемелерге шақыру белгілерін олардың ұлттық лицензиялық органдары береді. Либерия немесе Панама сияқты мемлекеттерде кемелерді тіркеу үшін ыңғайлылық туы болып табылады, ал үлкен кемелердің шақыру белгілері ұлттық префикс пен үш әріптен тұрады (мысалы, 3LXY, кейде санмен, мысалы, 3LXY2). АҚШ-тың сауда кемелеріне "W" немесе "K" әріптерімен басталатын қоңырау белгілері беріледі, ал АҚШ әскери кемелеріне "N" әріптерімен басталатын қоңырау белгілері беріледі. Бастапқыда кемелерге де, радиостанцияларға да осы сериядағы үш немесе төрт әріптен тұратын қоңырау белгілері тағайындалды. Морзе кодты радиотелеграфпен жабдықталған кемелерге немесе құтқару қайықтары радио құрылғыларына, авиациялық жердегі станцияларға, хабар тарату станцияларына төрт әріпті шақыру белгілері берілді. Жоғары жиіліктегі теңіз жағалау станцияларына (радиотелеграф және радиотелефония) үш әріпті шақыру белгілері тағайындалды. Теңіз радиосы мен хабарландыру қоңырау белгілеріне сұраныс артуымен, радиотелефониясы бар тек американдық жалаулы кемелерге аралас әріптер мен сандар бар ұзын қоңырау белгілері берілді. VHF радиосы бар демалыс кемелеріне шақыру белгілері берілмейді, бұл жағдайда оның орнына кеме атауы қолданылады. АҚШ-тағы радио лицензиясын алуға үміттенетін кемелер FCC SA класына жатады: "Кеме демалыс немесе ерікті түрде жабдықталған". Бұл қоңыраулар K немесе W әріптерімен, содан кейін 1 немесе 2 әріппен, содан кейін 3 немесе 4 нөмірмен (KX0983 немесе WXX0029 сияқты) құрылған мобильді телефон форматында жасалады. АҚШ-тың жағалау күзетінің шағын қайықтарында екі жақта да (яғни порт және шәкірт) көрсетілген нөмір бар, онда алғашқы екі цифр қайықтың номиналды ұзындығын футпен көрсетеді. Мысалы, жағалау күзетінің 47021 нөмірі 47-ші тізбектегі 21-ші моторлы құтқару қайығын білдіреді. Операция кезінде шақыру белгісі соңғы екі немесе үш санға қысқартылуы мүмкін, мысалы: Жағалау күзетінің нөл екі бір.

Әуе қатынасы

Бастапқыда радиотелеграфпен жабдықталған ұшақтарға бес әріпті шақыру белгілері (мысалы, KHAAQ) тағайындалды. Авиациядағы құрлық станцияларына төрт әріпті шақыру белгілері (мысалы, WEAL Eastern Air Lines, NYC) тағайындалды. Бұл шақыру белгілері 1960 жылдары халықаралық рейстерде ұшу радио офицерлері (FRO) талап етілмегенде жойылған. Ресей Федерациясы 2000 жылға дейін "Москва-Гавана" рейсі үшін FRO-ларды сақтады. Қазіргі уақытта авиациядағы барлық белгілер ұшу операциясының түріне және шақырушының ұшақта немесе жердегі құрылғыда болуына байланысты бірнеше түрлі саясаттардан алынады. Көптеген елдерде жоспардан тыс жалпы авиациялық рейстер ұшақтың тіркеу нөміріне сәйкес келетін қоңырау белгісін (АҚШ-та N нөмірі немесе құйрық нөмірі деп те аталады) пайдалана отырып, өзін-өзі анықтайды. Бұл жағдайда шақыру белгісі Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) фонетикалық әліпбиін пайдалана отырып айтылады. Ұшақтардың халықаралық тіркеу нөмірлері әр елдің префиксі үлгісіне сәйкес келеді, содан кейін әріптер мен сандардан тұратын бірегей идентификатор. Мысалы, N978CP ретінде тіркелген ұшақ жалпы авиация рейсін жүргізгенде, "November niner seven eight Charlie Papa" қоңырау белгісін қолданады. Алайда, АҚШ-та ұшақтың ұшқышы әдетте қараша деп айтуды қалдырады, оның орнына ұшақ өндірушісінің немесе нақты модельдің атын қолданады. Кейде ұшқыштар алдыңғы сандарды қалдырып, соңғы үш сан мен әріпті ғана қолданады. Бұл әсіресе бақылаусыз алаңдарда (бақылау мұнаралары жоқ) трафик үлгілерінің орналасуы туралы немесе мұнаралы әуежайларда мұнаралық бақылаушымен екі жақты байланыс орнатқаннан кейін. Мысалы, Скайхок 8-ші, Чарли Папа, сол жақ база. Коммерциялық авиацияда шақыру белгісі әдетте ICAO рейс нөмірі болып табылады. Мысалы, Delta Airlines 744 рейсі DL744 рейс нөміріне ие болады және шақыру белгісі Delta 744 болады. Көптеген елдерде әуе кемесінің қоңырау белгісі немесе "құйрық нөмірі" / "құйрық әріптері" (оларды тіркеу белгілері деп те атайды) халықаралық радио қоңырау белгілерін бөлу кестесіне байланысты және әуе кемесінің радио станциялары (және, кеңейту арқылы, әуе кемесінің өзі) бес әріптен тұратын қоңырау белгілерін қабылдайды. Мысалы, барлық британдық азаматтық ұшақтарда G әрпімен басталатын бес әріпті тіркеу бар, ол шақыру белгісі ретінде де қызмет ете алады. Канадалық ұшақтардың CF немесе CG-мен басталатын шақыру белгісі бар, мысалы CFABC. Канададағы жер әсері бар көліктер мен көпіршік кемелердегі қанаттар CHxxx қоңырау белгілерін алуға құқылы, ал өте жеңіл әуе кемелерінде C Ixxx қоңырау белгілері болады. Өткен заманда тіпті американдық ұшақтарда бес әріпті қоңырау белгілері қолданылған, мысалы KHABC, бірақ олар Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын қазіргі американдық азаматтық ұшақ қоңырау белгілері жүйесімен ауыстырылды (төменде қараңыз). Тіркеу мен шақыру белгілерінің қатар жүруіне бір ерекшелік Францияда ультражеңіл ұшақтар, олар радиомен жүруге міндетті емес және жиі жүреді.

Ғарышқа ұшу

Адамды космосқа жіберуде қолданылатын радиошақыру белгілері ұшақтардағыдай ресми түрде немесе реттелмеген. Қазіргі уақытта экипажмен бірге ғарышқа ұшуды бастайтын үш ел жер және ғарыш радиостанцияларын анықтау үшін әр түрлі әдістерді қолданады; Құрама Штаттар ғарыш кемелеріне берілген атауларды немесе жобаның атауы мен миссия нөмірін қолданады. Ресей дәстүрлі түрде жеке ғарышкерлерге шақыру белгілері ретінде кодтық атауларды береді, бұл ғарыш кемесіне емес, авиаторлардың шақыру белгілеріне ұқсас. Ғарыш кемелерінің шақыру белгілерінің бірден-бір сабақтастығы - әртүрлі елдер өздерінің елінің азаматтары тағайындалғанда, әуесқой радио қызметінде "ISS" қосымшасы бар шақыру белгілерін шығару. Халықаралық ғарыш станциясына тағайындалған алғашқы әуесқойлық радио шақыру белгісі - АҚШ-тың NA1SS. OR4ISS (Бельгия), DP0ISS (Германия) және RS0ISS (Ресей) басқалардың мысалы болып табылады, бірақ олардың барлығы басқаларды да қамтиды.

Хабар тарату

Көптеген елдерде телерадиокомпанияларға шақыру белгілері беріледі. Радио станциялары жиі өздерін жай мәтіндік атаулармен таңбалайды, бірақ "Cool FM", "Rock 105" немесе "ABC желісі" сияқты жекеліктер әлемдік деңгейде бірегей емес. Басқа қаладағы немесе басқа елдегі басқа станцияның ұқсас бренді болуы мүмкін (әдетте болады), ал заңдық мақсаттар үшін хабар тарату станциясының атауы әдетте оның халықаралық танылған ITU шақыру белгісі болып табылады. Әр елде кейбір жалпы конвенциялар қолданылады. Солтүстік Америкадағы хабар тарату станциялары халықаралық серияларда шақыру белгілерін қолданады. Америка Құрама Штаттарында олар FCC лицензиясы бар барлық хабар таратушылар үшін қолданылады. Бірінші әріп, әдетте, Миссисипи өзенінің батысында орналасқан станциялар үшін K және шығыс станциялар үшін W. Шығыс тарихи ерекшеліктерге Филадельфиядағы KYW және Питтсбургтегі KDKA кіреді, ал батыс ерекшеліктерге Норфолктегі WJAG, Небраска және Сан-Антониодағы WOAI кіреді. Барлық жаңа қоңырау белгілері бірнеше онжылдықтар бойы төрт таңбалы болды, бірақ бүгінгі күні әлі де қолданылып жүрген тарихи үш таңбалы қоңырау әріптері бар, мысалы, Солт-Лейк-Ситидегі KSL, Денвердегі KOA, Дес-Мойндегі WHO, Детройттегі WWJ және WJR, Кливлендтегі WJW TV, Шарлоттағы WBT, Бостондағы WBZ, Нэшвиллдегі WSM, Буффалодағы WGR, Лос-Анджелестегі KFI, KNX және KHJ, Чикагодағы WGN, WLS және WLS TV. Америка радиостанциялары әр сағаттың басында өздерінің шақыру белгілерін (классикалық немесе опералық музыканың өте ұзақ шығармаларын таратуға кедергі келтіретін сирек жағдайларды қоспағанда) жариялайды, сондай-ақ 24 сағат хабар таратпайтын станцияларға қол қояды және қол қояды. 2000-жылдардың басында цифрлық субканалдарға DT# жұрнағы берілді, мұнда # субканал (2-ден басталады) болып табылады. Канадада мемлекеттік меншіктегі Canadian Broadcasting Corporation CB префиксін қолданады; жеке меншіктегі коммерциялық хабар тарату станциялары негізінен CF және CH арқылы CK префикстерін қолданады; және Ньюфаундленд үкіметі Доминионы Сент-Джонға лицензия берген төрт станция өзінің бастапқы VO қоңырауларын сақтайды. Мексикада AM радиостанциялары XE қоңырау белгілерін (мысалы, XEW AM) қолданады, ал FM радио және теледидар станцияларының көпшілігі XH қолданады. Телерадио хабарландыру қоңырау белгілері әдетте төрт немесе бес альфа таңбадан тұрады, сонымен қатар FM, TV немесе TDT жұрнағы қолданылады. Оңтүстік Америкада шақыру белгілері радио және телеарналарды анықтаудың дәстүрлі тәсілі болды. Кейбір радиостанциялар күніне бірнеше рет өз шақыру белгілерін таратады, бірақ бұл практика өте сирек болып келеді. Аргентиналық хабар тарату қоңырау белгілері екі немесе үш әріптен тұрады, содан кейін бірнеше сандар, екінші және үшінші әріптер аймақты көрсетеді. Бразилияда радио және телеарналар ZY, үшінші әріп және үш санмен белгіленеді. ZYA және ZYB телеарналарға беріледі; ZYI, ZYJ, ZYL және ZYK AM станцияларын белгілейді; ZYG қысқа толқын станциялары үшін қолданылады; ZYC, ZYD, ZYM және ZYU FM станцияларына беріледі. Австралияда хабар тарату қоңырау белгілері ерікті емес, бірақ оларды Австралияның Байланыс және Медиа Ауторитетінің тағайындауы және әр хабар тарату станциясы үшін бірегей болып табылады. Еуропалық және Азиялық елдердің көпшілігі хабар тарату станцияларын анықтау үшін қоңырау белгілерін қолданбайды, бірақ Жапония, Оңтүстік Корея, Индонезия, Филиппин және Тайваньда қоңырау белгілері бар. Испаниялық телерадиокомпаниялар 1970-ші жылдардың аяғына дейін екі әріптен және үш цифрдан тұратын E шақыру белгілерін қолданды. Португалияда ұқсас жүйе болды, олардың шақыру белгілері C-мен басталады; олар да 1970-ші жылдары қолданылмай қалды. Британияда американдық мағынадағы қоңырау белгілері жоқ, бірақ телеарналарға алты сөзге дейін өздерінің сауда белгілерін таңдауға мүмкіндік береді.

Әуесқойлық радио

Әуесқойлық радио шақыру белгілері халықаралық серияда және әдетте бір немесе екі таңбалы префикс, цифрдан (географиялық аймақты, лицензияның класын белгілеу үшін немесе лицензияны алушыны қонақ немесе уақытша тұрғындар ретінде анықтау үшін пайдаланылуы мүмкін) және 1 , 2 немесе 3 әріпті суффикстен тұрады. Австралияда қоңырау белгілері екі әріпті префикспен, цифрмен (географиялық аймақты анықтайтын) және 2, 3 немесе 4 әріпті суфикспен құрылады. Бұл суффикс /P (көшірме), /M (көшірме), /AM (әуе қозғалысы) немесе /MM (теңіз қозғалысы) сияқты қосымша суффикспен немесе жеке идентификатормен жалғастырылуы мүмкін. Префикстен кейінгі сан әдетте бір сан (0-ден 9-ға дейін). Кейбір префикстер, мысалы Джибути (J2) әріптен кейін саннан тұрады. Сондықтан, гипотетикалық Джибути қоңырау белгісінде, J29DBA, префикс J2, сан 9 және жұрнақ DBA. Басқалары әріппен жалғастырылатын санмен басталуы мүмкін, мысалы, Ямайканың қоңырау белгілері 6Y-мен басталады. Шетелдік үкіметтің юрисдикциясы бойынша өзара келісімдер бойынша жұмыс істеген кезде, сәйкестендіру станциясы шақыру белгісін операция жүргізіліп жатқан елдің / аумақтың ел префиксі мен нөмірімен бастайды. Мысалы, W4/G3ABC АҚШ-тың төртінші округінде жұмыс істейтін Ұлыбританиядан лицензияланған әуесқойды білдіреді. Ерекшеліктер бар; АҚШ / Канада өзара операциялары кезінде ел / аумақ идентификаторы шақыру белгісіне қосылады; мысалы, W1AW / VE4 немесе VE3XYZ / W1. Әуесқойлық радио қызметінде арнайы мақсаттар үшін, VIP-ке немесе арнайы оқиғаларды еске алу үшін уақытша пайдалану үшін арнайы шақыру белгілері шығарылады. Мысалы, VO1S (VO1 Ньюфаундленд доминионы ретінде қоңырау белгісі префиксі, Марконидің алғашқы Атлантика арқылы хабарлауын еске алу үшін S, Корнуоллдан, Англиядан Сигнал Хиллге, Сент-Джонға 1901 жылы жіберілген бір таңбалы Морзе коды S) және GB90MGY (GB Ұлыбританияның қоңырау белгісі префиксі, 90 және MGY 1912 жылы MGY-ден, атақты ақ жұлдызды сәнді лайнер RMS Титаниктегі Маркони стансасынан шыққан тарихи радио апат шақыруларының 90 жылдығына арналған MGY). Иорданияның марқұм патшасы Хусейнге арнайы әуесқойлық лицензия нөмірі JY1 берілді, бұл Иорданияның Хашимит патшалығы шығарған ең қысқа қоңырау белгісі болар еді. Станцияны дауыстық түрде анықтағанда, қоңырау белгісі тек әріптер мен сандарды немесе фонетикалық әліпбиді пайдалану арқылы берілуі мүмкін. Кейбір елдер сәйкестендіру үшін фонетикалық әліпбиді қолдануды талап етеді.

Әскери шақыру белгілері

Соғыс кезінде қарсыластың байланыс желісін бақылау - ақыл-кеңестің құнды түрі. Тұрақты шақыру белгілері осы бақылауға көмектеседі, сондықтан соғыс кезінде әскери бөлімдер жиі тактикалық шақыру белгілерін қолданады және кейде оларды тұрақты аралықтарда өзгертеді. Бейбіт уақытта кейбір әскери станциялар халықаралық сериядағы тұрақты қоңырау белгілерін қолданады. АҚШ армиясы W әріпінен басталатын тұрақты станцияның қоңырау белгілерін қолданады, мысалы, WAR, АҚШ армиясының штабы қолданады. АҚШ Әуе күштері станцияларының тұрақты шақыру белгілері А-мен басталады, мысалы, АИР, USAF штабында қолданылады. АҚШ-тың Әскери-теңіз флоты, АҚШ-тың Теңіз жаяу әскерлері және АҚШ-тың Жағалау күзеттері N әрпімен басталатын тактикалық қоңырау белгілері мен халықаралық қоңырау белгілерінің қоспасын қолданады. Британдық әскерилерде тактикалық дауыстық байланыс әріптер цифрлық цифрлық форманың қоңырау белгілері жүйесін қолданады. Стандартты жаяу әскер батальонында бұл таңбалар компанияларды, взводтарды және секцияларды білдіреді, сондықтан F компаниясының 3 секциясы, 1 взводы F13 болуы мүмкін. Сонымен қатар, бастапқы шақыру белгісінен кейінгі жұрнақ белгілі бір адамды немесе белгіленген шақыру белгісі бойынша топтастырды білдіре алады, сондықтан F13C - бұл Чарли от тобы. Пайдаланылмаған жұрнақтар стандартты шақыру белгілер матрицасына кірмейтін басқа шақыру белгілері үшін пайдаланылуы мүмкін, мысалы, пайдаланылмаған 33A шақыру белгісі компанияның бас сержантына сілтеме жасау үшін қолданылады.

Шақыру белгілерін қажет етпейтін хабар таратушылар

Ұзақ қашықтыққа арналған навигациялық жүйелердің (Decca, Alpha, Omega) немесе 10 кГц-тен төмен жиіліктегі хабар таратушыларға шақыру белгілері берілмейді, өйткені 10 кГц-тен төмен жиіліктер халықаралық ережелерге бағынбайды. Сонымен қатар, кейбір елдерде лицензиясыз төмен қуатты жеке және радио хабар тарату сигналдарына (Citizen's Band ((CB), 15-бөлім немесе ISM жолақтары) рұқсат етіледі; мұндай станцияларға лицензиясыз табиғатына байланысты халықаралық шақыру белгісі берілмейді. Сонымен қатар, сымсыз желідегі маршрутизаторлар немесе Wi-Fi пайдаланатын ұялы құрылғылар мен компьютерлер лицензиясыз және қоңырау белгілері жоқ. Кейбір жеке радио қызметтерінде, мысалы CB, өз қоңырау белгісін жасау әдеп мәселесі болып саналады, оны тұтқа (немесе жол атауы) деп атайды. Кейбір сымсыз желілік протоколдар сонымен қатар SSID немесе MAC адрестерін идентификатор ретінде орнатуға мүмкіндік береді, бірақ бұл таңбаның бірегей болатынына кепілдік жоқ. Көптеген ұялы телефон жүйелері базалық қабылдағыш станцияларын ұялы телефон ID-ін іске асыру арқылы және ұялы станциялар (мысалы, телефондар) халықаралық ұялы телефон абонентінің сәйкестігін (IMSI) пайдалану арқылы аутентификациялауды талап ету арқылы анықтайды. Халықаралық ережелерге сәйкес, радио хабарларын тарату станцияларына шақыру белгісі қажет емес, алайда көптеген елдерде, соның ішінде АҚШ-та, телерадио хабарларын таратушылар үшін әлі де қажет. Ұялы телефон қызметтері эфирде қоңырау белгілерін қолданбайды, өйткені телефондар мен олардың пайдаланушылары лицензиясыз, оның орнына ұялы телефон операторы лицензияны иеленетін тұлға. Алайда, АҚШ әлі де әрбір ұялы телефон спектрінің лицензиясына қоңырау белгісін тағайындайды. АҚШ-та ішкі нарықта жұмыс істейтін кемелерге VHF радиоларын, радарларын немесе EPIRB-ны пайдалану үшін шақыру белгісі немесе лицензиясы болуы талап етілмейді. Еріктілікпен жасалатын кемелерде (негізінен демалыс және демалыс) радио болуы міндетті емес. Алайда, радиожабдықтары болуы тиіс кемелерге (ең үлкен коммерциялық кемелерге) қоңырау белгісі беріледі.

Шақыру кітапшалары

Радиостанциялардың қоңырау белгілерінің каталогы қоңыраулар кітабы деп аталады. Алғашында қоңырау кітаптары телефондық кітапшаға ұқсас, белгілі бір юрисдикциядағы (елдегі) лицензияланған радиостанциялардың аты мен мекенжайлары жазылған кітаптар болған. Modern Electrics 1909 жылы АҚШ-та алғашқы қоңырау кітапшасын шығарды. Бүгінгі таңда қоңыраулар кітапшасының негізгі мақсаты - радиоматкерлерге радио арқылы байланысқан операторға QSL картасы деп аталатын растау пошта картасын жіберуге мүмкіндік беру. Шақыру кітапшалары Интернет арқылы қол жетімді онлайн деректер қорына айналып, басқа әуесқой радио операторларының және олардың QSL менеджерлерінің мекен-жайларын дереу алуға мүмкіндік береді. Ең танымал және онлайн QSL деректер қорына QRZ кіреді. COM, IK3QAR, HamCall, F6CYV, DXInfo, OZ7C және QSLInfo.