Катмандудағы ең көне ағылшын тілі мектебінің тарихы

Кіріспе

Катмандудағы мемлекеттік мектеп, 1854 жылы ашылған Дурбар орта мектебі немесе Бхану жоғары орта мектебі – елде ағылшын тілінде білім беру жүйесін алғаш рет құрған, ағылшын білім беретін ең көне мектеп. Непалдағы ең алғашқы мектеп – Махаттарияның Матиханидегі Йжнявалкья Видьяпиеті саналады. Бұл мектеп бастапқыда Рана әулетінің ұлдарына білім беру үшін салынған, бірақ 1902 жылы Дев Шумшер Жанг Бахадур Рананың қаулысымен халыққа ашылды. Алғаш Рана әулетінің балалары Тапатали Дурбарында оқыған, бірақ кейіннен Жунг Бахадур Рана оны Катмандудағы Ранипохаридегі жеке ғимаратына көшірді. 2015 жылғы сәуірдегі Непал жер сілкінісінен мектептің бір бөлігі қирады. Мектеп Қытайдың көмегімен қайта жаңартылды.

Тарих

Дурбар орта мектебі, сондай-ақ Бхану орта мектебі деп белгілі. 1854 жылы құрылған Дурбар орта мектебі – елдегі алғашқы мектеп. Рани Похариде орналасқан, бұрын тек билеуші әулеттің мүшелерін оқытқан, бірақ 1902 жылы жеке тұлғаларға да есігін ашты. Мектеп Тапатали Дурбарынан Чарбуржа Дурбарына, Сето Дурбарына және Нараянхити Дурбарына бірнеше рет көшіріліп, соңында Жамал қаласындағы шағын сарайда орналасты. 1891 жылы сол кездегі премьер-министр Бір Шумшер Рана Рани Похаридің батыс жағында қазіргі ұзын ғимаратты салдырды. 1900 жылы Дурбар мектебі мемлекеттік мектепке айналдырылды. 1967 жылы мектеп атауы Бхану орта мектебі болып өзгертілді. Мектеп 1670 жылы патша Пратап Малла салған Рани Похаридің қасында орналасқан. Алғашқыда мектеп ағылшын тіліндегі бастауыш мектеп ретінде ашылды. Еуропаға сапары барысында ағылшын тілінде еркін сөйлей алмағанына қынжылған Жунг Бахадур Рана 1853 жылы өз резиденциясында Англиядан шақырылған екі мұғаліммен билеуші әулеттердің балаларын оқытатын мектеп ашты. Кейін мектеп Тхапатали Дурбарына көшіріліп, алғашқы мұғалімі Кеннинг есімді ағылшын болды. «Сарай мектебі» деп аталған бұл мектеп Непалдағы қазіргі заманғы білім берудің бастауын берді, бірақ оған тек билеуші Рана әулеті мен олардың ұлдары ғана қабылданатын. 1876 жылы мектеп жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлердің балаларын да қабылдай бастады. Бастапқыда мектеп Калькутта университетімен байланысты болды, ал студенттер орта мектепке түсу емтиханы үшін 1929 жылы Катмандуда Патна университетімен байланысты емтихан орталығы ашылғанға дейін Калькуттаға баруға мәжбүр болды. 1933 жылы үкімет мектеп бітіру куәлігін беру жөніндегі кеңес құрды, содан кейін студенттер емтихан үшін Үндістанға барудың қажеті болмады. 2015 жылғы сәуірдегі Непал жер сілкінісі кезінде мектептің бір бөлігі қирады. Мектеп қытайлық көмекпен қайта жаңартылды. Төрт қабаттан тұратын мектеп ғимараты 40-тан астам сынып бөлмесімен 4200 шаршы метр аумақта салынған.

Durbar High School also known as Bhanu Secondary School is established during Rana regime. Established in 1854, Durbar High School is the country's first school. Located in Rani Pokhari, Kathmandu, it previously taught only members of the ruling family, but was opened to private citizens in 1902. The school had to shift constantly from Thapathali Durbar to Charburja Durbar, Seto Durbar and Narayanhiti Durbar before being located in a small shed in Jamal. Finally in 1891, the then prime minister Bir Shumsher Rana had the present long building built on the west side of Rani Pokhari In 1900, Durbar School was turned into a public school. In 1967, its name was changed to Bhanu Madhyamik Vidyalaya. The school lies next to Rani Pokhari built by king Pratap Malla in 1670. The school was originally an elementary English school. Feeling humiliated by not being able to communicate in English during his visit to Europe, Jung Bahadur Rana set up a school at his residence in 1853 with two teachers imported from England to teach children of the ruling families. The school was later shifted to Thapathali Durbar with an Englishman called Kenning as its first teacher. Named Durbar School (palace school), it marked the beginning of modern education in Nepal, but only the ruling Ranas and their sons could attend it. In 1876, the school began admitting children of high class government officers too. Initially, the school as a feeder institution was affiliated with Calcutta University, and students had to travel to Kolkata for their high school entrance examination until an examination centre affiliated with Patna University was opened in Kathmandu in 1929. In 1933, the government established the School Leaving Certificate Examination Board and students did not have to travel to India for their exams. Some parts of the school were destroyed in the April 2015 Nepal earthquake. The school was rebuilt under the Chinese Aid. The four storey school building with more than 40 classrooms is built in an area of 4,200 square metres.

Қазіргі күн

Қытай үкіметінің қолдауымен қайта жаңартылған Дурбар орта мектебінің ғимараты 2020 жылғы 8 қыркүйекте мектеп басшылығына тапсырылды. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, Дурбар орта мектебінде шамамен 350 оқушы білім алып жатыр. Қазіргі таңда Дурбар орта мектебінде 17 мұғалім жұмыс істейді. Олардың арасында 8 мұғалім жоғары сыныптарда, 3 мұғалім төменгі сыныптарда, ал 6 мұғалім бастауыш сыныптарда сабақ береді. Мектеп әкімшілігінде қазіргі уақытта 7 қызметкер жұмыс істейді. Мектеп 3-сыныптан бастап робототехника және бағдарламалау курстарын ұйымдастырды және STEAM клубын (КМК мэрінің бастамасы) құрды. Мектеп сыныптан тыс шараларға көбірек назар аударуды жоспарлап отыр. Сонымен қатар, мектеп 11-ші және 12-ші сыныптарды ашуды көздеп отыр.