Кіріспе
Американдық компьютер ғалымы Филип Ли Уодлер (8 сәуір, 1956 жылы туған) – Ұлыбританияда тұратын американдық компьютер ғалымы, ол бағдарламалау тілінің дизайны мен типтер теориясына қосқан үлесімен белгілі. Ол Эдинбург университетінің Информатика мектебіндегі Компьютер ғылымдары негіздері зертханасында теориялық компьютер ғылымы кафедрасын басқарады. Ол функционалдық бағдарламалау теориясына және монодтарды қолдануға, сондай-ақ Haskell таза функционалдық тілі мен XQuery декларативтік сұраныс тілінің жасалуына үлес қосты. 1984 жылы ол Orwell тілін жасады. Уодлер Java 5.0-ге жалпы типтерді қосуға қатысты. Ол сонымен қатар "Теоремалар тегін!" атты мақаланың авторы, ол функционалдық тілдерді оңтайландыру бойынша көптеген зерттеулерге бастау берді (Parametricity-ді де қараңыз).
Philip Lee Wadler (born April 8, 1956) is a UK based American computer scientist known for his contributions to programming language design and type theory. He is the chair of theoretical computer science at the Laboratory for Foundations of Computer Science at the School of Informatics, University of Edinburgh. He has contributed to the theory behind functional programming and the use of monads; and the designs of the purely functional language Haskell and the XQuery declarative query language. In 1984, he created the Orwell language. Wadler was involved in adding generic types to Java 5.0. He is also author of "Theorems for free! ", a paper that gave rise to much research on functional language optimization (see also Parametricity).
Білім
1977 жылы Стэнфорд университетінен математика ғылымдарының бакалавры дәрежесін, 1979 жылы Карнеги Меллон университетінен компьютерлік ғылымдар магистрі дәрежесін алды. 1984 жылы Карнеги-Меллон университетінде компьютерлік ғылым бойынша философия докторы ғылымын қорғады. Оның диссертациясы «Жарамсыздық шалақтан артық» деп аталып, оны Нико Хаберман жетекшілік етті.
Зерттеу және мансап
Вэдлердің ғылыми қызығушылықтары бағдарламалау тілдеріне арналған. Вэдлер 1983–1987 жылдары Оксфорд университетінің Компьютерлік зертханасының (Оксфорд университетінің Компьютерлік зертханасының бөлігі) және Сент-Кросс колледжінің Бағдарламалау зерттеу тобында ғылыми қызметкер болды. Вэдлер 1990 жылдан 2004 жылға дейін Функционалдық бағдарламалау журналының редакторы болды. 2003 жылдан бері Вэдлер Эдинбург университетінің Компьютерлік ғылым негіздері зертханасында теориялық информатика профессоры және теориялық информатика кафедрасының меңгерушісі болып жұмыс істеп келеді. 2006 жылы ол веб-қосымшаларды жазуға арналған Links деп аталатын жаңа функционалдық тілді жасап жатты. Ол көптеген докторанттардың диссертацияларын сәтті аяқтауларына көмектесті. Сонымен қатар, ол университеттің Блокчейн технологиялары зертханасының мүшесі. Вэдлердің Google Scholar-дағы h-индексі 72-ге жетеді, ал сілтемелер саны 26 864-ке жетеді. 2018 жылдан бері Вэдлер Cardano-ны дамытатын блокчейн-инженерлік компаниясы IOHK (қазір Input Output Global) бағдарламалау тілдері саласының аға ғылыми қызметкері және жетекшісі болып табылады. Ол Plutus (Cardano үшін Haskell тілінде жазылған толыққанды Тьюрингтік смарт-контракт тілі), UTXO тізімдік жүйесі, түпкілік токендер және Agda-дағы System F бойынша жұмыстарға үлес қосты.
Марапаттар мен құрметтер
2003 жылы Уадлер бағдарламалау тілдерінің қағидалары жөніндегі симпозиумда он жыл бұрынғы ең ықпалды мақала үшін марапат алды. Марапатта 1993 жылы Саймон Пейтон Джонспен бірлесіп жазылған "Императивті функционалдық бағдарламалау" мақаласы айтылды. 2005 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының (FRSE) мүшесі болып сайланды. 2007 жылы Компьютер техникасы қауымдастығы оны мүше етіп қабылдады. 2023 жылы ол Корольдік қоғамның (FRS) мүшесі болып сайланды.