Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Органикалық бай шөгінді тау жыныстары - органикалық көміртегінің едәуір мөлшерін (> 3%) құрайтын шөгінді тау жыныстарының ерекше түрі. Ең көп таралған түрлерге көмір, лигнит, мұнай шикізаты немесе қара шикізат жатады. Жерлеу жағдайындағы температура мен қысым материалдың диагенетикалық процестеріне әсер етеді және материалдың мұнайға айналуы немесе айналмауын анықтайды. Көміртегі қазіргі заманғы қоршаған ортада, өзендерде, топырақта және ақыр соңында мұхиттарда кездеседі. Бұл процесс өте үлкен уақыт көлемінде жүреді және қоршаған ортаға фоссильді органикалық көміртектің босатылуының негізгі механизмдерінің бірі ретінде әрекет етеді.
Organic rich sedimentary rocks are a specific type of sedimentary rock that contains significant amounts (>3%) of organic carbon. The most common types include coal, lignite, oil shale, or black shale. The temperature and pressure of the burial conditions will affect the material's diagenetic processes, and determine whether or not the material will be transformed into petroleum. Fossiliferous organic carbon can alI BE sported throughout the modern environment, in rivers, soils, and eventually the oceans. This process occurs over a very large time scale, and acts as one of the major mechanisms for fossiliferous organic carbon to be released back into the environment.
Органикалық шөгінді өндіру
Онжылдықтар бойы мұхит түбінде жиналған органикалық бай шөгінділердің басым көпшілігі үш экологиялық айнымалының қосалқы өнімі болды деп ойланды: органикалық материалдың кірісі, шөгінділеу жылдамдығы және терең судың оттегімен қамтамасыз етілу мөлшері. Бұл айнымалылар климат, мұхит ағымдары және шөгінділер кезінде теңіз деңгейі арқылы кеңістіктік және уақыт масштабтарында байланысты. Осы өзгерістердің немесе оларды байланыстыратын параметрлердің өзгеруі бүгінгідей жер бетінде көрінетін басқа шөгінділердің пайда болуына әкеледі. Бұл ақпаратты білу коммерциялық компаниялар арасында бағаланады, өйткені оны қолдану арқылы қай тұнбалы кен орындарын пайдалану экономикалық тұрғыдан тиімді болатынын анықтауға болады. Бұрынғы әдістеменің керісінше, бұл кен орындарын палеоклимат, мұхит айналымының бұрынғы циклдері, өткен теңіз деңгейі, сондай-ақ кен орнының пайда болуына себеп болған бір-біріне қатысты айнымалылардың үлесі сияқты ақпаратты анықтау үшін прокси ретінде пайдалануға болады. Жаңа ой бойынша, мұхит ағыстарын микроскопиялық теңіздің алғашқы өндірушілерінің гүлденуі тежеді, бұл теңіз түбінде органикалық бай шөгінділердің орналасуына мүмкіндік берді, бұл бүгінгі таңда кездесетін көптеген экономикалық өнімді қара шиферлік төсектерді өндіреді. Бұл мәселе әлі күнге дейін ғалымдар мен коммерциялық компаниялар тарапынан жан-жақты зерттелініп келеді.
For decades, it was thought that the majority of the organic rich sedimentary beds deposited on the ocean floor was a byproduct of three environmental variables: the input of organic material, the rate of sedimentation, and the amount of deep water oxygenation. These variables are linked on spatial and temporal scales by climate, ocean currents, and sea level at the time of deposition. Any changes in the variables or the parameters that link them will result in different sedimentary deposits, as seen on the surface today. Knowledge of this information is valued among commercial companies, as its application can deduce which sedimentary deposits could be economically productive to exploit. By using the inverse of the previous methodology, these deposits can be used as proxies to infer information such as paleoclimate, previous ocean circulation cycles, past sea levels, as well as the proportion of variables with relation to one another that caused the production of the deposit. The new thought is that these ocean currents were slowed by blooms of microscopic marine primary producers, which allowed for the settlement of organic rich sediments at the seafloor, producing many of the economically productive black shale beds that are present today. To this day it remains an intensely researched subject by scholars and commercial companies alike.
Органикалық заттарға бай шөгінді жыныстардағы бактериялардың рөлі
Бактериялар мұнайдың пайда болуына маңызды үлес қосады деп есептеледі. Алайда зерттеулер бактериялық биомаркерлердің көптігі әрқашан шөгінді органикалық көміртекке салыстырмалы үлесін көрсетпейді. Қазіргі кезде шөгінді жыныстардағы бактериялар мұнай сияқты табиғи отын өндіруге аз ғана үлес қосады деп есептеледі. Батареялардың шөгінділерді қайта өңдеуі өте маңызды болғандықтан, оның маңыздылығын елемеуге болмайды. Кейбір бактериялар шөгінді процестердегі органикалық материалдың ыдырауына көмектеседі, бірақ бактериялық биомассаның өзі көміртекті жыныстардағы жалпы органикалық көміртектің кішігірім компонентін ғана білдіруі мүмкін. Минималды бактериялық үлестің көптеген идеяларын кейбір шөгінді жыныстардағы көміртегінің изотоптық зерттеулеріне жатқызуға болады. Мұндай тұжырымдарға жету үшін көптеген және әртүрлі шөгінді жерлерді зерттеу қажет; бактериялардың сансыз түрлері бар және әрбір органикалық тау жынысы осы бактериялармен әртүрлі өзара әрекеттесуі мүмкін. Сондықтан барлық бактериялардың әсерінен көміртектің шөгінді жыныстарға қосылуын жоққа шығаруға болмайды: әр жағдай ерекше, әртүрлі бактериялар мен әртүрлі жағдайлар бар. Мұнай көзінде бар бактериялық биомаркерлердің мөлшерін және олардың жалпы органикалық көміртегінің әсерін түсіндіру кезінде микроскопиялық және молекулалық зерттеулерді біріктіруді қарастыру керек.
Bacteria are thought to be an important contributor to the creation of petroleum source rock. However, studies have shown that abundances of bacterial biomarkers do not always reflect relative contributions to sedimentary organic carbon. Bacteria in sedimentary rocks are now thought to only have minor contributions to the production of fossil fuels such as oil. As bacterial reworking of sedimentary debris is extremely important, its significance cannot be ignored. Certain bacteria can assist in the breaking down of organic material early in the sedimentary processes, although bacterial biomass itself may represent only a minor component of the total organic carbon in carbonaceous rocks. Many of the ideas of minimal bacterial contribution can be attributed to isotopic studies of the carbon in some sedimentary rocks. Studies of many and varied sedimentary sites are required to come to such conclusions; there are myriad bacterial species, and each organic source rock may have differing interactions with these bacteria. This is why not all bacterial influenced addition of carbon to sedimentary rocks can be excluded: each situation is unique, with varying bacteria, and varying settings. The combination of microscopic and molecular studies should be addressed when interpreting abundances of bacterial biomarkers present in a petroleum source and its influence on the total organic carbon.