Кіріспе
Риккардо Монтоливо (Riccardo Montolivo; 18 қаңтар 1985 жылы туған) – итальяндық бұрынғы кәсіби футболшы, жартылай қорғаушы. Ол ең көп танылғаны «Фиорентина», «AC Milan» және Италия ұлттық құрамасында ойнағандығымен. Ұсынысы мол және шығармашылық ойыншы Монтоливо мансабын 2003 жылы «Аталанта» клубында бастады, ал 2005 жылы «Фиорентина» клубына қосылды. Ол жеті жыл ішінде клуб үшін 250-ден астам ойын өткізді. 2012 жылы ол тегін трансфер бойынша «Миланға» қол қойды және Массимо Амброзини кеткеннен кейін 2013 жылдан 2017 жылға дейін команда капитаны болды, 2016 жылы Италия Суперкубогын жеңіп алды. Ол 2019 жылдың жазында клубты тастап, сол жылдың соңында футболдан кетті. Монтоливо Италия ұлттық құрамасы сапында 2007 жылы Оңтүстік Африкаға қарсы алғашқы ойынын өткізді. Одан бері ол екі ФИФА Конфедерациялар кубогында (2009 және 2013 жылдары, соңғысында қола жүлде алды), сондай-ақ 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында және 2012 жылғы Еуропа чемпионатында ел намысын қорғады, соңғысында финалда негізгі құрамда ойнады. Ол сонымен қатар 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Барлығында, Монтоливо 2007 мен 2017 жылдар аралығында Италия құрамасы үшін 66 рет алаңға шығып, 2 гол соқты.
Riccardo Montolivo (; born 18 January 1985) is an Italian former professional footballer who played as a midfielder. He most notably played for Fiorentina, AC Milan, and the Italy national team. A versatile and creative player, Montolivo began his career with Atalanta in 2003 before joining Fiorentina in 2005. He went on to make more than 250 appearances for the club in seven years. In 2012, he signed for Milan on a free transfer and, following the departure of Massimo Ambrosini, served as the team's captain from 2013 until 2017, winning the 2016 Supercoppa Italiana. He left the club in the summer of 2019, before retiring later that year. Montolivo made his debut for the Italy national team in 2007 against South Africa, Since then, he represented the country in two FIFA Confederations Cups (2009 and 2013, winning a bronze medal in the latter edition of the tournament), as well as in the 2010 FIFA World Cup and UEFA Euro 2012, the latter where he played as a starter in the final. He also participated in the 2008 Summer Olympics. In total, he obtained 66 senior caps for Italy between 2007 and 2017, scoring 2 goals.
Атталанта
Монтоливо – «Аталанта» жастар академиясының түлегі. Ол клуб сапында «Пьяченцаға» қарсы Серия B матчында дебют жасады, 81-ші минутта Микеле Марколиниегоны алмастырып ойынға түсті. Алғашқы негізгі құрамдағы ойыны «Геллас Веронаға» қарсы 2:1 есебімен жеңіспен аяқталды. Сол матчтан бастап ол жиі негізгі құрамда ойнады, алғашқы голын «Бариге» қарсы 2:0 есебімен жеңіске жетіп соқты. «Аталанта» 2003–04 маусымын бесінші орында аяқтады және Серия А-ға жолдама алды.
Монтоливо жарақат алғандықтан Серия А-дағы дебюттік маусымының алғашқы ойындарын өткізіп алды. Серия А-дағы алғашқы ойынын «Леччеге» қарсы 2:2 есебімен тең түсті. Ол қатарынан «Кальяри» және «Пармаға» қарсы өткен матчтарда гол соқты. 2005 жылдың 23 қаңтарында «Леччеге» қарсы матчта карьерасындағы алғашқы қызыл карточкасын алды. «Аталанта» 2004–05 жылғы Серия А турнирінде соңғы орынға ие болды және лигадан төмен түсті. Монтоливо Серия А-дағы дебюттік маусымында 32 матч өткізіп, үш гол соқты.
Фиорентина
2005 жылдың жазында «Фиорентина» Монтоливоны 3,5 миллион еуроға бірлескен иелік ету шарты бойынша сатып алды. Ол кейін бес жылдық келісімшартқа қол қойды. 2005–06 маусымда Монтоливоның негізгі құрамға ілігу мүмкіндігі шектеулі болды, себебі ол әлі жетілмеген ойыншы еді, сонымен қатар бас жаттықтырушы Чезаре Пранделлидің құрамында тұрақты және сенімді ойыншылар жеткілікті болды. Дегенмен, Монтоливоның таланты байқалды – ол Пьерлуиджи Казираги басқарған Италияның 21 жасқа дейінгі құрамасының тұрақты ойыншысы болды. «Кальчиополи» жанжалына қарамастан, «Фиорентина» келесі маусымда Монтоливоны 2 миллион еуроға толыққанды сатып алды. Ол «Фиорентина» сапында барлығы 36 матч өткізіп, екі гол соқты. Сондай-ақ, ол «Виола» сапында ойнауын жалғастыратынын мәлімдеді. 2007–08 маусымы Монтоливо үшін сәтті басталды. Бірінші турда ол «Эмполиге» қарсы матчта үздік ойыншылардың бірі атанды және керемет лобпен гол соқты. Маусым жоғалып-төмендеп өтті, бірақ оның барысында Монтоливо итальян футболының ең жақсы таланттарының бірі екенін дәлелдеді және 2007 жылы «Серия А жас футболшысы» сыйлығын жеңіп алды. «Фиорентина» «Удинезеді» 4–2 есебімен жеңген кезде ол маңызды гол соқты. Монтоливо «Сампдория» мен «Наполиге» қарсы тағы екі гол соқты және маусымды екі голмен аяқтады, бұл алдыңғы маусымнан екі есе көп. 2009 жылдың 17 қаңтарында ол «Фиорентина» құрамында алғаш рет капитандыққа тағайындалды, бірақ «Миланға» 1–0 есебімен есе жіберді. 2009–10 маусымында Дарио Дайнелли кеткеннен кейін Монтоливо клуб капитаны болды. Монтоливо Дайнелли мен Мартин Йоргенсеннің кеткені команданы әлсіреткенін айтты, бірақ Себастьен Фрей мен Марко Донаделмен бірге күшті орта алаң құрды. Келесі маусым да Монтоливо үшін жарақатпен басталды – ол білезігіне шағын жарақат алды. Бірақ оған операция жасалып, жағдайы жақсарды. Оның жақсы формасы оны 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатына Италия құрамасына шақыруға мүмкіндік берді. Ол «Палермо» мен «Чезенаға» қарсы гол соқты және маусымды 29 матчта 2 голмен аяқтады. Соның салдарынан ол капитандықтан шеттетіліп, орнына Стеван Йоветич вице-капитан болып тағайындалды. 2011 жылдың 27 қарашасында Монтоливо клуб сапындағы 200-ші матчын өткізді, бірақ «Палермого» 2–0 есебімен жеңіліске ұшырады.
AC Milan
2012 жылдың мамыр айында «Милан» бас бапкері Массимилиано Аллегри Монтоливоның «Фиорентинамен» келісімшарты бітісімен клубқа тегін трансфермен қосылатынын хабарлады. Монтоливо клубпен төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. «Келесі маусымда Монтоливо келеді, ол өте талантты ойыншы және керемет техникаға ие», - деді Аллегри «Милан» арнасына. Ол бұрын киген 18-нөмірлі жейдесін таңдады, бұл жейде бұрын «Милан» сапында Альберто Аквиланиге тиесілі болған. «Милан» дербисінде оның өнері жоғары бағаланғанымен, төреші Урби Эмануэльсон жасаған бұзушылықтан кейін Монтоливоның 30 метрлік керемет соққысын есептемеді. 30 қазанда Монтоливо «Милан» сапындағы алғашқы голын соқты, бұл гол 69-шы минутта «Палермоға» қарсы өткен ойындағы есепті теңестіруге көмектесті (2-2). 25 қарашада «Ювентусқа» 1:0 есебімен жеңіске жеткен кезде Монтоливо алғаш рет «Милан» капитаны ретінде алаңға шықты, себебі Даниеле Бонера мен Массимо Амброзини дисквалификацияға ұшыраса, ал Кристиан Аббиати жарақат алған еді. Ол клубтағы бірінші маусымын ең көп пайдаланылған екі ойыншының бірі (екіншісі Стефан Эль Шаарави) ретінде аяқтады. 2013 жылдың 11 маусымында «Милан» вице-президенті Адриано Галлиани Монтоливоның Массимо Амброзинидің «Россонеримен» келісімшартын ұзартпайтынын жариялағаннан кейін «Миланның» келесі капитаны болатынын мәлімдеді. Капитандыққа ие болғаннан кейін Монтоливо «Катанияға» қарсы өткен ойында гол соғып, есебін ашты. Содан кейін ол «Сассуолоға» 4:3 есебімен ұтылған ойында да гол соқты. 2014 жылдың 13 сәуірінде Монтоливо «Катанияға» қарсы 23-ші минутта керемет қашықтықтан соққы беріп, «Миланның» жеңіс тізбегін төрт матчқа дейін ұзартты. 2014 жылғы әлем чемпионатына дейін Ирландия Республикасына қарсы өткен жолдастық матчта жарақаты алғаннан кейін Монтоливо алты айға жатты. 30 қарашада ол «Удинезеге» қарсы өткен үй матчында 2:0 есебімен жеңіске жетіп, 88-ші минутта алаңға шықты. 2017 жылдың жазында клубты қытайлықтардың сатып алуынан кейін Монтоливоның қалауына қарамастан, капитандықтан шеттетіліп, жаңадан келген Леонардо Бонуччиге берілді. Клуб басшылығының шешіміне бағынып, Монтоливо 2017/18 маусымда барлық турнирлерде 26 матч өткізді, соның ішінде 2018 жылдың 9 мамырында өткен Италия кубогының финалында, ол кәсіби карьерасындағы соңғы матчы болды. 2018/19 маусымы алдында бас бапкер Геннаро Гаттузо «техникалық себептермен» Монтоливоны негізгі құрамнан шығарды. Алайда, Лукас Бильяның жарақатынан кейін Монтоливо қараша айында құрамға қайта оралды. Дегенмен, команданың қосалқы құрамында 22 рет болғанына қарамастан, ол соңғы маусымында алаңға түспеді. Ол 2019 жылдың 30 маусымында келісімшарты бітісімен клубты тастап кетті. 2019 жылдың 13 қарашасында Монтоливо футболдан кетуін жариялады.
Жастар құрамалары
Монтоливо Италия құрамасында 16, 18, 19 және 21 жасқа дейінгі деңгейлерде өнер көрсетті, ал 2007 жылы негізгі құрама үшін алғашқы ойынын өткізді. Монтоливо жеңіс голын соқты, нәтижесінде Италияның 21 жасқа дейінгі құрамасы Испанияны 2:1 есебімен жеңіп, 2006 жылдың 10 қазанында 2007 жылғы 21 жасқа дейінгі Еуропа чемпионатына қатысу құқығын алды. Бір жыл жеті күннен кейін Оңтүстік Африкаға қарсы өткен жолдастық матчта (2:0) негізгі құрамда дебют жасады. 2007-08 маусымда 21 жасқа дейінгі құрамаға жарамсыз болғанына қарамастан, Монтоливо 2008 жылдың ақпан айында Нидерландының Олимпиада құрамасына қарсы өткен матчта Олимпиада құрамасы үшін бір рет ойнады, бұл оған Пекин Олимпиадасына жас ойыншы ретінде қатысуға мүмкіндік берді. Бас бапкер Роберто Донадони Монтоливоны УЕФА Еуро-2008 үшін Италияның алдын ала құрамына қосты. Дегенмен, ол 23 ойыншыдан тұратын соңғы тізімге ілікпеді. Сол жазда Пьерлуиджи Казирагхи Монтоливоны Пекин Олимпиадасына қатысуға шақырды. Ол төрт матчта бір гол соқты, бірақ Италия ширек финалда Бельгиядан жеңілді. Бұл матчта ойнамаса да, Оңтүстік Африкаға қарсы өткен жолдастық кездесуде (2:1) дебют жасады. 2008 жылдың мамырында Монтоливо Италияның Еуро-2008 финалдық кезеңіне арналған алдын ала құрамына енді, бірақ соңғы 23 ойыншы тізімінен шығарылды. Алайда, Донадони Монтоливоның болашақта Италияның орта алаңының маңызды бөлігі болатынын айтты. Монтоливоның екінші ойыны алғашқысынан бір жылдан кейін Болгарияға қарсы 2010 жылғы әлем чемпионатына іріктеу матчтарында өтті. 2009 жылдың маусымында Монтоливо 2009 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогына қатысу үшін шақырылды. Италия топтық кезеңнен шығарылды. Монтоливо Бразилияға қарсы матчты бастады, ал қалған екі матчта қосалқы құрамда ойнады. 2010 жылы Монтоливо Марчелло Липпидің құрамына 2010 жылғы әлем чемпионатына қатысты. Андреа Пирлоның жарақаттануына байланысты ол Италияның Парагвай мен Жаңа Зеландияға қарсы алғашқы екі топтық матчына қатысты. Үшінші матчта Монтоливо қайтадан бастапқы құрамда ойнады, бірақ 56-шы минутта Пирломен ауыстырылды, нәтижесінде Италия Словакияға 3:2 есебімен жеңіліп, турнирден шығарылды. Монтоливо өзінің алғашқы халықаралық голын Испанияға қарсы өткен жолдастық матчта (2:1) соқты. Монтоливо 2012 жылғы Еуропа чемпионатына Италияның 23 ойыншыдан тұратын құрамына енді және турнирде төрт матчта ойнады, сонда ол Пранделлидің 4-3-1-2 схемасында шабуылдық жартылай қорғаушы ретінде өнер көрсетті. Италия финалға өтті, бірақ Испаниядан жеңілді. Англияға қарсы ширек финалда 0:0 есебімен тең түскеннен кейін пенальти сериясында қателесті, бірақ Италия соққыдан 4:2 есебімен жеңіске жетіп, келесі кезеңге өтті. Германияға қарсы жартылай финалда ол Марио Балотеллидің екінші голына ұзақ пас берді, нәтижесінде Италия 2:1 есебімен жеңіске жетіп, финалға өтті. Монтоливо 2013 жылғы Конфедерациялар кубогына Италияның 23 ойыншыдан тұратын құрамына шақырылды. Ол командасының барлық бес матчына қатысты, соның ішінде үшінші орын үшін өткен Уругвайға қарсы матчқа қатысты, онда ол екі сар карточка алғаннан кейін алаңнан қуылды. Италия пенальти сериясында жеңіске жетіп, қола медальді жеңіп алды. Монтоливо 2014 жылғы әлем чемпионатына Италияның 30 ойыншыдан тұратын алдын ала құрамына енді, бірақ 31 мамырда Лондонның Крейвен Коттедж стадионында Ирландия Республикасына қарсы өткен жолдастық матчта аяғы сынғаннан кейін турнирден шығарылды. Алғашында Антонио Контедің 30 ойыншыдан тұратын Еуро-2016 құрамына енгізілгеннен кейін, 2016 жылдың 31 мамырында Монтоливо жарақаттанғандықтан соңғы 23 ойыншы тізімінен шығарылды. Ол Джанпиеро Вентура басшылығымен ұлттық құрамаға оралды, 1 қыркүйекте Францияға қарсы өткен жолдастық матчта (3:1) қосалқы құрамда алаңға шықты. Алайда, Италияның 2018 жылғы әлем чемпионатына іріктеу кезеңінің екінші матчында, 6 қазанда Испанияға қарсы үйде өткен тең ойында (1:1) тағы да жарақат алды. Кейіннен оның сол тізесінде алдыңғы крест тәрізді байланысының жарақаты анықталды, бұл оны алты айға алаңнан шығаруы мүмкін.
Ойын стилі
Монтоливо орталық шепте, әсіресе орталық позицияларда кез келген жерде ойнай алатын, жан-жақты ойыншы ретінде сипатталған. Бастапқыда ол қорғаушы (либеро) болған, бірақ жасөспірім шағында алаңның алғы шебіне жылжытылды. Оның негізгі және сүйікті рөлі – орталықтағы терең жатқан, ойынды құрастырушы, ол өзінің техникалық қабілетін, шығармашылығын, ойынды көру қабілетін және допты ұзаққа беру мүмкіндігін толыққанды пайдаланады. Бірақ ол шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде де ойнай алады, дегенмен бұл оның басты орны емес. Ол сонымен қатар, қалыпты айып алаңынан тыс жерден дәл және күшті соққы беруге қабілетті. Италия құрамасында, Чезаре Прандели басшылығымен, Монтоливо 4–3–1–2 схемасында, әсіресе 2012 жылғы Еуропа чемпионаттарында, жалған шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде жаңа рөлде ойнады. Соңғы жылдары, оның еңбекқорлығы, физикалық қасиеттері және қорғанысқа қатысты атрибуттары, соның ішінде ойынды оқу, бос доптарды ұстап алу, қарсыластардың допты иеленуін бұзу және одан кейін шабуылдық әрекеттерді бастау қабілеті үшін мақтау алды, бұл менеджер Синиша Михайловичті оны допты жеңіп алуға бағытталған, қорғаушы жартылай қорғаушы рөлінде пайдалануға итерді. Алайда, Монтоливо кейде жылдамдығының жетіспеуі үшін де сынға ұшырады, және тұрақсыздығы үшін, сондай-ақ Милан командасының капитаны болғанына қарамастан, көшбасшылық қасиеттерінің жоқтығы үшін айыпталады. Ол сонымен қатар, мансабы бойында жарақаттармен күресіп келеді.
Жеке өмір
Монтоливо Миланда неміс анасы мен итальян әкесінен дүниеге келді, жақын арада оның отбасы Караваджоға көшіп, балалық шағының көп бөлігін сонда өткізді. Монтоливо итальян паспортынан өзге, неміс паспортына да ие. Оның анасы, Антье, Киль қаласында туып, кейін Ашбергке көшкен. Оның анасының әке-шешесі Балтық теңізі жағасындағы Килер-Фордедегі Хайдкатеден шыққан, ол бала кезіндегі барлық жаздарын сонда өткізген. Монтоливо итальян тілінен бөлек, неміс тілінде де сұйық сөйлейді. Жастық шағында Франческо Тотти, Зинедин Зидан және Франк Лэмпардты өрнектейтін тұлғалар ретінде қараған. Олардың Мәриям есімді қызы 2016 жылдың 12 мамырында, ал Матиас есімді ұлы 2018 жылдың 20 қазанында дүниеге келді.