Кіріспе

Американдық компьютер ғалымы және академик (1947 жылы туған)

Саймон С. Лам – американдық компьютер ғалымы және Интернет пионері. Ол 2018 жылы Остиндегі Техас университетінен Эмеритус профессор және Компьютерлік ғылымдар бойынша регенттер кафедрасының Эмеритус профессоры болып зейнеткерлікке шықты. Ол деректерді тасымалдау қабатының қауіпсіздігіне, пакеттік желіні тексеруге, сондай-ақ желілік протоколдарды жобалауға, тексеруге және өнімділігін талдауға маңызды үлес қосты. Саймон Лам Интернет-қосымшалары үшін қауіпсіздікті дамытуға үлкен үлес қосты, мысалы, оның жұмысының нәтижесі көптеген пайдаланушылар үшін HTTPS мекенжайындағы "s" әрпі ретінде көрінеді, ол қауіпсіз байланысты білдіреді. Ол 1991 жылы қауіпсіз сокеттерді ойлап тапты. Бұл жұмыс WWW әлі даму кезеңінде жасалды. SNP 1994 жылғы 8 маусымда USENIX жазғы техникалық конференциясында жарияланды және таныстырылды. Кейіннен құрылған қауіпсіз сокет қабаттары (SSL және TLS) бірнеше жылдан кейін SNP-де алғаш рет ұсынылған архитектура мен негізгі идеяларды пайдаланып, WWW-де қауіпсіз электрондық коммерцияны (мысалы, банк ісі, сауда) мүмкін етті. TLS электрондық поштаны және көптеген басқа Интернет-қосымшаларын қорғау үшін де кеңінен қолданылады. Осы еңбегі үшін профессор Лам және оның ғылыми жобасындағы үш аспирант 2004 жылғы ACM Бағдарламалық жүйе сыйлығын жеңіп алды. 2007 жылы АҚШ Ұлттық Инженерлік академиясының мүшесі болып сайланды. 2023 жылы Интернет Даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір және білім

Саймон С. Лам 1947 жылы Макаода (сол кезде португалдық колония болған) 林 (Лам) тегімен және 善成 (Син Синг немесе Шин Синг) есімімен дүниеге келді. 1959 жылы оның отбасы Гонконгқа көшті. Орта білімін Гонконгтың Коулун қаласындағы Ла-Сал колледжінде алды. 1966 жылы ол стипендия бойынша Вашингтон штаты университетінде электр инженериясын оқу үшін Гонконгтан кетті. 1969 жылы Вашингтон штаты университетінен BSEE дәрежесін үздік дипломмен аяқтады және Инженерлік колледжінің электр инженериясы бойынша 1969 жылғы үздік студенті ретінде құрметке ие болды. 1969 жылдың күзінен бастап ол 4 жылдық канцлерлік оқыту гранты бойынша UCLA инженерлік мектебінің аспирантурасына қабылданды. Оның көп қолжетімділік бар хабар тарату арнасында пакеттік коммутациялау туралы докторлық диссертациясын профессор Леонард Клейнрок жетекшілік етті. 1971 жылдан 1974 жылға дейін ол UCLA-дағы ARPA Network Measurement Center-де аспирантуралық зерттеуші инженер, кейіннен докторантурадан кейінгі ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді, онда ARPANET пакеттік спутнигі жобасымен айналысты.

Карьера және кәсіби қызмет

1974 жылдан 1977 жылға дейін ол Нью-Йорк штатындағы Йорктаун Хайтс қаласындағы IBM T. J. Уотсон ғылыми-зерттеу орталығының ғылыми қызметкері болды. 1977 жылдың тамыз айында Остиндегі Техас университетінің компьютерлік ғылымдар кафедрасына ассистент-профессор болып орналасты. 1979 жылы доцент, 1983 жылы профессор, 1985 жылы Дэвид Брутонның атындағы мәңгілік профессорлық қызметке тағайындалды, ал 2001 жылы Компьютер ғылымдары бойынша регенттік кресло №1-ге ие болды. 1992 жылдан 1994 жылға дейін кафедра меңгерушісі қызметін атқарды. Профессор Лам ACM SIGCOMM, IEEE Computer Society, IEEE Communications Society және Ұлттық ғылым қорының желілік зерттеу қауымдастықтарында кәсіби қызметке белсенді қатысты. Оның ең маңызды кәсіби үлесі мыналарды қамтиды: Ол ықпалды ACM SIGCOMM конференциясын құрды және оның алғашқы техникалық бағдарлама төрағасы ретінде 1983 жылы Техас университетінің Остиндегі кампусында алғашқы конференцияны өткізді. Конференция үлкен сәттілікке ие болды, оған ARPANET, CSNET және еуропалық пакеттік желілерді зерттеушілері, сондай-ақ көптеген басқа компьютер ғалымдары мен инженерлер қатысты, олар пакеттік коммутациялық технологиялардың, протоколдардың және архитектураның дамуына қызығушылық танытты. Он жыл өткен соң, 1993 жылы профессор Лам IEEE Computer Society демеушілігімен Желілік протоколдар жөніндегі халықаралық конференцияны бірлесіп құрды. 1994 жылдан 1998 жылға дейін ол ACM және IEEE бірлесіп жариялаған алғашқы журнал – IEEE/ACM Transactions on Networking журналының бас редакторы болды.

ACM SIGCOMM сыйлығы

Саймон Лам 2004 жылы ACM SIGCOMM сыйлығын коммуникациялық желілер саласына жасаған өмір бойына созылған үлесі үшін алды, мақтау қағазында былай делінген: "оның көрегендігі, ауқымдылығы және қатаңдығын, соның ішінде: қауіпсіз желілік байланыс, желілік және көп қолжетімді протоколдарды талдау, кезекке тұру желілерін талдау және қызмет сапасын қамтамасыз ету механизмдерін жобалау салаларындағы еңбегін мойындау".

Ұлттық инженерлік академиясы

2007 жылы Саймон Лам АҚШ Ұлттық инженерлік академиясына сайланды, бұл инженерлік және технология салаларындағы ең жоғары наградалардың бірі саналады, ол «компьютерлік желі протоколдары мен желілік қауіпсіздік қызметтеріне қосқан үлесі» үшін марапатталды.

ACM бағдарламалық жүйе сыйлығы қауіпсіз желі бағдарламалау үшін

Саймон Лам 1990 жылы Интернет протоколы стегінде жаңа қауіпсіздік субқабатын ойлап тапты. Ол NSA INFOSEC университетінің зерттеу бағдарламасына "Модульдер мен интерфейстер теориясын қауіпсіздікті тексеруге қолдану" деген тақырыпта грант ұсынысын жазды. Жоба 1991 жылдың маусымынан 1993 жылдың маусымына дейін қаржыландырылды. Лам үш аспиранттың көмегімен Интернет-қосымшаларын қорғау үшін қауіпсіз сокеттерді (соңғы нүктелерді аутентификациялау, деректердің құпиялылығы және деректердің тұтастығын қамтамасыз ету және т.б.) ойлап тапты. 1993 жылы олар Secure Network Programming (SNP) деп аталған алғашқы қауіпсіз сокет қабатын іске асырды, мақсаты – "баршаға арналған қауіпсіз желілік бағдарламалауды" жетілдіру болды. Олар SNP-ді жобаның NSA бағдарлама менеджеріне көрсетті. Олар қауіпсіз сокеттер және SNP-нің нәтижелерін 1994 жылғы 8 маусымда USENIX жазғы техникалық конференциясында таныстырды. Кейіннен жасалған қауіпсіз сокет қабаттары (SSL және TLS), SNP архитектурасы мен негізгі идеяларын пайдаланып, электрондық коммерция үшін веб-браузерлер мен серверлер арасындағы транзакцияларды, сондай-ақ электрондық пошта, жылдам хабар алмасу және VoIP сияқты басқа да Интернет-қосымшаларын қамтамасыз етуде кеңінен қолданылады.

У. Уоллес Макдауэлл сыйлығы

Ол 2004 жылы В. Уоллес Макдауэлл сыйлығымен «Желілік хаттамалар мен қауіпсіздік қызметтері саласындағы көрнекті фундаментальдық үлесі үшін» деген мақтау қағазымен марапатталды.