Кіріспе

Америкалық бейсболшы (туған 1973) Бретт Дэниел Томко (7 сәуірде 1973 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби бейсбол ойыншысы. Ол Үлкен Лига бейсболында (MLB) «Синсинати Редс», «Сан-Диего Падрес», «Сиэтл Маринерс», «Сент-Луис Кардиналс», «Сан-Франциско Гигантс», «Лос-Анджелес Доджерс», «Нью-Йорк Янкис», «Окленд Атлетика», «Техас Рейнджерс» және «Канзас-Сити Роялс» командаларында ойнады.

Ерте өмір және орта мектеп

Томко Огайо штатының Евклид қаласында дүниеге келді, бірақ үш жасында Калифорнияның оңтүстігіне көшіп барды. "Эль Дорадо" клубы оның 20-нөмірі бар формасын қанағаттандырылғандықтан шығарып тастады. Томко 1994 жылғы Бейсболдың Бас лигасының 20-шы раундында "Лос-Анджелес Доджерс" командасының құрамына іріктеліп алынды, бірақ келісім шартқа қол қоймады.

Колледж мансабы

Томко 1994 жылы Mt. Сан-Антонио колледжін (Уолнат, Калифорния) бітірді. Содан кейін ол бір маусымға Флориданың Оңтүстік колледжіне ауысты. Флориданың Оңтүстігінде Томко команданы NCAA II дивизионының Ұлттық чемпионатына Джорджия колледжіне қарсы жетектеді. Ол 15–2 есебімен және 1.35 ERA көрсеткішімен 126.3 инингте 154 соққы жасады, ал қарсыластары оған қарсы .180-ге дейін соқты. Ол Чемпионат сериясында екі толық ойын өткізді, соның ішінде финалдық ойында, осыған байланысты турнирдің «үздік ойыншы» сыйлығын жеңіп алды. Сонымен қатар, ол Америка Бейсбол Жатықтырушылар Ассоциациясынан NCAA II дивизионының Ұлттық құмырасы және Жыл ойыншысы сыйлықтарын жеңіп алды. 2014 жылы NCAA II дивизионының Ұлттық құмырасы сыйлығы оның құрметіне Бретт Томко сыйлығы деп аталды. Оның #35 нөмірі Флорида Саузерн клубында зейнеткерлікке жіберілді. Ол сол жылы «Чарлстон АллейКэтс» клубында дебют жасап, тоғыз ойында 1.89 ERA көрсетті. 1996 жылы Baseball America оны «Редс» клубының ең жақсы бес үміткерінің бірі деп атады. Ол «Чаттануга Лукуутс» клубымен Double-A лигасына көшті, 157.2 инингте 164 соққы жасап, 3.88 ERA көрсетті. 1997 жылы Baseball America Томконы «Редс» клубының ең жақсы үміткері деп санады. Ол 6 маусымда «Нью-Йорк Метс» клубына қарсы өткен ойында алғашқы жеңісін оді. Ол алты ининг тастады, бір ұпай жіберді және жеті соққы жасады, сонымен қатар «Редс» клубының 5–2 есебімен жеңіске жеткен ойындағы өзінің алғашқы MLB соққысын жасады. Сол жылы Томко 11–7 есебімен және 126 инингте 3.43 ERA көрсетті. Ол командадағы Wins Above Replacement (WAR) көрсеткіші бойынша 3.0 көрсеткішпен үшінші орынды иеленді. Ол Ұлттық лиганың Жыл жаңашылы сыйлығы үшін дауыс беруде 7-орынды иеленді. Томко өзінің жаңашыл маусымын 1998 жылы 13–12 есебімен және 4.44 ERA көрсеткішімен жалғастырды, команданы 210.2 инингпен бастап кетті. 1999 жылы Томко «Редс» клубының үшінші нөмірлі стартері ретінде көктемгі жаттығудан өтті. Алайда, ол алғашқы бес ойынында 32 соққыда 23 ұпай жібергеннен кейін қысқа мерзімге екінші лигаға жіберілді. Ол маусымды 172 инингте 4.92 ERA көрсеткішімен аяқтады, соңғы ойындарды резервте өткізді.

Сиэтл Маринерс

2000 жылдың 10 ақпанында Томко Антонио Перес, Джейк Мейер және Майк Кэмеронмен бірге Кен Гриффи-младшийге айырбас жасалып, «Сиэтл Маринэрс» командасына өтті. Ол сол жылы көктемгі жаттығуларда Ахилл сіңірінің ауруына байланысты командаға іліге алмады. Томко 22 сәуірде «Маринерс» сапында дебют жасады, алты иннингте төрт соққы жіберіп, жеті соққы берді. Маусым айында иық жарақатынан кейін мүгедектер тізіміне енді. Ол жазылған соң маусымның қалған бөлігінде резервтік құрамда ойнады. Томконың 2001 жылғы маусымы бастапқыда сәтсіз болды, ол тоғыз ойында 5.97 ERA көрсетті. 20 мамырда «Трипл-А» лигасына жіберілді. Томко 3 шілдеде «Такома Райнерс» командасы үшін но-хиттер тастады. «Такомада» жүргенде ол синкер тастауды үйренді. Қыркүйекте құрам кеңейтілгенде, ол плей-офф үшін күресіп жатқан командада қалуды сұрады, немесе үлкендерге қайтуды жөн көрді. Ол 14 қыркүйекке дейін «Маринерс» командасына оралмады.

Сан-Диего Падрес

2001 жылдың 11 желтоқсанында «Маринерс» клубы Томконы (Рамон Васкес, Том Лэмпкин және ақшалай сыйлықпен бірге) Васкар Серрано, Алекс Ариас және Бен Дэвиске айырбастау үшін «Сан-Диего Падрес» клубына жіберді. Ол 2002 жылғы маусымда бастапқы құрамға қайта оралды, 32 ойынға қатысты және 204,1 иннингте 4,49 ERA көрсеткішін тіркеді.

Сент-Луис Кардиналдар

2002 жылдың 15 желтоқсанында ол тағы да ауыстырылды, шамамен бір жыл өткен соң Майк Водницки және Лютер Хакман үшін «Сент-Луис Кардиналс» командасына. Томко «Сент-Луис» сапындағы жалғыз маусымында 202,2 иннингте 5,28 ERA көрсеткеніне қарамастан 13 ойын жеңіп алды. Ол сонымен қатар Ұлттық лигада соққылар саны және өткізілген ұпайлар бойынша көш бастады.

Сан-Франциско гиганттары

Ол 2004 жылғы маусымға дейін Сан-Франциско Гиантс клубымен еркін агент ретінде келісім шартқа отырды. Келісімшартта 2005 жылғы маусымға да опция қарастырылған. Маусымның алғашқы айлары Томко үшін сәтсіз өтті. 7 маусымға дейін 12 ойын бастағанда ол 5.86 ERA көрсетті, содан кейін бесінші иннингте жарақат алып алаңнан шықты. Кейіннен ол шынтақ қабынуына байланысты мүгедектер тізіміне енгізілді. 24 маусымда қайтадан алаңға шыққаннан кейін, ол жыл соңына дейін 128 иннингте 3.09 ERA көрсетті. 26 тамызда ол Флорида Марлинс клубына қарсы толық ойынмен жеңіс алып, қарсыластарға есеп беруге жол бермеді. Томко 2005 жылғы маусымда да ұқсас нәтижелер көрсетіп, 190.2 иннингте 4.48 ERA жинады.

Лос-Анджелес Доджерс

21 желтоқсанда ол Лос-Анджелес Доджерс командасымен 8,7 миллион долларлық екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Томко 2005 жылы Доджерс сапында 15 ойында тұғырға шығып, 5.12 ERA көрсетті. Бірақ бұлдан кейін бұға қабырғасы ауырғандықтан аурулар тізіміне енді. Шілде айының соңында жазылып келген соң, маусымның қалған бөлігінде ол резервтік құрамға жіберілді. Ол 29.2 иннингте 3.64 ERA көрсетіп, ойын соңындағы шабуылшы ретінде тамаша өнер көрсетті. 2007 жылы ол маусым бойы тұғырға да, резервтік құрамға да шықты. Доджерс үшін 104 иннингте 5.80 ERA көрсетті. 24 тамызда ол құрамнан босатылды. Доджерс сапындағы өнер көрсету кезеңінде Томконың нашар тастауы мен көп гол жіберуіне байланысты жанкүйерлер оған "Бомбко" деген лақап ат қойды.

Сан-Диего Падрес (екінші кезең)

Доджерс клубынан босатылғаннан кейін, ол 2007 жылдың 4 қыркүйегінде Сан-Диего Падрес клубымен келісімшарт жасады. Келісімшартқа қол қойған уақытына байланысты, Томико плей-оффқа қатыса алмады. Маусым соңында резервтік құрам мен негізгі құрамда ойнаған 27.1 иннингте ол 25 соққыдан 14 ұпай жіберді. Томко маусымның соңғы ойынын бастады, «Падрес» командасына Ұлттық лиганың «Уайлд-кард» жолдамасын жеңіп алу үшін жеңіс қажет болды. Нәтижесінде ол «Милвоки Брюэрс» командасына қарсы өткен 11:6 есебімен аяқталған ойында 4.1 иннингте 5 ұпай жіберді. Бұл 2007 жылғы Ұлттық лиганың «Уайлд-кард» үшін «Колорадо Рокис» командасымен өткен тең түсу ойынына әкелді, онда «Падрес» 13 иннингтен кейін жеңіліске ұшырады.

Канзас Сити Роялз

2008 жылдың 20 қаңтарында Томко Канзас-Сити Роялс командасымен бір жылға 3 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Ол бастапқы және резервтік ойыншы ретінде 60.1 иннингте 4.81 ERA көрсетті. 2008 жылдың 12 маусымында Роялз Томконы босатуға шешім қабылдады.

Сан-Диего Падрес (үшінші кезең)

27 маусымда «Роялс» командасынан босатылғаннан кейін Томко тағы да «Сан-Диего Падрес» командасымен келісім жасады. Ол жарақат алғандықтан, тек екі ойында ғана тамыл тілді, содан кейін аурулар тізіміне енді. Томко 19 тамызда жаңадан ойынға қосылды, бірақ 1 қыркүйекте босатылды.

Нью-Йорк янкилері

2009 жылдың 13 ақпанында «Нью-Йорк Янкис» клубы Томконы жазғы жаттығуларға шақырумен бірге кіші лигалық келісімшартқа қол қойды. Ол маусымды «Скрантон» командасының үшінші лигасында (Triple-A) резервтік тақтадағы ойыншы ретінде бастады, бірақ 9 мамырда «Янкис» клубына шақырылды. Томко «Янкис» клубының резервтік тақтасынан 15 ойында 19 соққыдан 12 ұпай жіберді. 21 шілдеде Серхио Митреге орын ашу үшін Томко тағайындалды. 29 шілдеде оған босатылу құқығы берілді. Томко «Янкис» клубын оны жеткілікті пайдаланбағаны үшін сынады, оның жазғы жаттығулары мен кіші лигалардағы көрсеткіштері өте жақсы болғанына қарамастан, және оның 5.25 ERA көрсеткішінің себебі оны жиі пайдаланбауы екенін айтты.

Оукленд Атлетикасы

4 тамызда ол «Окленд Атлетикасымен» екінші лига келісіміне қол қойды және «AAA» лигасына жіберілді. 2009 жылдың 17 тамызында Томко «Окленд» сапындағы алғашқы ойынында «Янкилерді» жеңді. Томко мансабындағы 100-ші жеңісін оді, бірақ сол ойын барысында қолына жарақат алды. Оған жүйке зақымдануы диагнозы қойылғаннан кейін ол маусымның қалған бөлігін өткізіп жіберді. Маусым аяқталған соң ол «Оклендпен» қайта келісім шарт жасасты және 2010 жылғы маусымды «Сакраменто Ривер Кэтс» командасымен жарақаттан жазылу кезеңінде өткізді.

Техас рейнджерлері

2011 жылдың 19 ақпанында «Техас Рейнджерс» клубы Томконы жазғы жаттығуларға шақырусыз екінші лига келісімшартына қол қойды. 20 сәуірде Рейнджерс оның келісімшартын екінші лигадан сатып алып, құрамаға шақырды. Рейнджерс сапындағы сегіз ойында ол 15 соққыдан 9 ұпай жіберді, содан кейін 27 мамырда үшінші лигаға жіберілді. 2011 жылғы маусымнан кейін ол еркін агент ретінде тіркелді.

Цинциннати Редс (екінші кезең)

2012 жылдың 19 ақпанында Томко Цинциннати Редс клубымен 480 000 долларлық кіші лига келісімшартына қол қойды. Ол маусым айында және шілде айының басым бөлігінде иық жарақатынан кіші лиганың жарақат алғандар тізімінде болды. Томко "Трипл А" Луисвилл командасы сапында 12 ойында 0-6 есебімен, 3.78 ERA көрсетті. 2012 жылдың 2 тамызында ол "Редс" клубынан босатылды.

Аризонаның Даймондбекс клубы

Томко 2012 жылдың 14 тамызында «Аризона Даймондбэкс» командасымен екінші лигалық келісімшартқа қол қойды. Ол «Дабл А Мобайл Бейбэрс» командасына жіберілді. 24 тамызда Томко үшінші лигаға шақырылды және «Рено Эйс» командасының 2012 жылғы Тынық мұхиты лигасының чемпионатында жеңіске жеткеніне көмектесті.

Йорк революциясы

2013 жылдың наурыз айында Томко тәуелсіз Атлантика лигасының «Йорк Революциясы» командасымен келісімшартқа отырды. Тамыз айында ол карьерасын аяқтады, ал кейін «Канзас-Сити Роялз» ұйымындағы скауттар мен ойыншыларды дамыту мектебін бітіру мүмкіндігіне ие болды, кәсіби жаттықтырушы немесе скаут болып жұмыс істеуді үміттенеді.

Канзас-Сити Роялз (екінші кезең)

2013 жылдың қарашасында Томко Доминикан кәсіби бейсбол лигасының «Леонс дель Эаскогидо» командасымен келісімшартқа қол қойды. Жақсы ойын көрсеткенінің арқасында, оған шамамен алты MLB командасы қол қоюға қызығушылық танытты. 2014 жылдың 14 наурызында Томко «Канзас-Сити Роялс» командасымен екінші лигалық келісімшартқа келісті. 3 маусымда «Роялс» Томконы босатып жіберді.

Колорадоның тау-кені

Томко 2014 жылдың 10 маусымында «Колорадо Рокиз» командасымен екінші лига келісіміне қол қойды. «Колорадо Спрингс Скай Сокс» командасы сапында 10 ойында орташа 5.85 ERA көрсетті.

Ойыншы карьерасынан кейінгі өмір

2016 жылы Томко Нейт Робертсон мен Адам ЛаРош құрған, бұрынғы жоғары лига ойыншыларынан тұратын «Канзас Старс» командасы сапында өнер көрсетті, бұл команда Ұлттық бейсбол конгресінің әлем чемпионатына қатысу үшін құрылған еді. Ол 2017 жылғы турнирге қайта оралды, онда «Жұлдыздар» жеңіске жетті. Томко 2019 жылы Куперстаундағы Даблдей Филдте өткен Даңқ залы классикасында тамыл таратты. 2022 жылы Томко АҚШ Бейсболына қосылып, 16/17 жас аралығындағы Ұлттық команданың даму бағдарламасында питчинг жаттықтырушысы болды. 2023 жылы ол 13/14 жас аралығындағы спортшылар даму бағдарламасында да осы қызметті атқарды.

Жеке өмір

2003 жылы қарашада Томко Playboy Playmate Джулия Шульцке (1998 жылдың ақпанында) үйленді, олардың егіз ұлдары бар. Томко – суретші. 2017 жылы ол танымал спорт суретшісі Опи Оттерстадтан жаттығу алды. 1970 жылы Томконың әкесі Кливленд қаласындағы жаңа НБА командасын атау бойынша өткен байқауда жеңіске жетті. "The Plain Dealer" газетіне 11 мыңнан астам өтініш келіп түсті, соның ішінде "Кливленд Кавальерс" атауы таңдалды. Оның ұсынған атында "Кавальерлер" дегені – "қандай да бір қиындыққа тап болғанда ешқашан мойынсұнбауға ант берген батыл, қайсар ерлер тобы" деп сипатталған.