Кіріспе
Америкалық олимпиадалық күрескер және аралас жекпе-жекші.
Ол Калифорния штаты, Викторвилл қаласындағы Виктор Валли орта мектебінде оқыды және 1987 және 1988 жылдары Калифорния штатының күрес чемпионаттарында жүлделі орындарға ие болды. 1987 жылы екінші, ал 1988 жылы бесінші орын алды. Ол 1987 жылы Виктор Валли орта мектебінің күрес командасының штаттық чемпиондарының құрамында болды. 1988 жылы Хендерсон грек-рим күресінде де, еркін күресте де ұлттық жасөспірімдер чемпионы атанды. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін Хендерсон колледждегі күрес мансабын кейінге қалдырды, бірақ Кал-Стейт Фуллертон (CSUF) және Аризона мемлекеттік университетінде (ASU) бір маусымдық күреспен айналысты. 1993 жылы NCAA чемпионатына қатысты. Грек-рим күресінде Хендерсон 1991, 1993 және 1994 жылдары университеттер арасындағы ұлттық чемпион атанды. Ол 1993, 1994 және 1997 жылдары ересектер деңгейінде ұлттық чемпион болды. Хендерсон 1992 және 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ-ты өкілдік етті және тиісінше 10-шы және 12-ші орындарды иеленді. Хендерсон 1994 және 1997 жылдары Дүниежүзілік күрес чемпионаттарында өнер көрсетіп, тиісінше 12-ші және 7-ші орындарға табан жеткізді. Басқа да маңызды жетістіктеріне 1995 жылғы Панамерикан ойындарында қола медаль және 2000 жылғы Панамерикан чемпионатында алтын медаль кіреді. Бұл жарыста Хендерсон финалда Луис Энрике Мендесті жеңіп шықты. Хендерсон 2000 жылғы Олимпиадаға ілікпеді. Ол 2001 жылғы әлем командасының іріктеу кезелінің финалына жетті, бірақ Мэтт Линдландтан жеңілді, содан кейін ММА мансабына көшті. Хендерсон 1990 жылдары Серритос колледжінде күрес бойынша көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеді.
Аралас жекпе-жек өнері
Хендерсон 1997 жылы аралас жекпе-жек өнерімен айналыса бастады, ол «Реал Америка Күршігі» (RAW) командасына қосылды.
Бразилия ашық турнирі
1997 жылы Хендерсон ММА-да дебют жасады, бұрыннан осы спортта табысқа жеткен күрескерлердің жолын қуды. Хендерсон Бразилияның ашық жеңіл салмақ турниріне қатысты, онда салмақ шегі 176 фунт болды – Хендерсон ең жеңіл салмақта бәсекелескен салмақ. Бұл төрт қатысушыдан тұратын бір күндік турнир еді. Екі жылдам жеңістен кейін Хендерсон турнир жеңімпазы атанды.
UFC 17
Бір жыл өткен соң Хендерсон екінші ММА турниріне қатысты, ол да төрт адамдық, бір түндік турнир болатын. Бірақ бұл жолы салмақ шегі 199 фунтқа дейін белгіленді. UFC 17 Хендерсонның UFC-мен арақатынасының басталған кезі болды, ол дерлік екі онжылдыққа созылды. Ол Аллан Гоусті және Карлос Ньютонды қызықты және тартысты жекпе-жектерде жеңіп, екінші ММА турнирінің чемпионы атанды. Ньютонның соққысы Хендерсонның жақ сүйегін сындырды, бірақ ол жарақатына қарамастан күресін жалғастырды.
" Патшалардың патшасы "
Шамамен он сегіз айдан кейін Хендерсон үшінші ММА турниріне қатысты. Бұл жолы 32 қатысушы болды және ешқандай салмақ шектеуі болмады. Турнир екі түнді қамтыды. Бірінші екі раунд 1999 жылдың соңында, ал соңғы үш раунд 2000 жылдың басында өтті. Турнирде көптеген танымал қатысушылар болды, және Хендерсон Гилберт Ивел, Антонио Родриго Ногейра және Ренато Собралмен күш сынасты. Өзінің салмағы 199 фунт болса да, және қарсыластарынан әдетте 30 фунттан артық салмаққа ие болса да, Хендерсон бес жекпе-жегінің барлығында жеңіске жетіп, 1999 жылғы Rings: King of Kings турнирінің чемпионы атанды.
PRIDE жекпе-жек чемпионаттары
Хендерсон 2000 жылдың соңында Pride Fighting чемпионаттарында өнер көрсетуді бастады. Ол ұйым үшін үш турнирге қатысып, 2005 жылы Pride Shockwave турнирінде Мюрило Бустамантеді қазылар шешімімен жеңіп, велтер салмағындағы (183 фунт) турнир жеңімпазы атанды. Сегіз адамнан тұратын турнирдің бірінші екі раунды Pride Bushido 9-да өтті, онда Хендерсон Рё Чонан мен Акихиро Гононы нокаутқа жіберді. Осы турнирдегі жеңісімен қатар ол Pride велтер салмағы чемпионы атағын иеленді. 2006 жылы Хендерсон Кадзуо Мисакиге қарсы өткен реванш кездесуінде ұтылып қалды. Бұл оның 205 фунттан жеңіл салмақтағы қарсыласына алғаш рет жеңілуі болды. Хендерсонның Pride ұйымындағы соңғы жекпе-жегі 2007 жылдың 24 ақпанында Лас-Вегаста, Невада штатында өткен Pride 33 турнирінде Вандерлей Сильвамен болды, онда ол нокаутпен жеңіске жетіп, орта салмақ дәрежесіндегі (205 фунт) чемпион атанды, сонымен бірге велтер салмағының белдісін де сақтап қалды. Хендерсон ірі ММА ұйымында бірден екі салмақ дәрежесінде чемпиондық атаққа ие болған алғашқы спортшы болды. Барлығында Хендерсон Pride ұйымында 13–5 есебімен өнер көрсетті, оның сегіз жеңісі қарсыласын тоқтату арқылы тіркелді.
UFC-тің оралуы
2007 жылдың 8 қыркүйегінде Хендерсон UFC-ге оралып, Англияның Лондон қаласында UFC 75 турнирінде жеңіл ауыр салмақтағы чемпион Квинтон "Рэмпэйдж" Джексонмен күш сынасты. Хендерсон кездесудің басында өзінің ықпалын көрсетсе де, Джексон кейінгі раундтарды бақылап, бес раундтық бірауыздан шешіммен жеңіске жетіп, титулын сақтап қалды және Pride орта салмақтағы белдеуін иеленді. 2007 жылдың 17 қарашасында UFC 78 турнирінен кейін Хендерсоннің UFC орта салмақтағы чемпионы Андерсон Сильвамен Pride welterweight (183 фунт) және UFC орта салмақтағы (185 фунт) чемпионаттарын біріктіру мақсатымен жекпе-жек өткізетіні жарияланды. UFC 82 турнирі 2008 жылдың 1 наурызында Огайо штатының Колумбус қаласындағы Nationwide Arena-да өтті. Хендерсон бірінші раундты жеңіп алғанмен, екінші раундтың 4:52 минутында артқы жалаңаш ұстау арқылы жеңілді. Хендерсон UFC 88 турнирінде Роусимар Палхареске қарсы жеңіске жетіп, бірауыздан шешіммен жеңді. Спорттағы он жылдық мансабында ол UFC-дегі алғашқы жеңісін тойлады. Жекпе-жектен кейін Хендерсон күліп: "Келесі жеңісімді осылай ұзақ күтпеуді үміт етемін" деді. Хендерсон 2009 жылдың 17 қаңтарында Дублиндегі UFC 93 турнирінде бұрынғы UFC орта салмақ чемпионы Рич Франклинмен күш сынасу үшін жеңіл ауыр салмақ дивизионына қайта оралды. Хендерсон үшінші раундта көзге тиген соққыдан кейін дауыс беру арқылы жеңіске жетті, көптеген адамдар, соның ішінде Франклиннің өзі де, бұл әдейі жасалған деп ойлады. Содан кейін ол The Ultimate Fighter 9-шы маусымында Team U.S. командасын басқаруға таңдалды, ал Майкл Биспинг қарсылас Team UK командасын жаттықтырды.
"The Ultimate Fighter" жаттықтырушысы және оның салдары
Реалити-шоу, екі жаттықтырушы арасындағы алауыздықтың бастауы болған және олардың төбелес кезіне дейін жалғасқан, Spike TV телеарнасында 2009 жылдың 1 сәуірінде көрсетілді және 2009 жылдың 20 маусымында Лас-Вегаста тікелей эфирде финалға жетті. 2009 жылдың 11 шілдесінде Лас-Вегастағы Mandalay Bay Events Center-де өткен UFC 100 турнирінде Хендерсон мен Биспинг кездесіп, Хендерсон Биспингті екінші раундта нокаутқа жіберіп, осылайша Биспингті нокаутқа түсірген алғашқы жекпе-жекші болды. Биспинг Хендерсонның оң жағына қарай айналып келе жатқанда, Хендерсон оң жақтан күшті соққымен шабуылдады. Бұл жеңіс Хендерсонды UFC орта салмақ белдесіндегі чемпиондық титулға таласуға қайтадан мүмкіндік берді. Нокаут соққысы Хендерсонға "Түннің нокауты" үшін 100 000 доллар сыйлық әкелді және бұл жекпе-жектің тарихындағы ең керемет нокауттардың бірі деп есептеледі. Жекпе-жектен кейін дау туды, себебі Хендерсон нокаут соққысын жасағаннан кейін дереу қорғансыз Биспингтің басына ұшып келіп, қолымен соқты, ал төреші Марио Ямасаки жекпе-жекті 3:20-да тоқтады. Жекпе-жектен кейін Хендерсон: "Мен оны қатты ұрып жібердім, бірақ оны уақытша үнсіздікке жіберу үшін соңғы соққыны жасадым" деді. UFC президенті Дана Уайт Хендерсонның бұл сөзін әзіл ретінде айтқанын мәлімдегеннен кейін, Хендерсон: "Сәтте болғанда, төреші мені тоқтатқан жоқ, ол қалпына келе ме, жоқ па, кім біледі. Мен оны екі рет қана ұрып-соқтым, бір рет тік тұрғанда, бір рет жерде. Мен одан әрі шабуылдаған жоқмын. Төреші тоқтатқаннан кейін оны іздемедім, мүлде басқаша болды. Бұл менің реакциям болды, мен тоқтатылғанға дейін жалғастыруға тырыстым, және әрине, бұл жағымды сезім болды" деді.
Шабуыл күштері
Дэн Хендерсон 2009 жылдың 5 желтоқсанында UFC-мен келісімшарты аяқталғаннан кейін Strikeforce-пен 16 айлық келісімшартқа қол қойды. Хендерсон өзінің Strikeforce дебютін 2010 жылдың 17 сәуірінде CBS арнасындағы Strikeforce турнирінде Джейк Шилдске қарсы өткізді. Ол сондай-ақ Гегард Мусасимен жеңіл ауыр салмақтағы жекпе-жекке қызығушылық танытты және келісімшарт мерзімінде Федор Емельяненкомен күресуге ниет білдірді. Хендерсон Strikeforce-тағы алғашқы жекпе-жегінде Джейк Шилдске ұтылып қалды. Шилдске залал келтіріп, 1-ші раундта оны еденге құлатса да, Хендерсон бірауыздан жеңіліске ұшырады. Көптеген раундтардың басым бөлігі жерде өтті, онда Шилдс күрес арқылы бақылауды жүзеге асырды (49–46, 49–45, 48–45). Хендерсон 2010 жылдың 4 желтоқсанында Strikeforce: Хендерсон vs. Бабалу турнирінде Ренато Собралға қарсы шықты. Хендерсон бірінші раундтың 1:53 минутында нокаутпен жеңіске жетті. Хендерсон Strikeforce 32 турнирінде Strikeforce жеңіл ауыр салмақ чемпионы атанды, үшінші раундта Рафаэль Кавалькантені TKO арқылы жеңді. Екі раундтан кейін үш төрешінің де ұпайлары тең болды (19–19), Хендерсон үшінші раундта өзінің әйгілі оң соққысымен Кавалькантені еденге құлатты, содан кейін төреші Дэн Миральотта 0:50 минутта жекпе-жекті тоқтатты. Хендерсон 2011 жылдың 30 шілдесінде Strikeforce: Федор vs. Хендерсон турнирінде Федор Емельяненкомен жұдырыққа түсті. Көптеген сарапшылар Хендерсон мен Федордың арасындағы жекпе-жектің белгілі бір салмақта өтетінін болжады, бірақ Strikeforce бұл жекпе-жекті ауыр салмақтағы кездесу деп растады. Хендерсон: "Маған салмақ қосу қиынға соғып жатыр. Мен ауыр атлетикамен айналыстым, көп жедім, енді не істеуім керек екенін білмеймін. Өзімді әлсіз немесе кішкентай сезінбеймін", - деді ол. Ауыр салмақ дивизионына қатысу үшін кем дегенде 206 фунт салмақта болуы керек еді, ол 207 фунт салмақта тартылды. Федор әдеттегі салмағынан сәл төмен салмақта тартылды, таразы 223 фунт көрсетті. Хендерсон 1-ші раундтың 4:12 минутында Емельяненконы нокаутқа жіберіп, жеңіске жетті. Бұл Хендерсонның Strikeforce келісімшарты бойынша соңғы жекпе-жегі болды. Хендерсон өзінің Strikeforce жеңіл ауыр салмақ чемпионы атағын қорғауға ниеттенгенін айтты.
UFC-нің үшінші жарысы
UFC 133 жекпе-жегіне дейінгі баспасөз конференциясынан кейін көп ұзамай Дана Уайт Хендерсонды UFC-ге үшінші рет қайтару мүмкіндігі туралы пікір білдірді. "Көре жатырмыз", - деді Уайт бейсенбі күні Филадельфияда. "Хендомен саудаласу тарихымыз бар. Оны UFC-ге қайтару үшін бір нәрсе ойлап табуға тырысамыз". Кейін Хендерсон: "Олар ұсына алатын ең маңызды жекпе-жек, мүмкін, UFC чемпионымен титул үшін күрес болса керек". Хендерсон 2011 жылдың 19 қарашасында UFC 139 турнирінде Маурисио Руамен үшінші рет UFC рингіне шықты. Ол бірауыз шешіммен жеңіске жетті. Бұл тартысты жекпе-жек екі спортшыға да "Кештің үздік жекпе-жегі" атағын сыйлады және көптеген жанкүйерлер оны UFC тарихындағы ең керемет жекпе-жектердің бірі деп атады. UFC президенті Дана Уайт UFC 145 турнирінен кейінгі баспасөз конференциясында Хендерсонның жеңіл салмақтағы чемпион Джон Джонсқа қарсы келесі жекпе-жегін өткізедінін мәлімдеді. Джонспен жекпе-жек 2012 жылдың 1 қыркүйегінде UFC 151 турнирінде өтуі тиіс болған. Алайда, Хендерсон тізе жарақатына байланысты жекпе-жектен бас тартты, соның салдарынан турнирдің қалған бөлігі де тоқтатылды. Хендерсон 2013 жылдың 23 ақпанында UFC 157 турнирінде Льото Мачидамен кездесті. Ол екі жақты шешіммен жеңіліске ұшырады. Хендерсон 2013 жылдың 15 маусымында UFC 161 турнирінде Рашад Эванспен күш сынасты. Ол екі жақты шешіммен жеңіліске ұшырады. Хендерсон 2013 жылдың 9 қарашасында UFC Fight Night 32 турнирінде Витор Белфортпен реванш өткізді. Хендерсон 2006 жылы Pride 32 турнирінде Белфортты бірауыз шешіммен жеңген еді. Бірақ бұл жолы ол бірінші раундта нокаутқа ұшырады, бұл оның ММА мансабындағы алғашқы соққыға байланысты жеңілісі болды. Белфортпен жекпе-жек Хендерсонның UFC-мен жасасқан келісім-шартының соңғы жекпе-жегі еді. 22 қаңтарда Хендерсон UFC Tonight бағдарламасында UFC-мен жаңа алты жекпе-жекке келісім жасасқанын мәлімдеді. 2014 жылдың қаңтар айында Маурисио Руамен реванш 2014 жылдың 23 наурызында UFC Fight Night 38 турнирінде өтетіні жарияланды. Руадан құлап қалғаннан кейін алғашқы екі раундта жеңіліске ұшырағанына қарамастан, Хендерсон үшінші раундта қайта жиналып, соққылармен TKO арқылы жеңіске жетті. Бұл жеңіс оған үшінші "Кештің үздік жекпе-жегі" және алғашқы "Кештің үздік өнері" сыйлықтарын сыйлады. Жеңіске жеткеннен кейін Хендерсон тез арада 2014 жылдың 24 мамырында UFC 173 турнирінде Дэниел Кормиермен күш сынасты. Ол үшінші раундта жеңіліске ұшырады, өйткені жекпе-жектің көп бөлігінде Кормиер оны төмен қалып, басып тастады. 2014 жылдың 12 қарашасында UFC Хендерсонның 2015 жылдың 24 қаңтарында UFC on Fox 14 турнирінде орта салмақта Гегард Мусазимен жекпе-жекке шығатынын жариялады. Ол бірінші раундта TKO арқылы жеңіліске ұшырады. Хендерсон 2015 жылдың 6 маусымында UFC Fight Night 68 турнирінде Тим Боечпен күш сынасты. Ол бірінші раундтың 28 секундінде нокаутпен жеңіске жетті. Хендерсон UFC Fight Night 77 турнирінде Витор Белфортпен үшінші рет кездесті. Ол тағы да бас соққысы мен соққылардың комбинациясымен жеңіліске ұшырады. 2016 жылдың 16 сәуірінде UFC on Fox 19 турнирінде Льото Мачидамен реванш күтілді. Алайда, 13 сәуірде UFC Мачиданың жарысқа қатыспаған кезде алынған допинг сынағында тыйым салынған зат қолданғанын мәлімдеді. Мачида бұл заттың бәсекеде де, одан тыс жерлерде де тыйым салынғанын білмейтінін айтты. Сондықтан ол жекпе-жектен алынып тасталды, ал Хендерсонға кейінірек басқа турнирде өнер көрсетуге рұқсат берілді. Хендерсон тез арада 2016 жылдың 4 маусымында UFC 199 турнирінде Хектор Ломбардпен жекпе-жекке шығуға келісті. Ол екінші раундта нокаутпен жеңіске жетті, алғашқы соққымен және содан кейін кері шынтақпен Ломбардты естен тандырды, сонымен қатар "Кештің үздік өнері" сыйлығын алды және Ломбардты нокаутқа ұшыратқан алғашқы жекпе-жекші болды. 2016 жылдың 8 қазанында Хендерсон UFC 204 турнирінде Майкл Биспингпен реванш өткізді. Бірінші және екінші раундта Биспингті құлатып, жеңіске жақын болғанына қарамастан, ол тартысты жекпе-жекте бірауыз шешіммен жеңіліске ұшырады. Екі жекпе-жекші де өнерлері үшін "Кештің үздік жекпе-жегі" атағын алды. Жекпе-жек аяқталғаннан кейін Хендерсон жекпе-жектен қанағаттанғанын және мансабын аяқтауға ниетті екенін мәлімдеді. Ден Хендерсон 2018 жылдың 5 шілдесінде UFC Fan Expo-да 2011 жылғы жекпе-жегі үшін Маурисио Руамен бірге UFC атақ-даңқ залының жекпе-жек қанатына енгізілді.
Жеке өмір
Хендерсон Калифорния штатының Apple Valley қаласындағы ранчода өсті. Ол жас кезінен күреспен айналыса бастады және табанды жарысқа қатысушы ретінде таныла бастады. Орта мектепке келгенде, ол ағасы Томмен бірге Victor Valley High мектебінің күрес командасына қосылды, оны Сэм Голлмайер жаттықтырды, ал олардың әкесі Билл Хендерсон мен Джо Барриос көмектесті. Оның тегі – америкалық үндістер, ағылшындар, шотландтар және француздықтар. 2007 жылы Хендерсонға тестостерон деңгейінің төмендігі анықталғаннан кейін тестостерон алмастыру терапиясы (TRT) тағайындалған. Алайда, 2014 жылдан бері UFC жарыстарында TRT-ға рұқсат берілмейді. TRT-ға тыйым салынғаннан кейін Хендерсон TRT-ны «күрт тоқтатып» қолдануын тоқтатқанын айтты. Хендерсонды бұрынғы Калифорния Jets клубының жаттықтырушысы Боб Андерсон жаттықтырды. 1987 жылы ол Калифорния штатының күрес чемпионатында екінші орын алды, ал Victor Valley командалық есімді жеңіп алды. 1988 жылы ол штатының финалдық жарысында бесінші орын алды, содан кейін бірнеше айдан кейін Айова штатының Седар-Фолс қаласында өткен жастар арасындағы ұлттық жарыста еркін күрес және грек-рим күресінен жеңіс туын көтерді. 2007 жылғы наурыздағы Confederated Umatilla Journal журналында былай делінген: «Хендерсонның әжесі Элис (Бергевин) ЛеДжун Біріккен тайпалардың тіркелген мүшесі және Уматилла үнді резервациясында жерге ие. Барлық мәліметтерге сүйенсек, Хендерсон – 1/16 бөлігі Уалла-Уалла үндісі». Сұхбатта Хендерсон: «Енді мен өзімнің Уалла-Уалла екенімді білемін. Мұны білу қандай керемет. Мен үнді сияқты көрінемін және менде осыдан бір нәрсе бар екенін білдім, бірақ қандай тайпа екенін немесе қанша екенін білмедім. Балаларыма олардың тарихы туралы айта алатыным жақсы».
Командалық іздеу
Дэн Хендерсон - Калифорния штатының Темекула қаласында орналасқан Team Quest Fitness Gym-нің иесі. 2011 жылдың 28 ақпанына дейін Хендерсон бұрынғы командаласы Мэтт Линдландпен Team Quest тауар таңбасы үшін соттасып жатыр.
Көрініс үшін ақы төлеу
Жоқ. Іс-шараЖеңіс тікелей эфирінің күніОрналасқан жеріҚалаPPV сатып алу саны1. UFC 82Сильва vs. Хендерсон2008 жылдың 1 наурызыҰлттық аренаКолумбус, Огайо, АҚШ325,0002. UFC 93Фрэнклин vs. Хендерсон2009 жылдың 17 қаңтарыThe O2Дублин, Ирландия350,0003. UFC 139Шогун vs. Хендерсон2011 жылдың 19 қарашасыHP PavilionСан-Хосе, Калифорния, АҚШ290,0004. UFC 161Эванс vs. Хендерсон2013 жылдың 15 маусымыMTS CentreВиннипег, Манитоба, Канада140,0005. UFC 204Биспинг vs. Хендерсон 22016 жылдың 8 қазаныManchester ArenaМанчестер, Англия, Ұлыбритания290,000