Кіріспе

Геркуланум – Миссури штатының Джефферсон округінде орналасқан қала және Сент-Луис қаласының серіктес елді мекені. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша халқы 4 273 адамды құрайды. Геркуланум қаласы 1819 жылдың 1 қаңтарынан 1839 жылға дейін Джефферсон округінің алғашқы округ орталығы болды. Қала 2008 жылы 200 жылдығын тойлады. Арбор күні қоры Геркуланум қаласын 2007 жылдан 2017 жылға дейін қатарынан 11 жыл бойы "АҚШ-тың ағаш қаласы" деп таныды. Қала Техас штатындағы Дайс әуе базасынан келген 40-шы көліктік эскадрильяның, "Қысқырған бүркіттердің" құрметті туған жері болып саналады.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 4,10 шаршы миль (11 км²), оның ішінде 4,06 шаршы миль (11 км²) құрлық және 0,04 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды.

Шығу тегі

Геркуланум қаласын 1808 жылы Мозес Остин мен Сэмюэл Хаммонд Миссисипи өзеніндегі кеме қатынасы пункты ретінде, Потосидегі Остиннің қорғасын кен орындарына Сте. Женевьевадан жақын орналастырған. Қалаға Везувий тауының жарылуынан қираған ежелгі Рим қаласы Геркуланумның аты берілді. Остин Миссисипи өзенінің үстіндегі әк тасты жартастардың римдік амфитеатрға ұқсас болғандықтан осы атауды таңдаған деседі. Қорғасын оқ-дәрілерді өндіру үшін жартастардың қасына ату мұнаралары салынды, ал Геркуланумнан жасалған қорғасын оқ-дәрілері 1812 жылғы соғыста қолданылды. "Доу Рун" компаниясының қорғасын балқыту жұмыстары қазір тоқтатылған және жабылу процесінде. Бұл Геркуланумдағы маңызды өнеркәсіп болды, бірақ қоршаған орта мен денсаулыққа тигізетін әсерінен туындаған EPA ережелерін орындамағандықтан жабылды. "Геркуланум" атауы Рим Республикасы мен Империясы үшін қорғасынның негізгі жеткізушісі болған Ежелгі Рим қаласына сілтеме жасайды.

Тарих

1798 жылы Коннектикут штатынан көшіп келген Мозес Остин, аймақтың бай минералды кендерінің молдығын білген соң, испандықтардан бір шаршы лига (шамамен 3 шаршы миль) жер алды. Вирджиниядан жабдықтар мен жұмысшыларды әкелгеннен кейін, ол көршілес Осаге тайпасымен жиі туындаған мәселелерге қарамастан, қорғасын өндіру және балқыту жұмыстарын бастады. 1808 жылы Остин мен Сэмюэл Хаммонд Жоахим ағынының құйылысында жаңа қала құруды жоспарлады. Жаңа қаланың мақсаты – Джефферсон және Вашингтон округтеріндегі кендерде балқытылған қорғасынды тасымалдау орталығы болу еді. Қалаға Остин есім қойған деп саналады, ол оны Геркуланум деп атады, себебі әктас қабаттары соншалықты эрозияға ұшыраған еді, олар ежелгі Рим қаласы Геркуланумның амфитеатрындағы орындықтарға ұқсас болды. Бұл қала 79 жылы Везувий тауының атылысынан зардап шеккен еді. Джефферсон округіндегі алғашқы почта бөлімі Геркуланумда орналасты, ол қала құрылғаннан кейін көп ұзамай ашылды және шамамен тридцать жыл бойы округтегі жалғыз почта бөлімі болып қалды. 1813 жылы жартастардың үстінде үш оқ мұнарасы салынды. Олар қорғасынды мыс ілгіштер арқылы төгіп, оқ-дәрілер жасауға арналған. Содан кейін оқтар су бассейніне түсіріліп, жақын ғимаратқа жеткізіліп, цилиндрлер арқылы айналдырылып, ату қаруында пайдалану үшін дөңгелек және тегіс етіп тегістелді. 1818 жылдың 8 желтоқсанында Джефферсон округі, басқа жеті округпен бірге, Сент-Луис және Сент-Женев округтерінің бөліктерінен Миссури аумақтық заң шығарушы органының актісімен құрылды. 1819 жылы Геркуланум округ орталығы болып тағайындалды. Сол кезде Геркуланумда отыз-қырық үй, үш дүкен, почта бөлімі, түрме, сот ғимараты және мектеп болған. 1839 жылы округ орталығы Хиллсбороға көшірілгенде және 1850-ші жылдардың басында Сент-Луис, Айрон-Маунтин және Оңтүстік темір жолы қаладан өтіп кеткенде Геркуланумның өркендеуі төмендеді. 1887 жылы Сент-Джозеф қорғасын компаниясы Геркуланумды қорғасын балқыту орны ретінде таңдағаннан кейін қоғам қайта жанданды. Миссисипи өзені және Бонне-Терр темір жолы қалаға келіп тоқтады. 1892 жылы балқыту зауытының жұмысы кальцин пештері, екі доменді пеш, тазарту зауыты және бу мен электр энергиясын өндіруге арналған электр станциясымен басталды. Балқыту операциялары АҚШ-тағы ең ірілерінің бірі болып табылады, жылына шамамен 225 000 тонна тазартылған қорғасын өндіреді. Оны 1981 жылы сатып алған Doe Run компаниясы басқарады. 1970 жылы 1819 жылғы инкорпорациялау туралы өтініш бойынша Геркуланумды инкорпорациялау жөніндегі комитет Джефферсон округінің округтік сотына өтінішхат тапсырып, Геркуланумды инкорпорациялауға және басқару кеңесін сайлауға бақылау жасау үшін комиссарларды тағайындауға бұйрық беруді сұрады. 1971 жылдың 15 қыркүйегінде Джефферсон округінің округтік соты Геркуланумды қайтадан құру туралы өтінішті қарастырды. Адвокаттар Геркуланумның 1819 жылдың 27 шілдесінде, Миссури штаты құрылғаннан екі жыл бұрын инкорпорацияланғанын дәлелдеді. Адвокаттар сондай-ақ қаланың шекарасы баршаға мәлім екенін айтты. 1972 жылдың 7 қаңтарында Джефферсон округінің округтік соты Геркуланумның инкорпорациялау комитетіне 1819 жылғы инкорпорациялау қайта іске қосылып жатқанын және Геркуланум ресми түрде қала ретінде жұмыс істейтінін хабарлады. 1972 жылдың 4 сәуірінде бес адамнан тұратын басқару кеңесін сайлау үшін сайлау өтті. 1972 жылдың 9 сәуірінде басқарушылар ант берді. Дональд Стотлер бір ауыздан басқару кеңесінің бірінші төрағасы болып сайланды. 1972 жылдың 5 қыркүйегінде Геркуланум қаласы ресми түрде Ведж көшесінің соңындағы ескі Дуглас мектебінің ғимаратында орналасқан қалалық кеңселердің есігін ашты. 1973 жылдың 3 сәуірінде алғашқы әкімдер кеңесі мен әкім сайланды. 2013 жылы Doe Run компаниясы реттеушілік шығындардың өсуіне байланысты балқыту зауытының жұмысын тоқтату туралы хабарлады. 31 желтоқсанда Миссисипи өзенінің батыс жағалауындағы, Сент-Луистің оңтүстігіндегі балқыту зауытының жабылуы 1700 жылдардан бері елдің қорғасынның көп бөлігін қамтамасыз етіп келген аймақтағы дәуірдің аяқталуын білдіреді. Doe Run компаниясының бұзу жұмыстары 2018 жыл бойына жүргізілді.

Қорғасынмен ластану

Геркуланум қаласы ондаған жылдар бойы қаланың топырағы мен жер асты суларының қорғасынмен ластануына тап болды, бұл аймақта қорғасын қорыту зауытын иеленетін Doe Run зауытының қызметінен туындады және ұлттық назарға ие болды. "60 минут" бағдарламасының хабарлауынша, Doe Run компаниясының жүк көліктері қауіпті қорғасын кенін және шлакты ашық платформалы жүк көліктерінде тасыған, нәтижесінде қаланың барлық жолдары мен көшелерінде қорғасын шаңы жиналған. 2001 жылдың тамызында Геркуланум әкімшілігі қалдықтарға байланысты алаңдады және тергеу жүргізді; нәтижесінде мемлекеттік органдар жолдағы қалдық шаңды тексеріп, қорғасын концентрациясы миллионға 300 000 бөлік екенін, қауіпті деңгейден 750 есе жоғары екенін анықтады. 2013 жылдың соңында Doe Run Геркуланумдағы қорыту операцияларын тоқтатты, бірақ тазарту және басқа да іс-шаралар жалғасуда.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 3468 адам, 1309 шаруашылық және 927 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1449 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – шаруашылыққа шаққанда. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 95,4% ақ нәсілді, 1,8% афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 1,1% азиялық, 0,3% басқа нәсілдерден және 1,2% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,9% құрады. 1309 шаруашылықтың 35,8% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 57,3% некеде тұратын жұбайлар, 8,3% күйеуі жоқ әйелдер, 5,2% күйеуі жоқ еркектер және 29,2% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 24,1% жеке адамдардан тұрды, ал 12,9% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,53 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 37,8 жас. Тұрғындардың 23,9% 18 жасқа дейін, 6,7% 18 мен 24 жас аралығында, 29% 25 пен 44 жас аралығында, 24,4% 45 пен 64 жас аралығында және 16,1% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен адамдарды құрады. Қаланың жыныстық құрамы: 49,0% еркек және 51,0% әйел.

Зираттар

Геркуланумда орналасқан зираттарға Солтүстік Сценикалық Драйвтегі Геркуланум қалалық зираты (3 желтоқсан 1915 жылы құрылған), Сценикалық Драйвтегі Ассампция католик зираты (1916 жылы құрылған), Шорт-стриттегі Ранкин ескерткіш зираты (29 маусым 1881 жылы құрылған), Данкин отбасының қабір орны (1866 жылы құрылған) және үш кішкентай отбасылық зираттар кіреді.

Білім

Dunklin R 5 мектеп ауданы (Геркуланум, Певели және Хорин) Геркуланумда орналасқан, әкімшілік кеңселер Жоахим даңғылы 400 нөмірде орналасқан. Геркуланум жоғары мектебі және Сенн Томас орта мектебі (6-8 сыныптар) екеуі де Геркуланум қаласында орналасқан. Pevely бастауыш мектебі (K-5 сыныптар) Миссури штатының Певели қаласында орналасқан. Алғашқы Геркуланум мемлекеттік мектебі (1912 жылы салынған) 1947 жылы Рождество күні болған өртке дейін барлық сыныптарды біріктірген. Жаңартудан кейін ғимарат 1949 жылы Геркуланум жоғары мектебі ретінде қайта ашылды және 2010 жылдың жазында бұзылғанға дейін жоғары сынып оқушыларын қабылдады. Қазіргі жоғары мектеп 1949 жылғы ғимараттың орнында салынды және 2011 жылдың тамызында есігін ашты. Геркуланум жоғары мектебінің аумағындағы ең айқын ерекшеліктердің бірі – футбол және жеңіл атлетика алаңындағы тас трибуналар. Бұл трибуналар 1935 жылы басталып, 1936 жылы аяқталған Works Progress Administration (WPA) жобасы болды. Рой Э. Тейлор бастауыш мектебінің ғимараты, сондай-ақ Геркуланумда орналасқан, ауданға тиесілі және қазіргі уақытта Ерте балалар оқу орталығы пайдаланады. Геркуланумның Дуглас бастауыш мектебі де болған (1957 жылы жабылды), ол 1950-ші жылдардың ортасында біріктіруден бұрын мемлекеттік мектеп жүйесінде жұмыс істеді. Геркуланумда 1937 жылдан 1966 жылға дейін Геркуланумның Католик шіркеуінің құрамында мектеп ғимараты да жұмыс істеді. Геркуланумда бұрын Геркуланум қалалық кітапханасы болған, ол қазір жабылып, ғимараты жойылған.

Өрт сөндіру бөлімі

Геркуланум қаласының ерікті өрт сөндіру бөлімі 1951 жылы құрылған және 2017 жылы 66 жылдығын тойлады. Өрт сөндіру бөлімі Геркуланум қаласымен шарт жасасып, қаланың көп бөлігіне өрттен қорғау қызметін көрсетеді. Бөлім бір өрт сөндіру станциясынан жұмыс істейді және 16 ерікті және бір штаттық өрт сөндірушіден тұрады. Геркуланум қаласының ISO рейтингі 4-ке тең. Өрт сөндірушілерді Джефферсон округінің 911 диспетчерлік орталығы шақырады. Өрт сөндіру бөлімі қала тұрғындарына өрт сөндіру, құтқару және жедел медициналық көмек көрсетеді. Оның құрамына 2012 жылғы Rosenbauer сорғы-құтқару машинасы, 2009 жылғы Rosenbauer құтқару-өрт сөндіру машинасы, 1988 жылғы American Eagle сорғысы, екі су құтқару кемесі және 2007 жылғы Gator көлігі кіреді. Өрт сөндіру бөлімі Жоахим Платин жедел жәрдем ауданының өмірге қауіпті барлық шақыруларына көмек көрсетеді.

Полиция бөлімі

Геркуланум қаласы қалалық полиция департаменті арқылы полиция қорғауын қамтамасыз етеді. Геркуланум полиция департаментінің кеңсесі Геркуланум қалалық әкімдігінің жертөлесінде орналасқан. Полиция департаменті Джефферсон округінің 911 жедел жәрдем қызметі арқылы шақырылады. Қазіргі полиция бастығы – Шария Кайл.

Саябақтар

Кейдтің ойын алаңы, вулкан тақырыбындағы, толыққанды инклюзивті ойын алаңы Геркуланум қалалық паркінде орналасқан. Ойын алаңы 2015 жылы ашылды. Жақын орналасқан Неаполь шығанағының су шашырату аймағы 2019 жылдың жазында ашылды. Оңтүстік Жоахим даңғылында орналасқан Геркуланум қалалық паркі Геркуланумның ең ірі паркі болып табылады. Мұнда үш бейсбол алаңы, Жоахим айналымы жолы және All Bark Village иттік паркі орналасқан. Барлық адамдарға қолжетімді ойын алаңы, Kade's Playground, 2015 жылдың 1 қарашасында ресми түрде ашылды. Жыл сайынғы "Парктегі кино көрсетулері" ашық аспан астындағы киноэкранында көрсетіледі. Парк жыл сайын қыркүйек айында өткізілетін Jeffco өрт машиналары шеруіне қонақжайлық көрсетеді. Мұнда жыл сайын өткізілетін басқа да шаралар: қалалық Пасха жұмыртқа аңдымасы, Сантамен кеш, "Қозғалатын нәрселер", қалалық фестиваль және Тәуелсіздік күні тойы, Ардагерлер күніне арналған шаралар, сондай-ақ түрлі ұйымдар ұйымдастырған басқа да іс-шаралар өтеді. Бейтс ескерткіш паркі Оңтүстік Жоахим даңғылында, Жоахим ағысының екі жағында орналасқан. Бұрынғы қалалық судья Николас Бейтс құрметіне аталған паркте қайық тіреуі, жабық аймақ, балық аулауға арналған орындар және Жоахим айналымы жолының бір бөлігі бар. Парк өзеннің екі жағындағы батпақты жерлерді құруға қолайлы үлкен ашық кеңістіктерді қамтиды. Дунклин Флетчер ескерткіш паркі Солтүстік Бас көшеде орналасқан және Миссисипи өзеніне қарайды. Ол Миссури штаттарының губернаторлары Дэниел Данклин (Геркуланумда жерленген) және Томас К. Флетчер (Геркуланумда туған) құрметіне арналған. Парк өзеннің әдемі көрінісін ұсынады және орындықтармен, пикникке арналған үстелдермен жабдықталған. Shot Tower ескерткіш паркі Данклин драйвы мен Солтүстік Бас көшесінің қиылысында орналасқан. Ол 2003 жылы 1800 жылдардың басында Геркуланумда орналасқан үш оқ мұнарасының құрметіне ресми түрде ашылды. Парктің жолдары Геркуланумның тарихы мен тұрғындарына арналған ескерткіш кірпіштермен көмкерілген. Орындықтар мен тұрақ орындары бар. Сондай-ақ, паркте Геркуланумдағы алғашқы оқ мұнарасы, яғни Маклот оқ мұнарасының есінде үлкен тасқа бекітілген қола тақта орнатылған. Бұл Питтсбургтен батысқа орналасқан алғашқы оқ мұнарасы болды және 1812 жылғы соғыс кезінде Нью-Орлеан шайқасына қажетті оқ-дәрімен қамтамасыз етті. Губернатор Дэниел Данклин мемлекеттік паркі Данклин драйвының соңында орналасқан және Миссисипи өзеніне қарайды. Онда губернатор Данклиннің және оның отбасы мүшелерінің қабірлері орналасқан. Парк 1965 жылы құрылған және Миссури Табиғи ресурстар департаментінің басқаруында. Бұл Миссури штатының парктер жүйесіндегі ең кішкентай парк. Табиғи ресурстар департаменті оны мемлекеттік тарихи ескерткіш деп жариялаған. Қабір 2011-2012 жылдары кең ауқымды жақсартуларға ұшырады, оның ішінде қолжетімділікті жақсарту, ADA талаптарына сәйкестік, жаңа тұрақ алаңы және көптеген ағаштар мен өсімдіктер отырғызылды.

Көрікті жерлер

Геркуланумда 959 Scenic Drive мекенжайында орналасқан Йоахим гольф алаңы бар. Ол 1934 жылы St. Joe Minerals компаниясымен салынған. Қазіргі кезде бұл алаң Doe Run Company-ға тиесілі және Жоахим гольф клубына жалға берілген. Бұл ресми 9 тесікті гольф алаңы, онда барлық деңгейдегі гольфшыларға арналған төрт түрлі тиісті орындықтар бар. Алаң өте қиын пар 3 тесіктерімен белгілі. Онда 11–20 құмды тұзақтар, бір көл және үш тесікке әсер ететін бір кішкентай тоған бар. Фейервейлерде Зоизия шөбі, ал гринде бүктегіш шөп өседі. Миссури губернаторы Дэниел Данклиннің қабірі Миссисипи өзеніне көрінетін Dunklin Drive көшесінің соңында орналасқан. Данклин 1832 жылдың 19 қарашасынан 1836 жылдың 30 қыркүйегіне дейін Миссуридің 5-ші губернаторы қызметін атқарды. Мұнда оның әйелі Эмили, немересі Джеймс Ф. Дунклин, ұлы Джеймс Л. Дунклин, қызы Эмили МакИван және немересі Дэниел Дунклин да жерленген. Бұл қабір Миссури штатының мемлекеттік парктері жүйесіндегі ең кішкентай мемлекеттік парк және Табиғи ресурстар департаментімен мемлекеттік тарихи ескерткіш ретінде бекітілген. Геркуланумның шығыс жағынан Миссисипи өзені өтеді. Өзенге Dunklin Drive көшесіндегі Дэниел Данклин қабірінен және Main Street көшесіндегі Dunklin Fletcher мемориалдық паркінен қарауға болады. Өзенге Солтүстік Main Street көшесінен Ферри жолы арқылы қол жеткізуге болады.