Кіріспе
Түркияның жалғыз биржалық ұйымы Borsa İstanbul (қысқаша BIST) – бұрынғы Стамбул қор биржасы (ISE) (İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, IMKB), Стамбул алтын биржасы (İstanbul Altın Borsası, İAB) және Түркияның туынды операциялар биржасы (Vadeli İşlem Opsiyon Borsası, VOB) біріктірілген жалғыз биржалық ұйым. Ол 2013 жылдың 3 сәуірінде 423 234 000 (шамамен 240 миллион АҚШ доллары) құрылтай капиталы бар заңды тұлға ретінде құрылды және 2013 жылдың 5 сәуірінде жұмысын бастады. Оның ұраны – «Инвестицияға лайық». Borsa İstanbul акционерлері: Түркия Үкіметі – 49%, IMKB – 41%, VOB – 5%, IMKB мүшелері – 4%, IMKB брокерлері – 1%, IAB мүшелері – 0,3%. Үкіметке тиесілі барлық акцияларды сату жоспарлануда. Төрағасы Химмет Карадаг басқаратын тоғыз мүшелі директорлар кеңесіне ISE-нің бұрынғы төраға орынбасары Осман Акыүз, VOB-ның бұрынғы басшысы Ишинсу Кестелли, Merrill Lynch Investment Bank бас директоры Хюсейн Келезоғлу және Түркия капитал нарығының делдалдық мекемелер қауымдастығының төрағасы Аттила Кексал кіреді. ISE – акциялар, облигациялар, вексельдер, табыс үлесімен сертификаттар, жеке сектор облигациялары, шетелдік бағалы қағаздар, жылжымайтын мүлік сертификаттары және халықаралық бағалы қағаздармен сауда жасау үшін құрылған Түркиядағы жалғыз бағалы қағаздар биржасы болды. ISE 1986 жылдың басында тәуелсіз, кәсіби ұйым ретінде құрылды. 1995 жылдың 15 мамырынан бастап Стамбулдың еуропалық жағындағы Истынье ауданында орналасқан заманауи ғимарат кешенінде орналасқан. ISE-де 320 ұлттық компания тіркелген. Сауда уақыты: жұмыс күндері бірінші сессияда 09:30–12:30 және екінші сессияда 14:00–17:30. ISE мүшелері – барлық банктер мен брокерлік үйлер. ISE баға индекстері сауда сессиясы бойы есептеліп, жарияланады, ал кіріс индекстері тек сессия соңында есептеліп, жарияланады. Индекстер: ISE National All Shares Index, ISE National 30, ISE National 50, ISE National 100, секторлық және ішкі секторлық индекстер, ISE Second National Market Index, ISE New Economy Market Index және ISE Investment Trusts Index. ISE National 100 индексі ISE National 50 және ISE National 30 индекстерін қамтиды және ұлттық нарықтың негізгі көрсеткіші ретінде қолданылады. 2013 жылдың 5 сәуірінде Стамбул қор биржасы Стамбул алтын биржасымен біріктіріліп, қайта ұйымдастырылып, Borsa Istanbul деп аталды. Тюльпан 17 ғасырдағы «тюльпан маниясы» кезінде, әсіресе Габсбург Нидерландында Еуропада бағалы инвестициялық тауарға айналды.
The Borsa İstanbul (abbreviated as BIST) is the sole exchange entity of Turkey combining the former Istanbul Stock Exchange (ISE) (İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, IMKB), the Istanbul Gold Exchange (İstanbul Altın Borsası, İAB) and the Derivatives Exchange of Turkey (Vadeli İşlem Opsiyon Borsası, VOB) under one umbrella. It was established as an incorporated company with a founding capital of 423,234,000 (approx. US$240 million) on April 3, 2013, and began to operate on April 5, 2013. Its slogan is worth investing. Shareholders of Borsa İstanbul are: 49% Government of Turkey, 41% IMKB, 5% VOB, 4% IMKB members, 1% IMKB brokers and 0.3% IAB members. It is planned that all the Government owned shares will be offered for sale. Among the executives of the nine member board of directors, which is presided by chairman Himmet Karadağ, are former deputy chairman of ISE Osman Akyüz, former head of VOB Işınsu Kestelli, Merrill Lynch Investment Bank General Manager Hüseyin Kelezoğlu and Chairman of Turkish Association of Capital Market Intermediary Institutions Attila Köksal. was the only corporation in Turkey for securities exchange established to provide trading in equities, bonds and bills, revenue sharing certificates, private sector bonds, foreign securities and real estate certificates as well as international securities. The ISE was founded as an autonomous, professional organization in early 1986. It is situated in a modern building complex in the quarter of İstinye, on the European side of Istanbul, since May 15, 1995. ISE is home to 320 national companies. Trading hours are 09:30–12:30 for the first session and 14:00–17:30 for the second session, on workdays. All ISE members are incorporated banks and brokerage houses. ISE price indices are computed and published throughout the trading session while the return indices are calculated and published at the close of the session only. The indices are: ISE National All Shares Index, ISE National 30, ISE National 50, ISE National 100, Sector and sub sector indices, ISE Second National Market Index, ISE New Economy Market Index and ISE Investment Trusts Index. The ISE National 100 Index contains both the ISE National 50 and ISE National 30 Index and is used as a main indicator of the national market. On April 5, 2013, the Istanbul Stock Exchange merged with the Istanbul Gold Exchange and was reorganized and renamed as Borsa Istanbul. The tulip later even became a valuable investment commodity in Europe, especially in Habsburg Netherlands, during the Tulip mania of the 17th century.
Қазба отынға инвестициялар
Carbon Tracker-дің 2021 жылғы мәліметтері бойынша, көмір электр станцияларына салынған 1 миллиард долларлық инвестицияның құлдырап қалу қаупі бар, оның ішінде EÜAŞ-қа бөлген 300 миллион доллар да кіреді.
ISE және өнер
ISE ғимаратының протокол кіреберісінің алдында "Бұл және аю" атты төрт метрлік мәрмәр мүсіні орналасқан. Түркияның ең белгілі мүсіншілерінің бірі Мехмет Аксойдың жасауымен, мүсін әлемдік қор нарықтарының мінез-құлқын көрсетеді – қарсыласы бас иген аюға шабуға дайын тұрған агрессивті бұл. Шермин Гюнердің жасаған тағы бір мүсіндер тобы, барлық тірі және қайтыс болған брокерлердің құрметіне арналған, тапсырыстарды орындаумен айналысатын брокерлерді бейнелейді және ол басты кіреберісте орналасқан. Стамбул қор биржасы көрмелер мен концерттер ұйымдастыру арқылы, сондай-ақ Стамбулдағы маңызды өнер шараларын демеушілік ету арқылы өнерге үлес қосады.