Кіріспе

Чиликоте – Миссури штатындағы қала және Ливингстон округінің орталығы, АҚШ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 9 107 адамды құрайды. "Чиликоте" атауының шоун тіліндегі мағынасы – "үлкен қала", және ол 1774 жылдан бері қазіргі Чиликоте қаласынан шамамен бір шақырым қашықтықта орналасқан, олардың негізгі қаласы Чиликотеден алынған. Чиликоте "Кесілген нанның туған жері" деп белгілі.

Чиликоте және Ливингстон округінің тарихы

Бұл аумақты Американың түпкілікті халықтары қоныстандырған. Осадж және Миссури тайпалары еуропалықтармен алғашқы байланыс кезінде осы аймақта болды, бұл байланыс көбінесе француз саяхатшылары мен саудагерлері арқылы жүзеге асты. 1800 жылға қарай Шоуни және Айова тайпалары мұнда көшіп келді. Шоуни Огайо аймағынан келді, онда Американдық революциядан бұрын агрессивті ирокездер мен кейіннен еуропалық американдықтардың қысымына ұшырады. Осадж тайпасын ығыстырып, Шоуни қазіргі қаладан шамамен бір шақырымдай жерде Чилликоте деген ірі ауылды құрды, ол Огайодағы олардың дәстүрлі жерлеріндегі тарихи астанасының құрметіне аталды. Чилликоте сонымен қатар осы тайпаның маңызды бір бөлігінің де аты болды. Аймақтағы басқа да түпкілікті американдық тайпалар – Сак, Фокс және Поттаватоми, олардың барлығы осы аймақта аң аулады. 19-шы ғасырдың басында Миссуриге еуропалық американдықтардың көшіп келуі күшейді. Чиликоте қаласының алғашқы жоспары АҚШ азаматтары тарапынан 1837 жылдың 31 тамызында тіркелді, ал осы жоспарға қайта қарау 1859 жылдың 5 тамызында тіркелді. Чиликоте 1855 жылдың 1 наурызында бекітілген Бас Ассамблеяның шешімімен қала мәртебесін алды. Ол округ орталығы ретінде комиссия мүшелерімен таңдалды және округ сотының алғашқы отырысы 1838 жылдың 7 мамырында басталды. Сол жылдың тамызында Қоғамдық алаңда құны 5000 доллардан аспайтын бірінші сот үйін салуға бұйрық берілді. Азаматтық және қылмыстық істерді қарау үшін алғашқы аудандық сот 1887 жылдың 3 шілдесінде өтті. Ливингстонға ескі округтерден, Кентукки және Теннеси штаттарының оңтүстік бөліктерінен, сондай-ақ Огайо және басқа да "Ескі Солтүстік-Батыс" штаттарынан көшіп келген адамдар қоныстанды, батысқа қарай көші-қон жалғасты. 1859 жылы Ганнибал және Сент-Жозеф темір жолының құрылысы аяқталғанға дейін қала архитектуралық әдемілік пен дизайнға мән берілмейтін арзан ағаш үйлермен дамыған еді. Құрылыс материалдары қаланың төңірегіндегі емен мен жаңғақ ағаштарынан кесіліп, араланды, өйткені бұл жер бастапқыда ормандармен жабылған. Мектеп 1981 жылы жабылды.

География

Чиликоте Ливингстон округінің орталық бөлігінде орналасқан. Гранд өзені қаладан шамамен бір миль оңтүстікке қарай ағып өтеді, ал Томпсон өзенінің Гранд өзенімен қосылатын жері оңтүстік-батысқа қарай үш мильдей қашықтықта. Қалаға АҚШ 36-жолы, АҚШ 65-жолы және Миссури 190-жолы арқылы қол жеткізуге болады. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 7,03 шаршы миль (18 км²), оның 7,02 шаршы милі (18 км²) құрлық және 0,01 шаршы милі (0 км²) су алабын құрайды.

2020 жылғы халық санағы

2020 жылғы АҚШ халық санағында Чиликотте қаласында 9 107 адам, 3 608 үй шаруашылығы және 2 044 отбасы тіркелді. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 1 277,3 адам (492,8/км²) құрады. 4 114 тұрғын үй бірлігі бар, олардың орташа тығыздығы бір шаршы мильге 577,0 (222,6/км²) шамасында. Халықтың этникалық құрамы: 90,63% (8 254) ақ нәсілді, 3,38% (308) қара немесе афроамерикалық, 0,32% (29) американдық үндістер, 0,83% (76) азиялық, 0,01% (1) Тынық мұхиты аралдарынан, 0,55% (50) басқа нәсілдер және 4,27% (389) екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латын американдықтары халықтың 2,3% (212) құрады. 3 608 үй шаруашылығының 27,5%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар; 40,0%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар; 34,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады. Барлық үй шаруашылықтарының 35,5%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 18,6%-ында 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,1 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,8 адамды құрайды. Халықтың 18,9%-ы 18 жасқа дейінгілер, 9,5%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 30,2%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,2%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 20,1%-ы 65 жасқа толғандар. Орташа жас 38,8 жас. Әр 100 әйелге шаққанда 67,4 еркек адам табылады. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 60,9 еркек адам сәйкес келеді. 2016-2020 жылдарға арналған Америкалық қоғамдық сауалнаманың бағалауынша, үй шаруашылығының орташа табысы 45 496 доллар (+/- 3 506 доллар қателік шегімен), ал отбасының орташа табысы 56 488 доллар (+/- 8 384 доллар) құрады. Ер адамдардың орташа табысы 34 937 доллар (+/- 3 959 доллар) болса, әйелдердің орташа табысы 25 867 доллар (+/- 3 033 доллар) болды. 16 жастан асқандардың орташа табысы 30 715 доллар (+/- 1 036 доллар) құрады. Шамамен 14,1% отбасы және 16,0% халықтың табысы кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 18,5%-ы және 65 жасқа толғандардың 16,3%-ы кіреді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 9 515 адам, 3 612 үй шаруашылығы және 2 146 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 4 108 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 93,5% ақ нәсілді, 3,7% афроамерикалық, 0,4% американдық үндістер, 0,3% азиялық, 0,5% басқа нәсілдерден және 1,5% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,5% құрады. 3 612 үй шаруашылығының 29,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 42,6% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,7% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 4,1% -ында күйеуі жоқ ерлер және 40,6% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 35,5% жеке тұлғалардан тұрады, ал 17,2% -ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,26 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,90 адам. Қаладағы орташа жас 39,6 жас. Тұрғындардың 21,4% -ы 18 жасқа дейін, 8,3% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 27,3% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 24,3% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 18,6% -ы 65 жасқа жоғары. Қаланың жыныстық құрамы: 41,3% ер адам және 58,7% әйел адам.

Танымал мәдениетте

Чиликоте қаласы "Кесілген нанның туған жері" деп танымал. 1928 жылдың 7 шілдесінде Чиликотт Бэйкинг Компаниясы "аудандағы сапалы дүкендерде" алдын ала кесілген нанды сатуға кірісті, осылайша әлемде кесілген нан тұңғыш рет коммерциялық мақсатта сатылды. Олар Айова штатының ойлап табушысы Отто Фредерик Роуведдер жасаған "Рохведер" нан кескіш машинасын пайдаланды.