Кіріспе

Playas de Rosarito, Baja California, Mexico қаласындағы ашық арналы радиостанциясы XEPRS AM (1090 кГц) – Мексиканың Баха Калифорния штатындағы Тихуана қаласының маңындағы Playas de Rosarito қаласына лицензиясы бар коммерциялық радиостанция. Ол "The Mightier 1090" таңбасымен спорттық/әңгімелік радио форматын таратуда. Станцияны Сан-Диего-Тихуана, Лос-Анджелес-Оранж округі, Риверсайд-Сан-Бернардино және Оңтүстік Калифорния аймақтарында естуге болады. XEPRS – күндіз бағытталмаған антеннаны пайдаланатын 50,000 ватт қуатты А класты ашық арналы станция. 1090 АМ жиілігіндегі басқа А класты станцияларды қорғау үшін, түнде үш мұнаралы бағытталған антенна қолданылады. Трансляциялық құрал Мексиканың 1D федералды тас жолынан алыс емес, Fraccionamiento Rancho del Mar ауданында орналасқан. Күндізгі сигнал Оңтүстік Калифорнияның жағалауының көп бөлігінде және Баха Калифорнияның кейбір аймақтарында естіледі. Түнде радио толқыны АҚШ-тың батыс жағалауы мен Солтүстік-Батыс Мексиканың көп бөлігіне жетеді.

" Құдіретті 1090 "

Бүгінгі 1090 AM радиостанциясы 730 кГц жиілігінде 150 000 ватттық XERB ретінде басталып, алғашқы лицензиясы Юкатанның бұрынғы губернаторы Мигель Барбачаноның немересі Мануэль П. Барбачаноға берілді. 1939 жылы лицензия Radiodifusora Internacional, S. A. компаниясына сатылды. 1941 жылы Солтүстік Америка аймақтық хабар тарату келісімі аясында станция қуаты 50 000 ваттқа дейін төмендеп, 730-нан 1090 кГц жиілігіне көшті. 1950 жылы XERB Interamericana de Radio, S. A. компаниясына сатылды. 1960-шы жылдардың басында Роберт Уэстон Смит (әрі қарай Wolfman Jack ретінде танымал) Техас штатының Дель-Рио қаласында тұрып, 250 000 ватттық «шекаралық хабар беру станциясы» XERF (1570 AM) арқылы эфирге шықты, ол Рио-Грандеден әлдеқайда артық, Акунья қаласында орналасқан еді. 1964 жылы XERF таратушысындағы бірнеше зорлық оқиғасынан кейін Смит пен оның серігі Марвин Кософский (Wolfman Jack-тің автобиографиясында «Мо Бертон» деп аталған) американдық радиостанцияға көшуге шешім қабылдады. Олар Миннеаполис аймағындағы күндізгі KUXL 1570 стансасын сатып алды. Смит Миннесотаға көшіп, KUXL-де Wolfman Jack ретінде эфирге шықпады, бірақ станцияның бас менеджері болып жұмыс істеді, сонымен қатар Wolfman-ның XERF-ке таспадағы хабарларын жіберді. 1965 жылы Смит Тихуанадағы тағы бір «шекаралық хабар беру станциясы» XERB-ні бағдарламалау туралы АҚШ өкілімен келісім жасады. Смит «Mighty 1090» станциясында жарнама уақытын сата бастады және жаңа серіктесі үшін Wolfman Jack хабарларын жазды. Бастапқыда Смит станцияның істерін Миннеаполистен басқарды, бірақ 1966 жылы Смит KUXL қызметкерлері Ральф Халл (Preacher Paul Anthony және The Nazz ретінде де танымал) және Арт Хоэн (Fat Daddy Washington ретінде де танымал) бірге XERB-ні толық уақыт басқару үшін Оңтүстік Калифорнияға көшіп барды. Wolfman және оның серіктестері 15–30 минуттық эфир уақытын діни уағызшыларға сату арқылы станцияға үлкен пайда әкелді. Уағызшылар тыңдаушыларынан оларға қайырымдылық көмек жіберуін сұрап, эфир уақыты үшін төледі. Олардың үлкен аудиториясы мен жоғары табысының арқасында радио уағызшылары эфир уақыты үшін айтарлықтай ақы төлеуге дайын болды. Ақылы бағдарламалармен қатар, Wolfman күнінің әртүрлі уақыттарында үш қуатты мексикалық станцияда алдын ала жазылған хабарларын таратуды бастады: XERB, XERF және Нуэво-Леон штатының Монтеррей қаласындағы 100 000 ватт қуатымен жұмыс істейтін XEG. Wolfman өзінің рок-н-ролл музыкасын және ерекше айқайлайтын мінезін ұнататын жарнама берушілерге қызығушылық танытты. Оның өмірбаянына сәйкес, 1971 жылы Wolfman айына шамамен 50 000 доллар пайда тапты. XERB-ні жалға алған мексикалық компания басшылары мұны байқап, ашкөздікке салынып, оны станциядан шығарып, барлық ақшаны өзіне қағып алуды жоспарлады. Иелері мексикалық шенеуніктерге пара беріп, Wolfman-ды эфирден ығыстыруға тырысты. Мексика үкіметі мексикалық радиодағы Пентикосталдық және Евангелиелік діни бағдарламаларды тыйым салатын заң қабылдау арқылы келісім берді. XERB өзінің табысының көп бөлігін намаз киімдерін сатушы уағызшыларға сатылған эфир уақытынан түгендіктен, сондықтан Wolfman енді иелеріне ай сайын төлем жасай алмады. «Сонымен барлығы аяқталды», - деп еске алды Wolfman. «Бірден біз күткен табыстың 80 пайызынан айырылдық». Ол Кософскиймен бірге станцияны мексикалық иелеріне қайтаруға мәжбүр болды. Бірнеше жылдан кейін мексикалық үкімет бұл заңды жойып, радио уағызшыларын эфирге қайта оралды. Бірақ Wolfman Jack-тің дауысысыз XERB оның әкелген даңқын қайталай алмады. XERB байланыс белгісі 1986 жылы Куинтана-Роо штатының Кузанте қаласындағы радиостанция үшін қайта қолданылды, ол ескі XERB-мен ешқандай байланысы жоқ еді.

" Жан Экспресі "

Вольфман жолдан кеткен соң, радиостанция иелері оның табысты формуласын қайталауға тырысты. Олар шақыру белгілерін XEPRS (“The Soul Express”) деп өзгертті және Лос-Анджелес маңындағы афроамерикандық және латиноамерикандық аудандар үшін көбінесе соул музыкасымен түнгі эфирді бағдарламалады. Вольфман жаңа иелікке өткеннен кейін 1972 жылдың 15 сәуіріне дейін бір жылдан астам уақыт эфирде болды. Оның соңғы эфирінің жазбалары әлі де онлайн режимінде қолжетімді; XEPRS радиостанциясы 1980 жылға дейін Вольфманның ескі эфирлерінің жазбаларын ойнатып тұрды. 1972 жылдың жазында Джордж Лукас "Американ граффити" фильмін түсіру үшін Берклидегі KRE 1400 станциясының студиясын пайдаланды. (Фильмде кейбір көркемдік еркіндік қолданылды: Вольфман Калифорниядан тікелей эфирде бағдарламасын жүргізіп отырғандай көрсетілген, бірақ Бринкли заңы мұндай хабар таратуды заңсыз деп жариялаған.)

Күндізгі испан, түнгі ескі әндер

1970-ші, 80-ші және 90-шы жылдары XEPRS күндіз испан тілінде әртүрлі форматтарды эфирге шығарды, ал кейде түнінде ағылшын тіліндегі бағдарламаларды ұсынды. 1976 жылдан 1980-ші жылдардың басына дейін Рик Уорд пен Рон Битон кешкі 6-дан таңғы 6-ға дейінгі Skywave сигналы арқылы ескі әндерді таңдап қойды. Рон Битон қазір Калифорния штатының Глендейл қаласында зейнеткерлікте, ал Рик Уорд Арканзас штатының Литтл-Рок қаласында зейнеткерлікте тұрып жатыр. Вольфманның бұрынғы бағдарламалары осы кезеңде сенбі күндері кешкі 11-ден түнгі 1-ге дейін хабарланды. 1980-ші жылдардың басында диджей Шон Грин күн сайын сағат 19:00-ден түнгі жартысына дейін ағылшын тілінде "1090 Express Radio" деп аталатын ескі әндер бағдарламасын жүргізді. Дик "Хугги Бой" Хэгг жариялаған бағдарлама жарнамалары көбінесе Лоурайдер мәдениетіне қызығушылық тудыратын ескі альбомдарға арналған. Соңғы испан тіліндегі формат – сальса, меренге және тропикалық музыканың басқа түрлері "Radio Caliente" атымен берілді. 2000 жылдан 2002 жылға дейін XEPRS Анахайм Энджелс командасының испан тіліндегі ресми радиосы болды, соның ішінде 2002 жылғы чемпиондық жылы да осы радио арқылы жаңғырылды.

Спорттық радио

2001 жылы Тихуанадағы тағы бір қуатты AM станциясы XETRA (қазір XEWW) ағылшын тіліндегі спорттық бағдарламалардың көп бөлігін бір мезгілде таратуды бастады, олар Лос-Анджелестегі KLAC 570 және Оңтүстік Калифорния аймағындағы бірнеше AM станцияларында «XTRA Sports» деген атпен естілді. AM 690 станциясының бірнеше жүргізушілері мен спорт комментаторлары жұмыстан босатылды, олардың ішінде Билл Верндл, Джон Кентера және басқалар болды. Бұл Сан-Диего радио нарығын жергілікті, толыққанды спорт станциясысыз қалдырды. XTRA Sports бағдарламасының бұрынғы директоры Джон Линч осы олқылықты байқап, «Американың хабар тарату компаниясын» құрды және 2003 жылдың наурыз айында XEPRS станциясында жаңа спорт станциясын іске қосты. Ол 690 XETRA-дан босатылған көптеген таланттарды әкелді. Джон Линчтің спорт әлемінде тағы бір байланысы бар; ол бұрынғы NFL қорғаушысының әкесі, сондай-ақ Джон Линч ретінде танымал. Сонымен қатар, Джон Линч аға Lee «Hacksaw» Hamilton-ды Сан-Диего спорт радиосына таныстыруға көмектесті. 2004 жылы XEPRS Сан-Диего Падрес командасының ресми радиостанциясы болу құқығын алды. XEPRS 2016 жылға дейін Падрес командасының үй радиостанциясы болды, содан кейін Entercom бұл құқықтарды жеңіп алып, ойындарды альтернативті рок станциясы KBZT арқылы таратуды бастады. 2006 жылдың 1 ақпанынан бастап XEPRS спорттық бағдарламаларын Баха-Калифорния штатының Текате қаласында орналасқан XHBCE FM 105.7 бауырлас станциясында бір мезгілде таратуды бастады. Бұл қадам станцияның Шығыс Сан-Диего округіндегі сигналын жақсартуға, сондай-ақ XEPRS тыңдаушыларына FM немесе AM арқылы таңдау мүмкіндігін беруге бағытталған. Содан кейін станция «XX (Double X) Sports Radio» деп аталды. Жаңалықтарды Сан-Диегодағы KUSI телеарнасы дайындады. 2008 жылдың 15 сәуірінде сағат 9-да XX Sports Radio 105.7 МГц жиілігінде бір мезгілде таратуды тоқтатты. XHBCE FM «105.7 The Walrus» деп аталатын ескі әндер радиостанциясына айналды. Бұл Сан-Диегодағы алғашқы FM ескі әндер радиостанциясы болды, себебі XHOCL FM 2005 жылдың 1 қыркүйегінде испан тіліндегі форматқа көшкен болатын. Бір мезгілде тарату тоқтатылғаннан кейін (Падрес ойындарынан басқа), XX Sports Radio «XX 1090» деп қайта аталды. 2009 жылы Падрес командасының ойындарын бір мезгілде тарату XEPE AM 1700 станциясына көшірілді. 2010 жылдың 6 қазанында XEPRS ESPN Radio станциясының жартылай серіктесі болды, түнде және демалыс күндері бауырлас станциясы XEPE арқылы бір мезгілде таратуды жүзеге асырды және 2008 жылдан бері сақтап келген Sporting News Radio серіктестігінен бас тартты. XEPRS сонымен қатар Сан-Диего Торерос ерлер баскетбол командасының, Сан-Диего штатының Ацтектер футбол және баскетбол командаларының, Сан-Диего Гуллс AHL хоккей командасының ойындарын көрсетті және Гуллс командасының бас клубы Анахайм Дакс командасының кейбір ойындарын эфирге берді. 2018 жылғы маусымнан бастап XEPRS Лос-Анджелес Рамс футбол командасының ойындарын көрсетті.

"Қуатты 1090" қайта оралды

2012 жылдың 17 желтоқсанында станция "The Mighty 1090" деп қайта аталды, бұл Scott & BR Show қайта оралуымен сәйкес келді. 2013 жылдың 2 қаңтарында станция CBS Sports Radio-ның Сан-Диегодағы филиалы болды, эфирде CBS-те таратылатын Джим Роумның шоуы және жергілікті Сан-Диего жүргізушілері таңертең және кешке берілімдер жүргізді. 2014 жылы станция таңертеңгі эфирді жүргізуші ретінде Дэн Силеомен келісім жасасты. 2018 жылдың сәуір айында Entercom KEGY 97.3 станциясын спорттық форматқа ауыстырып, "97.3 The Fan" деп атады, бұл XEPRS үшін FM диапазонында жаңа бәсекелес болды. Бұл San Diego Padres командасының ресми радиостанциясы болды, бұл қызмет бұрынғы иесі KBZT 94.9 станциясынан көшті. Жыл басында XEPRS-тен кеткен Дэн Силео таңертеңгі эфирде "The Fan" станциясына қосылды. Осының нәтижесінде XEPRS CBS Sports Radio-мен байланысын үзді, себебі Entercom осы желіде үлеске ие және KEGY станциясында оның бағдарламаларын көрсетуді бастады. Түнде және демалыс күндері XEPRS ESPN Radio эфирін қайтадан бастады, ол сонымен қатар XEPE станциясында да естіледі.

Испан тіліндегі бағдарламаларға қайта оралу

2018 жылдың желтоқсанында «Интерамерика де Радио» мен Монтеррей және МакАллен (Техас штаты) қалаларындағы станциялардың иелері Бичара отбасы BCA-мен арақатынастарына наразы екені хабарланды. Бичаралар станцияны айына 100 000 долларға жалға алуға немесе 11 миллион долларға сатып алуға оператор іздеуді бастады. Сонымен қатар, Хайме Бонилья Валдестің «Медиа Спорт де Мексико» компаниясы жалға төлеу туралы дау кезінде BCA-ның иелігіндегі екі станцияға бағдарлама беруді тоқтатты. 2019 жылдың 10 сәуірінде XEPRS BCA-ның спорттық форматын Бичара отбасының МакАллен станцияларының бірі – KJAV 104.9 станциясының бір уақыттағы эфирімен алмастырды. BCA веб-эфирі күнінің қалған бөлігінде ESPN радио бағдарламаларын берді. Веб-эфир 11 сәуірде «Mighty 1090» жергілікті спорттық шоуларын қайтадан көрсетуді бастады. Андрес Бичара бірнеше твитте BCA-ның XEPRS үшін төрт айдан бері жалға ақысын төлемегенін және BCA мен Бичаралар арасындағы мәселелер үш жыл бұрын басталғанын мәлімдеді. BCA 2019 жылдың 29 сәуірінде «Mighty 1090» аудио ағынын тоқтатты. XEPE де ESPN радио бағдарламаларын таратуды тоқтатты, нәтижесінде Сан-Диего – Тихуана нарығы ESPN ағылшын тіліндегі филиалысыз қалды.

"Құдіретті 1090"

2020 жылдың сәуірінде Аризона штатының Флагстафф қаласында жарнама агенттігінің иесі Билл Хаген XEPRS иесі Interamericana de Radio-мен бес жылдық жалға келісімшартқа қол қойды және радиостанцияны "The Mightier 1090" деген атпен қайта іске қосу жоспарларын жариялады, ол әңгіме, спорт және өмір салты туралы бағдарламалардан тұрады. 12 тамызда XEPRS станцияның "1090 тарихы" атты циклын қайталап, эфирді тоқтатты. Бұл цикл жиіліктің тарихын, Вольфмен Джектың "The Soul Express" бағдарламасын және станцияның бұрынғы "Mighty 1090" кезеңдерін көрсетті, сонымен қатар оны құлдыратқан бұрынғы басшылыққа сын айтты. Цикл сондай-ақ жаңадан іске қосылған станцияны "студиясы жоқ, бұлттағы алғашқы радиостанция" деп жариялады. SportsGrid желісімен жұмыс істейтін станция 17 тамызда сағат 9-да іске қосылды. XEPRS SportsGrid бағдарламаларын, "The Rich Eisen Show", Скотт Каплан және SportsMap бағдарламаларын ұсынады. 2022 жылдың 10 қаңтарында XEPRS ESPN Radio бағдарламаларын, оның ішінде NFL, MLB және NBA ойындарының тікелей эфирін қосты. XEPRS сол жылдың 2 маусымында "The Jim Rome Show" бағдарламасын түстен кейінгі эфирге қосты; бұл бағдарламаның бұрынғы Сан-Диегодағы филиалы KWFN оны ақпан айында эфирден шығарды.