Эндимион Портер (1587-1649) – ағылшын дипломаты, корольшіл. Испанияда тәрбиеленген, Карл I-нің кеңесшісі болған. Палатинат және «Испан некесі» туралы келіссөздер жүргізген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эндимион Портер (1587–1649) – ағылшын дипломаты және монархист.
English diplomat and royalist
Endymion Porter (1587–1649) was an English diplomat and royalist.
Ерте өмір
Ол Генри VII-нің қару-жарақ сержанты болған сэр Уильям Портердің ұрпағы және Глостерширдегі Астон-саб-Эджде тұратын Эдмунд Портердің ұлы, оның туысқан қызы Анджела, Миклтондық Джайлс Портердің қызы, сол аймақта. Ол Испанияда, туыстары бар жерде, Оливарес үйінде паж ретінде өсті. Кейін ол Эдвард Вильерс пен Бэкингемнің қызметіне қатарынан кіріп, соңғысының ұсынысымен Карл I-нің жатын бөлмесінің күзетшісі болды. 1622 жылдың қазан айында ол Пфальц курфюрстігінің мәселелері және Уэльс принці мен Инфантаның жоспарланудағы "испан некесі" бойынша келіссөздер жүргізу үшін жіберілді. Ол 1623 жылы Чарльз бен Бэкингемнің батыл әрекеттеріне қатысып, олардың аудармашысы болды және 1626 жылы Лорд Бристольдің Бэкингемге жасаған шабуылына тартылды.
He was descended from Sir William Porter, sergeant at arms to Henry VII, and son of Edmund Porter, of Aston sub Edge in Gloucestershire, by his cousin Angela, daughter of Giles Porter of Mickleton, in the same county. He was brought up in Spain—where he had relatives—as page in the household of Olivares. He afterwards entered successively the service of Edward Villiers and of Buckingham, and through the latter's recommendation became groom of the bedchamber to Charles I. In October 1622 he was sent to negotiate concerning the affairs of the Electorate of the Palatinate and the proposed "Spanish Match" of the Prince of Wales with the Infanta. He accompanied Charles and Buckingham on their foolhardy expedition in 1623, acted as their interpreter, and was included in the consequent attack made by Lord Bristol on Buckingham in 1626.
Мансап
1628 жылы Портер Испанияға бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізу үшін елші ретінде жіберілді, ал 1634 жылы Нидерландыға кардинал Инфанте Фердинандқа миссиямен барды. Ол 1635 жылғы Куртин қауымдастығын ұйымдастырушылардың бірі болды. Азамат соғысы кезінде Портер патшаның тұрақты және адал қызметшісі болды. Ол екі шотландтық жорыққа қатысты, 1641 жылдың тамызында Шотландияға жасалған сапарда оны сүйемелдеді, 1642 жылы Лондоннан соңғы сапарында Чарльзбен бірге болды, полктің номиналды басшылығын алды және 1643 жылы Оксфордтағы Корольдік парламентте отырды. Дегенмен, ол патшаның шараларына көп сенім артпады. Ол 1641 жылы былай деп жазды: "Оның мәжлістері әдеттегі жолмен жүріп жатыр – халықтың пікірін алуға бағытталған сындарлы жоспарлар және монархияны нығайтуға әлсіз әрекеттер". Оның Карлға деген адалдығы саяси емес, жеке сипатта болды. "Менің борышым мен адалдығым мені патшамды іздеуге үйретті, - деді ол, - және Құдайдың күшімен ешнәрсе мені одан бұрғызбайды". Патшаға деген осы адалдығы, оның Бэкингемнің агенті және қолдаушысы болғаны және оның әйелі Оливия, Джон Ботелердің қызы, Брамфилдтің 1-ші бароны Ботелердің және Бэкингемнің немересі, ынталы католик болғаны оған қарсыластардың ашуын тудырды. Оливия патшайым Генриетта Марияның күтімшісі болды. 1642 жылдың 15 ақпанында ол қауіпті кеңесшілердің бірі деп танылды және 4 қазанда, сондай-ақ кейін келісілген бейбіт келісімдерде кешірімнен алынды, ал 1643 жылдың 10 наурызында парламенттен шығарылды.
In 1628, Porter was employed as envoy to Spain to negotiate for peace, and in 1634 on a mission to the Netherlands to the Cardinal Infante Ferdinand. He was one of the promoters of the 1635 Courteen association. During the Civil War Porter remained a constant and faithful servant of the king. He was with him during the two Scottish campaigns, attended him again on the visit to Scotland in August 1641, and followed Charles on his last departure from London in 1642, receiving the nominal command of a regiment, and sitting in the Royalist parliament at Oxford in 1643. He had, however, little faith in the king's measures. "His Majesty's businesses," he wrote in 1641, "run in their wonted channel—subtle designs of gaining the popular opinion and weak executions for the up holding of monarchy." His fidelity to Charles was of a personal, not of a political nature. "My duty and loyalty have taught me to follow my king," he declared, "and by the grace of God nothing shall divert me from it." This devotion to the king, the fact that he was the agent and protégé of Buckingham, and that his wife Olivia, daughter of John Boteler, 1st Baron Boteler of Bramfield, and niece of Buckingham, was a zealous Roman Catholic, drew upon him the hostility of the opposite faction. Olivia was a lady in waiting to Queen consort Henrietta Maria. On 15 February 1642, he was voted one of the dangerous counsellors, and specially excepted from pardon on 4 October and in the treaties of peace negotiated subsequently, while on 10 March 1643 he was excluded from parliament.
Шетелде
Портер әскерлік қастандыққа да қатысты; ол 1644 жылы Гламорганға Ирландиямен келіссөздер жүргізу комиссиясына заңсыз түрде үлкен мортабанды қоюға көмектесті, сондай-ақ 1641 жылы О’Ниллдің мортабанына Шотландияның үлкен мортабанын, уақытша оның өзінде болған кезде, қойғаны үшін және ирландиялық көтеріліске қатысқандығы үшін жауапкершілікке тартылды. 1645 жылдың соңында, корольдің ісі толығымен жоғалған кезде, Портер Англияны тастап, Франция, Брюссель және Антверпенде кезекпен тұрып, өте кедейлікке ұшырады, содан кейін Нидерландыға барып қоныстанды. Ол түрлі лауазымдарда қызмет еткен кезінде, табысты коммерциялық жобалар мен патша сарайының игілігі арқылы жинаған мүлкінің көп бөлігі тәркіленді немесе салмақты борыштармен батты. Король қайтыс болғаннан кейін 1649 жылы Англияға оралды және қалған мүлкін өтеуге рұқсат алды. Ол көп ұзамай қайтыс болды және 10 тамызда 1649 жылы Сент-Мартин-ин-зе-Филдс шіркеуіне жерленді. Өсиетімен ұлдары мен ұрпақтарына «дүниеден өткен Букингем герцогының отбасын құрметтеуді және қадірлеуді» ерекше міндет етіп тапсырды. Ол бес ұл қалдырды: Джордж, Джеймс, Чарльз, Филипп және Томас, олардың барлығы да сол заманғы тарихта көзге түсетін рөлдер атқарды, бірақ олардың барлығы да лайықты болмады.
Porter was also implicated in the army plot; he assisted Glamorgan in illegally putting the great seal to the commission to negotiate with the Irish in 1644, and was charged with having, in the same manner, affixed the great seal of Scotland, then temporarily in his keeping, to that of O'Neill in 1641, and of having incurred some responsibility for the Irish rebellion. Towards the end of 1645, when the king's cause was finally lost, Porter abandoned England, and resided successively in France, Brussels and Antwerp, where he was reduced to great poverty, and the Netherlands. The property which he had accumulated during the tenure of his various appointments, by successful commercial undertakings and by favours of the court, was now for the most part either confiscated or encumbered. He returned to England in 1649, after the king's death, and was allowed to compound for what remained of it. He died shortly afterwards, and was buried on 10 August 1649 at St Martin in the Fields, leaving as a special charge in his will to his sons and descendants to "observe and respect the family of my Lord Duke of Buckingham, deceased, to whom I owe all the happiness I had in the world". He left five sons, George, James, Charles, Philip and Thomas, who all played conspicuous, if not all creditable, parts in the history of the time.
Өнер
Вудтың айтуынша, Портерді "екі патша жақсы көрген: Джеймс I – әдемі әзіл-қалжыңы үшін, ал Чарльз I – мінез-құлқы, батыл бейнесі, жайдары мінезі, мол тәжірибесі, саяхаттары және қазіргі тілдерді білуі үшін". Портер өркендеу кезеңінде өнер мен әдебиет әлемінде зор беделге ие болды. Ол өлеңдер жазды, Дәвенантқа жомарт демеушілік жасады, ол оны ерекше мақтап, Деккер, Мей, Херрик және Роберт Довердің де мақтауын алды, сондай-ақ Эдмунд Болтонның "Академия Рояль" кітабындағы 84 "қажетті" адамның қатарына енді. Ол картиналарды жинауға шебер болды, Рубенс, Ван Дайк, Даниэль Миттенс және басқа суретшілердің досы ретінде, сондай-ақ Чарльздың шетелдегі сатып алуларындағы өкілі ретінде корольдің тамаша коллекциясын құруға үлкен үлес қосты. Ол сонымен қатар Испаниядан Арундел суреттерін алуға да көмектесті. 2013 жылы Энтони ван Дайктің оның әйелінің суреті Дарем графтығындағы Боуз мұражайында жасырын шедевр болып табылғанын анықтады.
According to Wood, Porter was "beloved by two kings: James I for his admirable wit and Charles I for his general bearing, brave style, sweet temper, great experience, travels and modern languages". During the period of his prosperity, Porter had gained a great reputation in the world of art and letters. He wrote verses, was a generous patron of Davenant, who especially sang his praises, of Dekker, May, Herrick and Robert Dover, and was included among the 84 "essentials" in Edmund Bolton's "Academy Royal." He was a judicious collector of pictures, and as the friend of Rubens, Van Dyck, Daniël Mijtens and other painters, and as agent for Charles in his purchases abroad he had a considerable share in forming the king's magnificent collection. He was also instrumental in procuring the Arundel pictures from Spain. In 2013 a painting of his wife by Anthony van Dyck was found to have been undiscovered as a masterpiece in the Bowes Museum in County Durham.