Кіріспе

Жардих – Үндістанның Жаркханд штатындағы Бокаро ауданының Бермо тармағындағы әкімшілік бөлімді құрайтын қоғамдық даму блогы.

Шолу

Бокаро ауданы, Чота Нагпур үстіртінің бір бөлігі, 200 мен 282 метр аралығында биіктігі өзгеретін толқынды беткейге ие. Топографиялық тұрғыдан, бүкіл аймақ үш бөлікке бөлінеді: батыстағы Бокаро жоталары, орталықтағы Бокаро-Час жоталары және шығыстағы Баракар ойпаты. Аймақтың жалпы еңісі батыстан шығысқа қарай. Басты өзендері – Дамодар, Гарга, Парга, Конар және Гобей. Таулар мен орманмен жабылған аудан, кен өндіру өнеркәсіптік аймағы болып табылады. 1960-шы жылдардағы алып Бокаро болат зауытының салынуымен, ол осы ауданның орталық нүктесіне айналды.

Маоистік іс-әрекеттер

Жарханд – маоистік қызметке ұшыраған штаттардың бірі. 2012 жылы Бокаро штаттағы ең қиын 14 ауданның бірі болып тіркелді. 2016 жылы штат полициясы маоистік қызметті бақылау үшін Бокароны 13 басым аймақтың бірі деп атады.

Тіл

Үнді тілі Жаркханд штатының ресми тілі болып табылады, ал урду тілі қосымша ресми тіл деп жарияланды. 2011 жылы Жаркханд штатының заң шығарушы органы бірнеше тілге екінші ресми тіл мәртебесі беру туралы заң қабылдады, бірақ губернатор оны мақұлдамады. 2001 жылғы халық санағында Бокаро ауданында ең көп таралған үш ана тілі (ана мен бала арасындағы сөйлеу тілі / қарым-қатынас құралы) (жалпы халықтың пайыздық үлесі жақшада): Хорта (41,08%), Хинди (17,05%) және Сантали (10,78%) болды. 2011 жылғы халық санағында ауданның жалпы халқының 12,40% -ы белгіленген тайпалардан құралды. Ең көп таралған бес ана тілі (белгіленген тайпалардың халқының пайыздық үлесі жақшада): Сантали (70,12%), Мунда (17,05%), Ораон (5,90%), Кармали (4,23%) және Махли (3,23%) болды.

Тіршілік ету

2011 жылы Жәридих кентіндегі жұмыс істейтін халықтың арасында егіншілер 9036 адамды құрап, жалпы санының 23,54% болды, ал ауыл шаруашылығы жұмысшылары 7511 адамды құрап, 19,57% болды, үй шаруашылығында жұмыс істейтіндер 1597 адамды құрап, 4,16% болды, сондай-ақ басқа да жұмыспен айналысатындар 20241 адамды құрап, 52,73% болды. Жұмыс істейтін халықтың жалпы саны 38 385 адамды құрап, халықтың 36,56% деуге болады, ал жұмыс істемейтіндер 66 603 адамды құрап, халықтың 63,44% деуге болады. Ескерту: Халық санағында жерді өңдеумен немесе қадағалаумен айналысатын адам егінші саналады. Егер адам басқа біреудің жерінде ақшалай немесе тауар түрінде немесе үлесімен жалақы алатын болса, ол ауыл шаруашылығы жұмысшысы болып есептеледі. Үй шаруашылығы – отбасының бір немесе бірнеше мүшесімен шаруашылық немесе ауыл ішінде жүргізілетін, бірақ Зауыттар туралы заң бойынша зауыт ретінде тіркелмейтін қызмет. Басқа жұмыспен айналысатындар – егіншілер, ауыл шаруашылығы жұмысшылары және үй шаруашылығында жұмыс істейтіндер емес, бірақ қандай да бір экономикалық қызметпен айналысатын адамдар. Оларға фабрика, кен өндіру, плантациялар, көлік және кеңсе қызметкерлері, сондай-ақ бизнес және саудамен айналысатындар, мұғалімдер, әртістер және т.б. кіреді.

Инфрақұрылым

Жәридих кентінде 38 елді мекен бар. 2011 жылы 19 елді мекен электрмен жабдықталған. 4 елді мекенде ішкі су құбыры (тазартылған/тазартылмаған), 38 елді мекенде қазылған су (жабық/жабықсыз), 38 елді мекенде қолмен су сорғылары, ал барлық елді мекендерде ауыз су көзі бар. 8 елді мекенде пошта бөлімшесі, 9 елді мекенде шағын пошта, 6 елді мекенде телефон (стационарлық желі) және 30 елді мекенде ұялы байланыс бар. 38 елді мекенде асфальтталған ауылдық жолдар, 11 елді мекенде автобус қатынайды (мемлекеттік/жеке), 8 елді мекенде такси/өзгертілген таксилер, 17 елді мекенде тракторлар бар. 4 елді мекенде банк филиалы, 1 елді мекенде ауыл шаруашылығы кредиттері қоғамы, 1 елді мекенде кинозал/бейнезал, ал ешбір елді мекенде кітапхана мен оқу залдары жоқ. 18 елді мекенде азық-түлік таратқыш жүйе, 11 елді мекенде апталық базар және 20 елді мекенде сайлау учаскелері бар.

Ауыл шаруашылығы

Бокаро ауданындағы орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 1291,2 мм-ге жетеді. Топырақ негізінен латерит және құмды болып келеді. Жердің жалпы ауданының 39,21%-ы егіс және шаруашылығына пайдаланылады. Егістік көбінесе бір муссондық дақылға тәуелді. Егіс жерінің 9,90%-ы бау-бақша шаруашылығына арналған. Күріш және жүгері негізгі дақылдар болып табылады. Сондай-ақ баджара, бидай, бұршақ және көкөністер де өсіріледі.

Денсаулық сақтау

2011 жылы Жаридих округіндегі 38 тұрғынға толы ауылдың ішінде 1 ауылда негізгі медициналық орталық, 4 ауылда негізгі медициналық пункт, 1 ауылда жалпы медициналық аурухана, 1 ауылда емхана, ал 32 ауылда медициналық қызмет көрсету орындары болмады.