Кіріспе
Үндістанның Джиридих қаласы – Үндістанның Жаркханд штатының Джиридих ауданының орталығы. Джиридих қаласы өнеркәсіптік және денсаулық сақтау салаларымен, сондай-ақ көркімен танымал. Джиридихте Үндістандағы ең көне көмір кендерінің бірі – Джиридих көмір кені орналасқан. Джиридих Ұлттық статистикалық қызмет басқармасының (ҰСҚҚБ) Деректерді өңдеу бөлімінің (ДӨБ) алты деректерді өңдеу орталығының бірі болып табылады. 1972 жылға дейін Джиридих Хазарибаг ауданының құрамында болған.
Giridih is headquarters of the Giridih district of Jharkhand state, India. The city of Giridih is known for its industrial and health sectors, as well as its scenery. Giridih houses the Giridih Coalfield which is one of the oldest coalfields to be worked in India. Giridih is one of the six Data Processing Centres of Data Processing Division (DPD) of National Sample Survey Office (NSSO). Before 1972, Giridih was part of Hazaribagh district.
Этимология
Гиридихтің сөзбе-сөз мағынасы – төбелер мен кішкентай төбелердің жері. Giri – хинди тіліндегі «төбе» деген сөз, ал dih – жергілікті хорта диалектіндегі «жер» дегенді білдіреді.
Тарих
Жиридих ауданы 18 ғасырдың соңына дейін Харагдиха иелігінің бір бөлігі болды. Британдық үстемдік кезінде Жиридих Джунгл Терринің құрамына кірді. 1831 жылғы Кол көтерілісінен кейін Рамгарх, Харагдиха, Кенди және Кунда парганалары Оңтүстік-Батыс шекаралық аймағының бөлігіне айналды, кейін Хазарибаг деп аталды, ол әкімшілік орталыққа айналды. 1809 жылы Харагдиха раджалары Радж Дханвар раджалары ретінде орналастырылды, ал Харагдиха гадалары жеке заминдари иеліктері ретінде бекітілді. Харагдиха заминдари иеліктерінің ішінде Кодерма, Гади Палганж, Ледо Гади, Ганде Гади, Горанжи Гади және Гади Сирсия есімдері болды. Жиридих қаласы Салимпурдың Харгдиха заминдари иелігінің және уақытша орналастырылған Кархарбари иелігінің билігінде болды. Жиридих ауданы 1972 жылдың 6 желтоқсанында Хазарибаг ауданының бір бөлігінен бөлініп құрылды. 1999 жылы оның бір бөлігі Бокаро ауданына қосылды. Қазіргі таңда ол Қызыл дәліздің құрамына кіреді.
Орналасқан жері
Жиридих қаласы орналасқан. Оның орташа биіктігі бар. Сондай-ақ, Жиридих ауданында орналасқан Шри Саммед Шихарджи, Параснатх таулары деп те аталады, Жаркханд штатындағы ең биік тау шыңы болып табылады. Бұл конус тәрізді гранитті шың, теңіз деңгейінен 4477 фут (1365 метр) биіктікте орналасқан. Ескерту: Жанындағы карта ауданның ең маңызды жерлерін көрсетеді. Картада белгіленген барлық орындар үлкен, толық экранды картамен байланыстырылған.
Үкімет және саясат
Нагешвар Прасад Синха – Хазарибагтан жеке аудан болып жарияланған кезде Гиридih қаласынан сайланған алғашқы депутат болды. Бхаратйа Джаната партиясынан Равиндра Кумар Пандей 2014 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Гиридih (Лок Сабха округі) бойынша жеңіске жетті, ал қазіргі Парламент депутаты Чандра Пракаш Choudhary. Гиридih қаласы Гиридih (Видан Сабха округін) құрайды. Джаркханд Мукти Морча партиясынан Судивья Кумар қазіргі уақытта Гиридih заңнамалық округінен депутат.
Темір жол
Гиридих теміржол станциясы (GRD) шығысқа қарай 38 км қашықтықта орналасқан Мадхупур (MDP) түйінімен жалғашқан, бір ғана кең жолақты теміржол желісі арқылы байланысқан. Екі станция арасында күніне бес рет қатынайтын бір жолаушылар пойзы бар, ол Гиридихке жетуге шамамен бір сағат уақыт алады. Бұл станция Үндістан теміржолының Шығыс теміржолының Асансол бөлімшесінің басқаруында. Жаңа Гиридих теміржол станциясы (NGRH) Гадидегі Гиридих қаласының солтүстігінде орналасқан. Кодерма (KQR) және Махешмунда (MMD) арасындағы теміржол желісі толыққаннан кейін пайдалануға берілді және Шығыс Орталық теміржолының Дханбад бөлімшесінің басқаруында. Қазіргі уақытта пойыз Кодерма мен Махешмунда арасында, сондай-ақ Кодерма мен Мадхупур арасында Жаңа Гиридих арқылы бір реттен қатынайды. Параснат теміржол станциясы (PNME) Хаура-Делидің басты магистральдық желісінде, Гиридихтен оңтүстік-батысқа қарай 48 км қашықтықта, Исриде орналасқан және Шығыс Орталық теміржолының Дханбад бөлімшесінің басқаруында. Мадхубанға және оның айналасына қарай жергілікті халықтың және Мадхубан, Параснатқа келетін джайндардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жаңа теміржол желісі салынуы жоспарлануда. Сондай-ақ, Тунди мен Говиндпур арқылы, және Бенгабад, Чакай және Соно арқылы байланыс орнату туралы да ұсыныстар бар.
Жол
NH 19 (ескі NH 2) / Grand Trunk Road Гиридих ауданы арқылы өтеді, бірақ қаладан шалқап жатыр. Гиридихтің қала орталығында автобус станциясы бар. Автобус станциясы жеке автобустарға арналған платформаларға бөлінген. Мемлекеттік автобус станциясы негізгі автобус станциясына жақын орналасқан. Қаладан ауданның басқа жерлеріне үнемі автобус қатынасы бар. Ранчи, Дханбад, Бокаро, Хазарибаг, Деогар, Жамшедпур, Дургапур, Калькутта, Хаура, Асансол және Патна қалаларына автобуспен баруға болады.
Халық саны
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша, Гиридих қалалық агломерациясының халқы 143 529 адамды құрады. Бұл Жарханд штатының жетінші ірі қаласы. Халықтың 53% ер адамдарды, ал 47% әйелдерді құрайды. Гиридихтегі сауаттылық деңгейі 69%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары; ер адамдардың сауаттылығы 74%, әйелдердің сауаттылығы 63%. Гиридихте халықтың 15% 6 жасқа дейінгі балалар. Бұл аймақта қолданылатын тіл – Хорта. Гиридих қалалық агломерациясына Гиридих (Нагар-Паришад), Паратдих (КТ), Сирсия (КТ), Пертодих (КТ) және Дандидих (КТ) кіреді.
Дін
Гиндуизм – Гиридих қаласының ең көп тараған діні, оған халықтың 67,66% жатады. Ислам қаладағы ең ірі азшылық діні болып табылады, оны халықтың 30,31% ұстанады. Басқа азшылықтардың ішінде: христиандар – 0,84%, сикхтер – 0,55%, джайндар – 0,47%, буддистер – 0,04%, және басқалары – 0,07%.
Экономика
Оның экономикасы дамып келеді. Бұл қала 1960-1980 жылдар аралығында экономикалық қызметке толы болған, сол кезде минералды миканы өңдеу және экспорттау қауымдастығы КСРО-ға экспорт арқылы үлкен пайда тапқан. Бірақ КСРО ыдырағаннан және 12 ТМД мемлекетіне бөлінгеннен кейін, бұл өнеркәсіп ақырындап төмендеді және қазір қиын жағдайда. Гиридидің оңтүстік жағында, Бениадиде, Coal India Limited (Maharatna және әлемдегі ең ірі көмір өндіруші) компаниясының еншілес кәсіпорны – Central Coalfields Limited-тің көмір шахталары орналасқан. Бұл Гириди ауданындағы ең ірі өнеркәсіп және қала экономикасына маңызды үлес қосады. Central Coalfields Limited өзі Miniratna статусына ие. Ұлттық статистикалық қызметтің (NSSO) Деректерді өңдеу бөлімінің (DPD) Деректерді өңдеу орталығы, үлгіні таңдаудан бастап, бағдарламалық жасақтаманы әзірлеуге дейін, сондай-ақ Ұлттық статистикалық қызмет ұйымдары жүргізген түрлі әлеуметтік-экономикалық сараптамалар арқылы алынған деректерді өңдеу және кестеге түсіру бойынша толыққанды IT-шешімдер ұсынады. Мика бизнесі де сауда деректеріне үлкен үлес қосады, негізінен мика Қытайға, Еуропаға, Жапонияға, Тайваньға, АҚШ-қа экспортталады. Мика экспортының жалпы сомасы 100 миллион долларды құрайды, ал жетекші мика экспорттаушылар – Jalan Mica Exports, Ratan Mica Exports, Jai Mica, Mount Hill, Chandauri Mica Syndicate және т.б. болып табылады. 2006 жылы Үндістан үкіметі Гиридхті елдегі 640 ауданның ішіндегі ең артта қалған 250 ауданның бірі деп атады.
Туризм
Шри Саммед Шихарджи, сондай-ақ Параснатх таулары деп аталады. Бұл таудың ең биік шыңы – Жарханд штатында теңіз деңгейінен 4480 фут (шамамен 1341 метр) биіктікте орналасқан. Бұл джайнистер үшін маңызды қасиетті орын және әлемдегі ең қастерлі жерлердің бірі. Джайнизм нанымы бойынша, жиырма төрт Тиртанкараның (джайнистердің ұстаздары) жиырмасы (оның ішінде Паршанатх) осы жерден Мокшаға (Нирванаға) қол жеткізген. Раждаха Дам, Сабалпур, उत्तरवाहिनी गंगा (प्रकृति की अनुपम भेंट), сондай-ақ Раждаха деп те аталады, бұл Шива құдайына арналған ғибадатхана. Ол Гиридихтен шамамен 60 км және Суриядан 5 км қашықтықта орналасқан (Нимат пен Сабалпур маңында). Бұл орын Баракар өзенінің жағасында жатыр. Лангта Баба Самадхи Стал – ол Қарақдихада, қаладан солтүстік-батысқа қарай 30 км қашықтықта, Джамуаға қарай баратын жолда орналасқан. Лангта Баба индустар мен мұсылмандардың екеуі де құрметтейді. Адамдар оның самадхиына шапан жабады, және шын ниетпен тілегеннің арманы орындалады деп сендіреді. Үшри шарлауы – қаладан 13 км қашықтықта, Тунди жолында орналасқан демалыс орны. Үшри өзені үш бөлек ағыспен 40 фут (шамамен 12 метр) биіктіктегі тік жардан құлайды. Бұл жер Парсанат тауларының тығыз орманмен қоршалған. Хандоли бөгеті – Гиридих штаб-пәтерінен солтүстік-шығысқа қарай 7 км қашықтықта, Бенгабадқа қарай орналасқан көрнекті су қоймасы және бөгет. Бұл жер туристік орталық ретінде дамыған. Мұнда су спорты және құс бақылау мүмкіндіктері бар. Сонымен қатар, қайықпен жүзу, тауға шығу, парасейлинг және каяк сияқты көңіл көтеру орындары да бар. Сурья Мандир – Миржагандж қаласында, Гиридих қаласынан 33 км қашықтықта орналасқан. Ол көлдің ортасында лотос гүл түрінде салынған. Зияратшылар Лангта Баба Самадхиінен қайтып келе жатқанда мұнда тоқтауы мүмкін. Бұл ғибадатхана ұлттық маңызы бар ескерткіш деп жарияланған және Үндістанның археологиялық зерттеу институтының қамқорлығында.