Кіріспе

Гиридих – Үндістанның Жаркханд штатындағы Гиридих ауданының Гиридих Садар бөлімшесіндегі әкімшілік бөлімді құрайтын қоғамдық даму блогы (CD блогы).

Шолу

Гиридих – үстірт аймағы. Ауданның батыс бөлігі үлкен орталық үстірттің бір бөлігін құрайды. Ауданның қалған бөлігі – төменгі үстірт, тегіс жазық дала, биіктігі шамамен 1300 фут. Шеттеріндегі жартастар шамамен 700 футқа дейін төмендейді. Парешнат төбелері немесе Шихарджи ауданның оңтүстік-шығыс бөлігінде 4480 футқа дейін көтеріледі. Аудан тығыз орманды. Табиғи ресурстардың ішінде көмір мен слюда бар. 2016 жылы «Прадхан Мантри Уджвала Ёджана» бағдарламасын ашқанда, Жаркханд штатының бас министрі Рагхабар Дас Жаркхандта 23 миллион отбасының жағдайы нашар екенін мәлімдеді. Халықтың жалпы санындағы жағдайы нашар отбасылардың үлесін 35 пайызға дейін төмендету жоспарланған.

Маоистік іс-әрекеттер

Жарханд – маоистік қызметке ұшыраған штаттардың бірі. 2012 жылы Гиридих штаттың ең көп зардап шеккен 14 ауданының бірі болды. 2016 жылы штат полициясы маоистік қызметті тексеру үшін Гиридихті 13 басым аймақтың бірі деп белгіледі. 2017 жылы Гиридих ауданында маоистер жол құрылысымен немесе тауар тасымалымен айналысқан 50-ден астам көлікті өртеді.

Тіл және дін

Хорта тілі - басты қолданылатын тіл. Хинди тілі - мемлекеттік тіл. Үрді және сантали тілдері де сөйленеді.

Ауылдық кедейлік

2004-2005 жылдары Гиридих ауданының халқының 40-50% -ы BPL санатында болды, бұл көрсеткіш Годда, Кодерма және Хазарибаг аудандарымен бірдей болды. Жаркханд штатындағы ауылдық кедейлік 1993-94 жылдардағы 66% -дан 2004-05 жылдардағы 46% -ға дейін төмендеді. 2011 жылы ол 39,1% -ға дейін түсті.

Тіршілік ету

2011 жылы Жиридих кентіндегі жұмыс істейтін халықтың арасында 12 706 шаруашылықпен айналысушылар 18,11% құрады, 15 571 ауыл шаруашылығы жұмысшысы 22,20% құрады, 2 706 үй шаруашылығы жұмысшысы 3,86% құрады, ал қалған 39 159 жұмысшы 55,83% құрады. Жұмыс істейтін халықтың жалпы саны 70 142 адамды құрап, ауыл халқының 33,68% болды, ал жұмыс істемейтін халық 138 118 адамды құрап, халықтың 66,32% болды. Ескерту: Халық санағында жерді өңдеумен немесе қадағалаумен айналысатын адам шаруашылықпен айналысушы болып есептеледі. Егер адам басқа біреудің жерінде ақшалай немесе тауар түрінде немесе үлесімен жалақы алатын болса, ол ауыл шаруашылығы жұмысшысы болып саналады. Үй шаруашылығы – отбасының бір немесе бірнеше мүшесімен үйдің ішінде немесе ауылда жүргізілетін, бірақ Зауыттар заңы бойынша зауыт ретінде тіркелмейтін қызмет. Басқа жұмысшылар – шаруашылықпен айналысатын, бірақ шаруашылықпен айналысушылар, ауыл шаруашылығы жұмысшылары және үй шаруашылығында жұмыс істейтін адамдар емес адамдар. Оларға фабрика, кен өндіру, плантациялар, көлік және кеңсе қызметкерлері, бизнес және саудамен айналысатын адамдар, мұғалімдер, ойын-сауық артистері және т.б. кіреді.

Инфрақұрылым

Жиридих округінде 211 елді мекен бар. 2011 жылы 86 ауыл электрмен жабдықталған. 32 ауылда мұнай құбыры (тазартылған/тазаланбаған), 200 ауылда қазылған су (жабық/жабықсыз), 193 ауылда қол сорғылары және барлық ауылда ішуге жарамды су көзі бар. 34 ауылда пошта бөлімшесі, 15 ауылда шағын пошта, 12 ауылда телефон (стационарлық желі) және 81 ауылда ұялы байланыс бар. 205 ауылда салынған (асфальтталған) ауылдық жолдар, 17 ауылда автобус қатынайды (мемлекеттік/жеке), 31 ауылда автокөлік/өзгертілген автокөлік және 81 ауылда трактор бар. 21 ауылда банк филиалы, 9 ауылда ауыл шаруашылығы кредиттері, ешбір ауылда кинотеатр/бейне зал, 1 ауылда кітапхана және оқу бөлмесі бар. 78 ауылда мемлекеттік тарату жүйесі, 6 ауылда апталық базар және 125 ауылда сайлау учаскелері орналасқан.

Ауыл шаруашылығы

Гиридих ауданының үлкен бөлігін төбелер мен қабырғалар алып жатыр. Топырақ көбінесе тасты және құмды болып келеді, бұл ормандар мен бұталардың өсуіне жағдай жасайды. Ауданның жалпы аумағының көп бөлігін құрайтын ормандық жерлер, ауданның барлық жеріне теңдей таратылған. Өзендер маңындағы кейбір аймақтарда аллювиалды топырақтар кездеседі. Гиридих CD блогында өңделетін жердің жалпы аумаққа қатынасы 42,31% құрайды. Ал ауданның жалпы аумағында өңделетін жердің үлесі 27,04% болып табылады. Суармалау жеткіліксіз. Гиридих CD блогында суарылатын жердің өңделетін жерге қатынасы 2,63% құрайды. Мамырдан қазанға дейін – жазғы егіс маусымы, одан кейін – күздік егіс маусымы. Аудандағы жалпы егіс алқабының 50%-ы күрішпен жабылады, ол негізгі дақыл болып табылады. Басқа маңызды дақылдар: жүгері, бидай, қант қызылшасы, бұршақ және көкөністер.

Гиридих көмір кен орны

Гиридих CD блогы аудандағы көмір өндіру қызметінің басым бөлігін қамтиды. Шотанагпурдың ең ежелгі көмір кеніші, 28,47 км² аумақты алып жатыр, және Гиридих қаласының жанында орналасқан.

Артқа қалған өңірлер гранттық қоры

Гиридих ауданы дамып келе жатқан аймақ ретінде тізілген және Артта қалған аймақтарға берілетін гранттар қорынан қаржылық қолдау алады. Үндістан үкіметі құрған бұл қор дамудағы аймақтық теңсіздіктерді түзетуге бағытталған. 2012 жылғы мәлімет бойынша, елі бойынша осы схемаға 272 аудан енгізілген. Осы тізімде Жарханд штатының 21 ауданы бар.

Көлік

Гиридихте 14-ші ұлттық жолындағы Рампурхаттан 19-шы ұлттық жолындағы Думриге (ескі NH2) / Гранд Трэнкт Роудтан және 16-шы ұлттық жолындағы Кодермадан Гобиндпурға дейінгі 13-ші мемлекеттік автомобиль жолы (Жарханд штаты) өтеді. Мадхупур-Гиридих-Кодерма теміржол желісі осы аудан арқылы өтеді. Гиридих теміржол станциясы осы желіде орналасқан. Гиридихтегі басқа теміржол станциялары: Кришна Баллаб Сахай аялдамасы және Махешмунда.

Білім

Жиридих КД блогында бастауыш сыныптар бар 59 ауыл, бастауыш мектептер бар 176 ауыл, негізгі мектептер бар 81 ауыл, орта мектептер бар 9 ауыл, жоғары сыныптар бар 4 ауыл, білім беру мекемесі жоқ 30 ауыл болды. *Жарханд штатында жоғары сыныптар мектептері «Интер колледждер» деп те аталады.

Денсаулық сақтау

Жиридих ОКБ-да 3 ауылда бастауыш медициналық орталықтар, 28 ауылда бастауыш медициналық пункттер, 16 ауылда ана мен бала күтімі орталықтары, 3 ауылда аллопатиялық ауруханалар, 9 ауылда емханалар, 9 ауылда отбасылық әл-ауқат орталықтары, 16 ауылда дәріханалар бар. * Жеке медицина қызметкерлері, баламалы медицина және т.б. ескерілмеген.