Кіріспе
Бриджетон – АҚШ-тың Миссури штатының солтүстік-батысындағы Сент-Луис округіне қарасты Үлкен Сент-Луис қаласының екінші шеңберлік аймағындағы қала. Бриджетон Сент-Луис сыртқы айналма жолы мен I 70 магистралінің қиылысында орналасқан. Бриджетон Үлкен Сент-Луис аймағындағы басты көлік хабы болып табылады. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 11 445 адамды құрайды. Сент-Луис Ламберт халықаралық әуежайының бір бөлігі Бриджетон қаласының шегінде жатыр. Бұл қала "Атомдық үй маңы" атты деректі фильмде көрсетілген, онда жақын орналасқан Батыс көл қоқыс полигонында сақталған радиоактивті қалдықтардың салдары жайлы айтылады.
Орналасқан жері
Қаланың халқы тұратын аймақтары Ламберт Сент-Луис халықаралық әуежайы мен Сент-Чарльз арасында орналасқан. Миссури өзені қаланың солтүстік-батыс шекарасын құрайды. Бриджетон 38°45'26" солтүстік ендігі, 90°25'4" батыс бойламында (38.7573, 90.4179) орналасқан. Бұл аймақ Осадж тайпасы құрған ежелгі американдық жолдарға жақын болғандықтан, маңызды жергілікті көлік артерияларының әсеріне ұзақ уақыттан бері тап болды. Көптеген жолдар аймақтағы алғашқы жолдардың негізіне айналды, мысалы, Натурал Бридж және испан, француз және ерте американдықтардың қоныстану дәуіріне дейінгі тарихи Сент-Чарльз Рок Роуд. Бұл аймақтағы I-70 және I-270 тас жолдарының қиылысы әуе және теміржол арқылы қолжетімділікті арттырады, бұл аймақты көлікке тәуелді салалар үшін ыңғайлы базаға айналдырады. Американдық Discovery Trail де осы аймақтан өтеді. АҚШ Халық санау бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 39 шаршы километрді құрайды, оның ішінде 38 шаршы километр құрлық және 2 шаршы километр су.
Ерте тарих
Американың түпкі халықтарымен байланыс жасаған және сол жерге қоныстанған алғашқы еуропалықтар осы аймақтың француз Иллинойс территориясының құрамында болған кезеңімен байланысты. Француз саяхатшысы Этьен де Веняр де Бургмон 1724 жылы осы аймақты кезіп, Сент-Луис пен Сент-Чарльз арасындағы басты жолға айналған жолды пайдаланды. Франция 1768 жылы Жеті жылдық соғыста Ұлыбританиядан жеңілгеннен кейін Испания колониялық үстемдікке ие болды және Миссисипи өзенінің батысындағы жерлерін Испанияға өткізді; олар 1804 жылға дейін билікте болды, содан кейін аймақ Луизиананы сатып алу арқылы американдықтарға берілді. 1799 жылғы халық санауында "Мараи де Лиард" халқы 337 ақ адам және 42 құлдан тұрған. Бриджетон алғаш рет 1794 жылы жоспарланды және Marais des Liards (Cottonwood Swamp) деп аталды. Ол сонымен қатар, Испания үкіметінен жер алған негізін қалаушы Роберт Оуэннің құрметіне Village à Robert деп те белгілі болды. Екі жылдан кейін испандық халық санауында оның халқы (құлдарды қоса алғанда) 77 ер адам және 47 әйел адамды құрады. Аймаққа ағылшын тілді қоныс аударушылардың саны артқан сайын, ауылдың аты Оуэн станциясы болып өзгерді. Географиялық орнының арқасында, әсіресе Миссури өзенінен өтетін паромға жақындығынан Бриджетон Сент-Луис пен Сент-Чарльз арасындағы сапардың тоқтау орнына айналды. Мериуэзер Льюис Льюис пен Кларк экспедициясының мүшелерімен кездесу үшін осы жерден өтті. Қалаға 1843 жылы мемлекеттік құқық берілді; келесі бірнеше жыл бойы ол Орегон және Санта-Фе жолдарына бағытталған көшпенділер үшін тоқтау орны болды. Иезуиттер, католик діни ордені, Флориссант, Миссуридегі Сент-Станислав семинариясы мен Сент-Фердинанд шіркеуінен Бриджетонға келді. Орден 1851 жылы аймақтағы католиктерге қызмет ету үшін Сент-Мария шіркеуін миссия ретінде құрды; ол алғашқы жылында толық приходқа айналды. Сент-Луис архиепископиясы 2001 жылы Ламберт Сент-Луис халықаралық әуежайының кеңеюіне байланысты приходты жапты, бұл тұрғын халықтың азаюына себеп болды.
Қазіргі тарих
1950 жылы Бриджетонның халқы 276 адамды құрады, бұл 1790-шы жылдардың соңы мен 19-шы ғасырдың басындағы көрсеткіштерден төмен болды. Он жылдық ішінде қаланың аумағы аннексия арқылы кеңейіп, 16 шаршы мильге (41 км²) жетті. Осы он жылдықта Бриджетонды да қамтитын Солтүстік-Батыс Сент-Луис аймағының сауда палатасы – Солтүстік-Батыс сауда палатасы құрылды. Бұл қаланың ең қарқынды тұрғын үй құрылысы кезеңіне, 1960 жылдарға жол ашты, оның барысында 8000-ге жуық жеке тұрғын үйлер салынды. Осы он жылдықтағы тығыз құрылыс шамамен 2000 бірлікке жетті. Жеке тұрғын үйлермен салыстырғанда, көпптерлі тұрғын үйлердің құрылысы 1970 және 1980 жылдары шамамен бірдей қарқынмен жалғасты. 1968 жылы қала Бриджетонның ең көне үйі – Пейн Джентри үйін Пейн Джентри отбасының мұрагерлерінен сатып алып, үйдің маңында Джентри паркін салды. Кейіннен үй тарихи ескерткіштердің ұлттық тізіліміне енгізіліп, Миссури штатындағы ең көне дәрігерлік кабинет орналасқан. 1990 жылдары тұрғын үй құрылысы дерлік тоқтаса да, осы он жылдықта коммерциялық дамуда айтарлық өсім байқалды. Өзеннің левектермен қорғалған су тасқыны аймақтары, сондай-ақ қалааралық тас жолдарға, теміржолға және әуежайға ыңғайлы қолжетімділік Бриджетон мен жақын жердегі қауымдастықтардың одан әрі өсуіне және қаланың салық базасын әртараптандыруға мүмкіндік берді. Ламберт Сент-Луис халықаралық әуежайына жақын орналасу артықшылықтармен қатар қиындықтар да әкелді. 1995 жылдан бастап, әуежайды кеңейту жоспары, W 1W деп аталатын жаңа ұшу-қону жолағын салуға бағытталған, қала тарапынан қарсылыққа ұшырады (бірақ сәтсіз аяқталды). Жаңа ұшу-қону жолағы қаладағы 2000 үйдің, ең әсіресе Кэрроллтон ауданындағы үйлердің жойылуына әкелді, бұл қаланың соңғы жылдардағы халық санының азаюына елеулі үлес қосты.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы АҚШ халық санағында Бриджетон қаласында 11 445 адам, 4379 үй шаруашылығы және 3024 отбасы тіркелді. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 786,6 адам (303,7/км²) құрады. 4812 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы бір шаршы мильге 330,7 (127,7/км²) болды. Халықтың этникалық құрамы: 59,94% (6860) ақ нәсілді, 24,62% (2818) қара немесе афроамерикалық, 0,46% (53) американдық үндістер, 3,22% (369) азиялық, 0,03% (3) Тынық мұхиты аралдарынан, 4,29% (491) басқа нәсілдерден және 7,44% (851) екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 12,0% (1390) құрады. 4379 үй шаруашылығының 26,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 45,8%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, ал 30,7%-ында күйеуі жоқ әйелдер тұрады. Барлық үй шаруашылықтарының 26,2%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 15,6%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,6 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,0 адамды құрайды. Халықтың 22,2%-ы 18 жасқа дейінгілер, 7,6%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,7%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 25,3%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 20,3%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендерді құрайды. Орташа жас 40,5 жас. Әр 100 әйелге 85,1 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 84,2 еркек сәйкес келеді. 2016-2020 жылдарға жасалған Америкалық қоғамдық сауалнаманың бағалауынша, үй шаруашылығының орташа табысы 61 207 доллар (+/- 7813 доллар қателік шегімен), ал отбасының орташа табысы 73 370 доллар (+/- 15 757 доллар) құрады. Ер адамдардың орташа табысы 38 158 доллар (+/- 4775 доллар) болса, әйелдердің орташа табысы 32 050 доллар (+/- 3234 доллар) тең. 16 жастан асқандардың орташа табысы 34 132 долларды құрайды (+/- 3720 доллар). Шамамен отбасылардың 4,9%-ы және халықтың 10,3%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 18,0%-ы және 65 жастан асқандардың 5,0%-ы.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 11 550 адам, 4760 үй шаруашылығы және 2957 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 5088 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 72,4% ақ нәсілді, 18,7% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 2,5% азиялық, 4,1% басқа нәсілдерден және 2,1% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 6,4% құрады. 4760 үй шаруашылығының 28,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 43,8% -ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 13,3% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,0% -ы күйеуі жоқ ерлер, ал 37,9% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32,3% жеке адамдардан тұрады, ал 15,6% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,33 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,94 адам. Қаладағы орташа жас 44,6 жас. Тұрғындардың 19,9% 18 жасқа дейін, 8,1% 18 мен 24 жас аралығында, 22,5% 25 пен 44 жас аралығында, 29,2% 45 пен 64 жас аралығында және 20,2% 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Қаланың жыныстық құрамы: 47,0% ер адам және 53,0% әйел адам.
Экономика
Транс-штаттық GoJet Airlines компаниясының штаб-пәтері Бриджетон қаласында орналасқан. Солтүстік Сент-Луис округіндегі жалғыз ІІ деңгейлі травматологиялық орталық – SSM DePaul денсаулық орталығы Бриджетон қаласында орналасқан. Бұл 476 төсектік, толық қызмет көрсететін католик ауруханасы және SSM Health Care St. Louis жүйесінің мүшесі, оны Марияның францискандық қарындастары демеушілік етеді. 1828 жылы ашылған SSM DePaul Миссисипи өзенінің батысындағы алғашқы аурухана болып табылады және бүгінгі күнге дейін Сент-Луис қаласындағы ең ұзақ жұмыс істеп келе жатқан кәсіпорындардың бірі саналады.
Білім
Сент-Луис округі кітапханасы Бриджетондағы Бриджетон Трейлс бөлімшесін басқарады. Қала Паттонвилл мектеп округімен қамтамасыз етілген.