Кіріспе
Диллон – АҚШ, Монтана штатының Биверхед округіндегі қала және округ орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 3 880 адамды құрайды. Қала Юнион Пасифик темір жолының президенті болған Сидни Диллонның (1812–1892) құрметіне аталған.
Dillon is a city in and the county seat of Beaverhead County, Montana, United States. The population was 3,880 at the 2020 census. The city was named for Sidney Dillon (1812–1892), president of Union Pacific Railroad.
Тарих
Диллон 1880 жылы Биверхед аңғарында теміржол қаласы ретінде құрылды. Алғашқыда "Terminus" деп аталған, себебі ол Юта және Солтүстік теміржолының құрылысы кезінде уақытша солтүстік соңғы аялдамасы болды. 1881 жылы қала Юнион Пасифик теміржолының президенті Сидни Диллонның құрметіне қайта аталды, ол теміржолды Монтана штатының Бут қаласына жеткізу жобасын басқарған болатын. Қаланың орналасқан жері теміржол тарапынан аймақтағы алтын кен орындарына жақындығы себепті таңдалды. Диллон аймағында алғашқы ашылған кен күміс болды. Алтын алғаш рет 1862 жылы Грассхоппер Крикте табылды, бұл аймаққа үлкен көші-қон толқынын әкелді. Аймақтағы соңғы алтын асыру 1920 жылы Аргента маңында басталды және 30 жылға созылды. Диллон Банак, Аргента, Глен және Вирджиния Сити сияқты жақын маңдағы дамыған қалаларға тауар тасымалдаудың орталық нүктесі болды. 1881 жылы Диллон Биверхед округінің орталығы болу үшін Банакпен күрес жүргізді. Диллон қаласындағы алғашқы кірпіштен салынған ғимарат 1882 жылы бой көтерді. 1884 жылы Диллон қала болып бекітілді және тұрғындар үшін жаяу жолдар мен тұрақты тұрғын үйлер салу жұмыстары басталды. Диллонның төңірегіндегі көптеген алтын өндіруші қалалар құлдырап, жойылған кезде, Диллон теміржол және аймақтағы тальк кенін өндіру арқасында гүлдене білді. Бір кезде Диллон Монтана штатындағы қой жүнінің ең ірі экспорттаушысы болған. 1892 жылы Монтана Нормаль колледжі мұғалімдер даярлайтын оқу орны ретінде құрылды және бүгінгі күнге дейін білім беру бағдарламасымен танымал. 1943 жылы найзағайға шалдыққан цирк пілі Элд Питт Диллон жәрмеңкесінде жерленген. Монтана Ұлттық гвардиясының капитаны Джоэл Руд 1979 жылдың 3 қыркүйегінде Еңбек күні шеруі кезінде F-106 ұшағымен астық қоймасына соқтығысып, қаза тапты. Оның құрметіне қойылған тақта Дилон қаласындағы Оңтүстік-Батыс Монтана ардагерлерінің ескерткіш паркінде орналасқан.
География
Диллон (45.215735, 112.634055) координаталарында орналасқан, Континенттік бөліністен шамамен 64 шақырым (40 миль) шығысқа қарай. Оның теңіз деңгейінен биіктігі 1555 метр (5102 фут). АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1.76 шаршы миль (5 км²), оның барлығы құрлық. Диллон Бобэрхед өзені жағасында орналасқан.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 3752 адам, 1669 үй шаруашылығы және 934 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1831 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздығы 1 шаршы мильге 1122,7 (немесе 1 шаршы километрге 433,7) тең. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 96,43% ақ нәсілді, 0,35% афроамерикалық, 1,31% американдық үндістер, 0,13% азиялық, 0,61% басқа нәсілдерден және 1,17% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,95% құрады. 1669 үй шаруашылығының ішінде 27,6% 18 жасқа дейінгі балалары бар, 44,3% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,3% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 44,0% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 36,2% жеке тұлғалардан тұрады, ал 14,9% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдарда тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,19 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,88 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 22,7% 18 жасқа дейінгілер, 11,1% 18-24 жас аралығындағылар, 25,5% 25-44 жас аралығындағылар, 22,4% 45-64 жас аралығындағылар және 18,3% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 39 жас. Әр 100 әйелге 97,5 еркек келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 94,6 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 26 389 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 39 643 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 25 625 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 906 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 432 долларды құрады. Отбасылардың 13,8% және халықтың 18,2% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 15,9% және 65 жастан асқандардың 15,9% осы санатқа жатады.
Білім
Диллон мектеп округінің 10-шы округіне қарасты, оның басшысы Глен А. Джонсон. Осы округтегі мектептер: Парквью бастауыш мектебі, директоры Грег Фицджеральд, және Диллон орта мектебі, директоры Джоэл Роджерс. Диллон сонымен қатар Биверхед округі жоғары мектебіне де үйінді, ол A сыныптағы мектеп, директоры Гари Хаверфилд. 2017 жылы шамамен 320 студент оқыды. Жоғары мектептің талисманы – Бобр. Диллон штаты бойынша жоғары мектеп спортындағы ондаған жылғы табыстарымен танымал. 1990 жылы ұлдар баскетбол командасы А сыныбы бойынша штатық чемпионатты жеңіп алды, бұл мектептің 1946 жылдан бергі алғашқы штатық титулы болды. 2000 жылдан бері жоғары мектеп футбол командасы 11 рет А сыныбы бойынша штатық чемпионатта ойнап, сегіз рет жеңіске жетті. 2007 жылдан бері ұлдар баскетбол командасы А сыныбы бойынша сегіз штатық чемпионатта ойнап, бес рет жеңіп алды. Қалада Монтана Батыс университеті орналасқан, бұрынғы Батыс Монтана колледжі, проректоры және вице-канцлері Дебора Хидин және канцлері Бет Уэдерби басқарады. 2016 жылы 1501 студент оқыды. Колледждің талисманы – Бульдог. Диллон қалалық кітапханасы 1901 жылы Карнеги кітапханасы ретінде салынды және қазірге дейін қауымға қызмет етуде.
Экономика
Диллонның ең ірі жұмыс берушілері Barretts Minerals Inc., Barrett Hospital and HealthCare және Beaverhead округі. Great Harvest Bread Company компаниясының франчайзинг бас кеңсесі Диллон қаласында орналасқан. Beaverhead округі мұражайы Диллон қаласында орналасқан. Диллон қаласындағы қоғамдық нысандарға Диллон қалалық кітапханасы, пошта бөлімі және Барретт паркі жатады. YMCA қала шегінде орналасқан. Диллонға туристерді тартатын демалыс мүмкіндіктері: Beaverhead өзенінде балық аулау, қар көлігімен жүру, жаяу серуендеу, Patagonia дүкенінде сауда жасау, квадроциклдерде жүру, жыл сайынғы «Бұзу дербисі» және Maverick тауында шаңғы тебу. Bannack мемлекеттік паркі туристер арасында танымал. Диллон қаласы сондай-ақ жыл сайынғы «Монтананың ең үлкен аптасы» шарасына, сонымен қатар Jaycee Еңбек күні Родеосы, концерті және шеруіне де үй иесі.
Инфрақұрылым
Диллон әуежайы Диллон қаласының солтүстік-шығысына қарай бес миль қашықтықта орналасқан, округтің меншігіндегі әуежай.
Климат
Диллон жартылай шөлейтті климатқа (Köppen BSk) ие, мұнда суық, құрғақ қыстар және ыстық, жауыны көп жаздар болады. 2024 жылдың 13 қаңтарында Монтана штатының Диллон қаласы −42 °F (−41 °C) абсолюттік ең төмен температуралық рекордын тіркеді.