Кіріспе

Қарачи қаласының жергілікті басшысы, Пәкістан. Қарачи қаласының әкімі (ұрду: ; ) – Қарачи қалалық корпорациясының басшысы және Қарачи қаласының жергілікті басқару жүйесі. Бұл Пәкістандағы федералдық және провинциялық үкіметтерден кейінгі үшінші басқару деңгейі болып табылады. Қазіргі таңда сайлаулар өткізілгенге дейін бұл лауазым Синдх үкіметі тағайындаған әкімшінің қарауында.

Оңтүстік Азиядағы ежелгі жергілікті басқару жүйесі

Карачи қаласының тарихы ежелгі заманға дейін барып жетеді. Христиан дәуірінен бұрын, қазіргі Қарачи маңында Барбарикон, Дебал және Банбхор сияқты түрлі қалалар мен елді мекендер болған. Үндістан субконтинентіндегі жергілікті басқару жүйесі Маури империясынан немесе одан да ертерек кездерден бастау алады. Мохенджо-Дародағы қоғамдық суару арналары мен кәріз жүйесі, қатты қалдықтарды басқару, қоғамдық қоқыс жәшіктері және көше шамдары муниципалдық ұйымдар мен қызметтердің бар екенін көрсетеді. Маури империясы тұсында отыз комиссардан тұратын кеңес алты комитетке немесе бөлімге бөлінді, олар Паталипутра қаласын басқарып, жалақы мөлшерін белгілеу, өндіріс пен жабдықтауды бақылау, шетелдік қонақтарды, туристерді және шетел азаматтарын күту, құжаттарды жүргізу және тіркеу, сату салығын жинау, сауданы реттеу, салмақ пен өлшемдерге лицензия беру және муниципалдық міндеттерді орындау сияқты мәселелермен айналысты. Ежелгі заманда қала әкімі "Нагарика" деп аталса, орта ғасырларда ірі қалаларды "Котвалдар" басқарған. Қала әкімдерін сайлау арқылы емес, патша тағайындаған. "Панчаят" (бес қариядан тұратын ассамблея) жүйесі Ригведада б.з.д. 1200 жылға дейін кездеседі (Алок, 2006).

Британдық Үнді империясы

1884 жылғы 1 қарашада Карачиде алғашқы жергілікті өзін-өзі басқару сайлауы өтті және Карачи муниципалитеті өз президентін сайлауға уәкілдік алды. Джамшед Нусерванжи Мехта 1933 жылы Карачи қалалық комитетінен алғаш құрылған Карачи қалалық корпорациясының төрағасы болып сайланды, оған дейін 20 жыл бойы Карачи қалалық комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Көп ұлтты құрамына байланысты, Парсилер, мұсылмандар, индустар және христиандар сияқты түрлі діни топтар 1947 жылы Пәкістан тәуелсіздігіне дейін Карачи мэрінің қызметін кезекпен атқарды.

Тәуелсіздік алғаннан кейін

Алғашқы партиялық емес әкімдер Зия-ұл-Хак кезінде сайланды, ал «Жамаат-и Ислами» саясаткері Абдул Саттар Афгани саяси өкілдік басымдығымен Карачидің алғашқы мэрі болды, бірақ әкімдердің өкілеттігі шектеулі болды. Генерал Первез Мушаррафтың президенттік кезінде жергілікті басқару органдары күшті өкілеттіктермен және бақылаумен қайта құрылды, бұл 2010 жылға дейін сақталды. 2016 жылы Пәкістан Жоғарғы Сотының тапсырмасымен жергілікті басқару жүйесі қайта жандандырылды, бірақ жергілікті басқару заңына провинциялық түзетулер енгізілуі мэрияның өкілеттігін әлсіретті, осылайша ол қайтадан формалды және күшсіз болды.

Қала әкімдігі

Қарачи Метрополитен корпорациясының (КМК) тарихи және әйгілі ғимаратында қала әкімі мен вице-әкімінің кеңселері және 304 мүшеден тұратын қалалық кеңес залы (аумақтық комитет төрағалары) орналасқан. Ғимараттың негізі 1927 жылы қаланды, ал құрылысы 1930 жылы аяқталды. Ғимарат құны 1 725 000 рупийді құрады. Гүлшан-и Иқбалдың KDA 1-жоспарындағы "Кэмп-офис" – Карачи вице-әкімінің ресми резиденциясы.

Қарачи қаласының әкімдері (1933-1962 жж.)

Карачи қаласының әкімдері Карачи қалалық корпорациясы сайлауы арқылы сайланды немесе тағайындалды. Карачи қаласы әкімдерінің тізімі (1933–1962)

| № | Әкімнің аты | Қызмет мерзімінің басталуы | Қызмет мерзімінің аяқталуы | Ескермелер |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Жамшед Нусерванжи Мехта | 1933 жылдың қарашасы | 1934 жылдың тамызы | Карачи қаласының бірінші әкімі, 1-ші парси әкімі |
| 2 | Текум Дас Вадхумулл | 1934 жылдың 30 тамызы | 1935 жылдың 3 мамыры | Қаланың бірінші индус әкімі |
| 3 | Қази Худа Бухш | 1935 жылдың 3 мамыры | 1936 жылдың 9 мамыры | Қаланың бірінші мұсылман әкімі |
| 4 | Ардешир Х. Мама | 1936 жылдың 9 мамыры | 1937 жылдың 4 мамыры | 2-ші парси әкімі |
| 5 | Дургадас Адвани | 1937 жылдың 4 мамыры | 1938 жылдың 6 мамыры | Амил Синди бизнес магнаты |
| 6 | Хатим Али Алави | 1938 жылдың 6 мамыры | 1939 жылдың 5 мамыры | |
| 7 | Р. К. Сидхва | 1939 жылдың 5 мамыры | 1940 жылдың 7 мамыры | |
| 8 | Лалжи Малхутра | 1940 жылдың 7 мамыры | 1941 жылдың 6 мамыры | |
| 9 | Мухаммед Хашим Газдар | 1941 жылдың 6 мамыры | 1942 жылдың 8 мамыры | |
| 10 | Соһараб К. Х. Катрак | 1942 жылдың 8 мамыры | 1943 жылдың 11 мамыры | Парси тарихшысы және жазушысы |
| 11 | Шамбо Нат Молрадж | 1943 жылдың 11 мамыры | 1944 жылдың 10 мамыры | |
| 12 | Юсуф Абдулла Харун | 1944 жылдың 10 мамыры | 1945 жылдың 8 мамыры | Сэр Абдулла Харунның ұлы |
| 13 | Мануэль Мискита | 1945 жылдың 8 мамыры | 1946 жылдың 1 мамыры | Карачидің бірінші христиан әкімі, Гоанның бұрынғы президенті |
| 14 | Вишрам Дас Деван Дас | 1946 жылдың 9 мамыры | 1947 жылдың 9 мамыры | |
| 15 | Хаким Мұхаммед Ахсан | 1947 жылдың 9 мамыры | 1948 жылдың 25 мамыры | |
| 16 | Гулам Али Алана | 1948 жылдың 25 мамыры | 1948 жылдың 8 шілдесі | Тәуелсіздік алғаннан кейін қаланың бірінші әкімі, Пәкістанның негізін қалаушының өмірбаянының авторы |
| 17 | Алла Бахш Габол (1-ші мерзім) | 1951 жылдың сәуірі | 1953 жылдың 10 қаңтары | Габдел Набиль Габолдың әкесі |
| 18 | М. Хабибулла Парача (бірінші мерзім) | 1953 жыл | 1954 жыл | Хабиб Парачаның (америкалық пакистандық кинорежиссер) әкесі |
| 19 | Махмуд Харун | 1954 жылдың 19 қаңтары | 1955 жылдың 26 мамыры | Халидж Таймс газетінің негізін қалаушы редакторы және Сэр Абдулла Харунның екінші ұлы |
| 20 | Ал Хадж Малик Баг Али | 1955 жылдың 26 мамыры | 1956 жылдың 29 мамыры | |
| 21 | Сиддик Вахаб | 1956 жылдың 30 мамыры | 1956 жылдың 14 желтоқсаны | |
| 22 | С. М. Тауфик | 1958 жылдың 14 маусымы | 1958 жылдың 14 қазаны | |
| 23 | Алла Бахш Габол (2-ші мерзім) | 1961 жылдың мамыры | 1962 жылдың қазаны | |

Әкімшілік жүйе (1962–1979)

Сайлау

Ең соңғы жергілікті билік сайлауы 2015 жылы өтті, ал мэр сайлауы 2016 жылдың 24 тамызында одақтық комитеттер төрағаларының (КМК мүшелері) дауыс беруі арқылы жүзеге асты. Қарачи қаласының әкімі сайлауы, 2016# ПартияКандидатКМК Пайыздық үлесі1 Мұтахида Қауми қозғалысыУасим Ахтар20868.2%2 Пәкістан Халық партиясыКарамулла Уақсы8628.2%3 Дауыс бермеді 113.6%Барлығы305100%

* КМК Одақтық комитетінің тікелей және жанама түрде сайланған 308 мүшесі 2016 жылдың 24 тамызында Қарачи қаласының әкіміне дауыс берді. Уасим Ахтар қаланың басым саяси күші – МҚҚ-ға қарсы күресу үшін құрылған 6 партиядан тұратын одақты сәтті жеңіп шықты.

ПТИ-нің Қарачидағы жетекшісі Файсал Вауда, Синд жоғары сотына Уасим Ахтардың әкімдік қызметін тоқтату туралы өтінішті ант қабылдау рәсімінен бірнеше сағат бұрын тапсырды. Синд жоғары соты оның қамаудан босату бұйрығын кері қайтарып алды және Синд жоғары сотынан келісім алмағандықтан, Қарачидегі барлық сессия судьяларына ант беру рәсімін жүргізуге тыйым салды. Кейін Файсал Вауданың өтініші қабылданбады және екінші қамаудан босату бұйрығы шығарылды. Уасим Ахтар 2016 жылдың 30 тамызында Қарачи қаласының әкімі болып тағайындалды. Салтанатты шара Поло алаңында өтті.