Кіріспе

Қолданба сервері жобасы – бағдарламалық өнім.

GlassFish – Sun Microsystems бастаған, кейін Oracle Corporation қолдауымен, қазір Eclipse Foundation-да орналасқан және OmniFish, Fujitsu және Payara компаниялары қолдауымен дамытылған ашық кодты Jakarta EE платформасы қолданба сервері жобасы. Oracle қолдауындағы нұсқасы Oracle GlassFish Server деп аталды. GlassFish – тегін бағдарламалық қамтамасыз ету, бастапқыда екі тегін бағдарламалық қамтамасыз ету лицензиясы бойынша берілді: Жалпы даму және тарату лицензиясы (CDDL) және Classpath ерекшелігімен GNU General Public License (GPL). Eclipse Foundation-ға өткеннен кейін GlassFish екі лицензиялы болып қала берді, бірақ CDDL лицензиясы Eclipse Public License (EPL) лицензиясымен алмастырылды.

Шолу

GlassFish – Jakarta EE (бұрын Oracle-дың анықтамалық іске асырылымы) Eclipse-тің іске асырылымы болып табылады және осылайша Jakarta REST, Jakarta CDI, Jakarta Security, Jakarta Persistence, Jakarta Transactions, Jakarta Servlet, Jakarta Faces, Jakarta Messaging және т.б. қолдайды. Бұл әзірлеушілерге портативті және кеңейтілген, сондай-ақ ескі технологиялармен үйлесетін корпоративтік қолданбаларды жасауға мүмкіндік береді. Қосымша қызметтер үшін қосымша компоненттерді орнатуға болады. OSGi-мен қуаттандырылған модульдік ядроға негізделген GlassFish Apache Felix іске асырылымының үстінде тікелей жұмыс істейді. Ол Equinox OSGi немесе Knopflerfish OSGi орындалу орталарымен де жұмыс істейді. HK2 OSGi модульдік жүйесін компоненттерді ұсыну үшін абстракциялайды, оларды қызметтер ретінде де қарастыруға болады. Мұндай қызметтерді жұмыс іске қосылғанда табуға және енгізуге болады. GlassFish Sun және Oracle Corporation-ның TopLink тұрақтылық жүйесі шығарған бастапқы кодқа негізделген. Ол веб-контентті ұсыну үшін сервлет контейнері ретінде Apache Tomcat-тың туындысын пайдаланады, сонымен қатар масштабталу және жылдамдық үшін Java блоктамайтын I/O (NIO) пайдаланатын Grizzly деп аталатын қосымша компонентке ие.

Шығарылымдар

2003 жылдың қазанында Sun Microsystems J2EE 1.3 спецификациясын қолдайтын Sun ONE Application Server 7 бағдарламасын шығарды. Ол iPlanet Web Server және J2EE анықтамалық іске асырылуына негізделген. Негізгі нұсқасын жүктеу тегін, бірақ ашық бастапқы код емес. 2004 жылдың наурызында Sun Microsystems J2EE 1.4 ерекшелігін қолдайтын Sun Java System Application Server 8 бағдарламасын шығарды. 2004 жылдың маусым айында 1-ші жаңарту шығарылды. Негізгі нұсқасын жүктеу тегін, бірақ ашық бастапқы код емес. 8 ақпан 2005 жылы Sun Microsystems J2EE 1.4 ерекшелігін қолдайтын Sun Java System Application Server 8.1 бағдарламасын шығарды. Бұл нұсқа веб-қызметтердің қауіпсіздігіне (кейінгі JASPIC және Jakarta Authentication-тің алғысы), Admin Console GUI жетілдірілімдеріне, JavaServer Faces 1.1 қолдауына (осы кезде J2EE-нің бөлігі емес), өнімділікті жақсартуға және Java SE 5.0-ге қолдау көрсетуге арналған. Негізгі нұсқасын жүктеу тегін, бірақ ашық бастапқы код емес. 2005 жылы 6 маусымда Sun Microsystems компаниясы Sun Java System Application Server-дың тексерілген кодын жариялау арқылы GlassFish жобасын іске қосты. Бұл ерте нұсқаның құрамалары өздерін журналға "sun appserver pe9.0" деп жазды. 2006 жылдың 31 қаңтарында Sun Microsystems Sun Java System Application Server 8.2 нұсқасын шығарды. Бұл нұсқада Derby деректер базасы мен Fast Infoset веб-қызметтері қосылды. Негізгі нұсқасын жүктеу тегін, бірақ ашық бастапқы код емес. 4 мамыр 2006 жылы GlassFish жобасы 1.0 нұсқасын (а. к. а. Sun Java System Application Server 9.0) Java EE 5 ерекшелігін қолдайды. 15 мамыр 2006 жылы GlassFish 1.0-дан алынған Sun Java System Application Server 9.0 шығарылды. 8 мамыр 2007 жылы SailFin жобасы JavaOne-да GlassFish жобасы аясында кіші жоба ретінде жарияланды. SailFin жобасы GlassFish-ке Сессия бастау протоколы (SIP) сервлеті функционалдығын қосуды мақсат етеді. 2007 жылдың 17 қыркүйегінде GlassFish қауымдастығы 2.0 нұсқасын (а. к. а. Sun Java System Application Server 9.1) толық корпоративтік кластерлеу мүмкіндіктерімен, Microsoft өзара әрекеттесетін веб-қызметтерімен шығарды. 21 қаңтар 2009 жылы Sun Microsystems және қауымдастық GlassFish 2.1 нұсқасын (а. к. а. Sun GlassFish Enterprise Server 2.1) шығарды, ол Sailfin 1.0 (а. к. а. Sun Communication Application Server 1.0) үшін негіз болып табылады. 28 қазан 2009 SailFin 2.0 (осылай-ақ белгілі. Sun Communication Application Server 2.0) шығарылды, ол GlassFish 2.1.1 (а. к. а. Sun GlassFish Enterprise Server 2.1.1) -ді пайдаланады және жоғары қолжетімділік, жылжымалы жаңарту, икемді желі топологиясы, артық жүктемеден қорғау, диаметрді қолдау, диагностикалауды жақсарту, жүктеме теңгерімдеуші үшін Java негізделген DCR файлдары және басқалары сияқты бірқатар мүмкіндіктерді қосады. 10 желтоқсан 2009 GlassFish 3.0 (осылай-ақ белгілі. Sun GlassFish Enterprise Server 3.0) шығарылды. Java EE-нің эталондық іске асырылуы болғандықтан, бұл Java EE 6 JSR 316-ны толық іске асыратын алғашқы қолданба сервері болды. Алайда JSR 316 ескертумен мақұлданды. Бұл нұсқада GlassFish Tomcat-тан GlassFish-ке көшіруді жеңілдету үшін жаңа мүмкіндіктер қосады. Басқа негізгі жаңа мүмкіндіктер модульдік (GlassFish v3 Prelude қазірдің өзінде Apache Felix OSGi орындау уақытымен бірге жеткізіледі), іске қосу уақыты (бірнеше секунд), өзгерістерге орналастыру (NetBeans және Eclipse плагиндерімен қамтамасыз етіледі) және қайта орналастыру кезінде сессияны сақтау. 2010 жылғы 25 наурыз Sun Microsystems компаниясын сатып алғаннан кейін көп ұзамай Oracle 3.0.1, 3.1, 3.2 және 4.0 нұсқалары үшін кластерлеу, виртуализациялау және Coherence және басқа Oracle технологияларымен интеграциялау тақырыбында жол картасын шығарды. Ашық кодтар қауымдастығы бұдан басқа әсер етпейді. 2011 жылдың 28 ақпанында Oracle корпорациясы GlassFish 3.1 бағдарламасын шығарды. Бұл нұсқада ssh негізделген қамтамасыз ету, орталықтандырылған әкімшілендіру, кластерлеу және жүктемені теңестіру үшін қолдау енгізілді. Ол Web Profile және Java EE 6 платформасының толық сипаттамаларын қолдайды. 2011 жылдың 28 шілдесінде Oracle корпорациясы GlassFish 3.1.1-ді шығарды. Бұл GlassFish 3.1 үшін бірнеше компоненттік жаңартулар (Weld, Mojarra, Jersey, EclipseLink, ), JDK 7 қолдау, AIX қолдау және басқалары бар түзету шығарылымы. 29 ақпан 2012 Oracle корпорациясы GlassFish 3.1.2-ді шығарды. Бұл нұсқада қателерді түзету және әкімшілік консольді жақсарту, деректер базасынан транзакцияларды қалпына келтіру және жаңа желілер жиынтығы қасиеттері бар жаңа мүмкіндіктер бар. 17 шілде 2012 Oracle корпорациясы GlassFish 3.1.2.2 бағдарламасын шығарды. Бұл - өнімдегі кейбір ерекше мәселелерді шешу үшін шығарылған "микро" нұсқасы. 12 маусым 2013 Oracle корпорациясы GlassFish 4.0-ны шығарды. Бұл негізгі релиз Java Platform, Enterprise Edition 7 қолдауын ұсынады. 2014 жылдың 9 қыркүйегінде Oracle корпорациясы GlassFish 4.1-ді шығарды. Бұл нұсқада көптеген қателерді түзету (мыңнан астам) және CDI мен WebSockets-тің соңғы MR нұсқалары бар. 7 қазан 2015 Oracle корпорациясы GlassFish 4.1.1 нұсқасын шығарды. Бұл нұсқада көптеген қателерді түзету және қауіпсіздік түзетулері, сондай-ақ көптеген негізгі компоненттерге жаңартулар бар. 31 наурыз 2017 Oracle корпорациясы GlassFish 4.1.2-ні шығарды. Бұл нұсқада қателерді түзету бар. 21 қыркүйек 2017 Oracle корпорациясы GlassFish 5.0-ны шығарды. Бұл нұсқада Java EE 8 ашық бастапқы кодты анықтамалық іске асырылуы және Java EE 8 шаңрақты спецификациясы мен барлық негізгі спецификациялар (JAX RS 2.1, Servlet 4.0, CDI 2.0, JSON B 1.0, Bean Validation 2.0, т.б.) аяқталды және мақұлданды. 29 қаңтар 2019 Eclipse Foundation GlassFish 5.1-ді шығарды. Бұл нұсқа техникалық тұрғыдан Oracle-тың GlassFish 5.0-мен бірдей, бірақ Oracle Eclipse Foundation-ға берген кодтан толыққанды құрастырылған және кейіннен EPL лицензиясына қайта лицензияланған. GlassFish 5.0 сияқты, 5.1 Java EE 8 сертификатынан өтті, бірақ RI статусына ие емес. Бұл нұсқаның басты мақсаты - барлық код көшірілгенін және толыққанды сәйкес өнімге құрастырылуы мүмкін екенін көрсету. 31 желтоқсан 2020 Eclipse Foundation GlassFish 6.0.0-ді шығарды. Бұл нұсқа функционалды жағынан GlassFish 5.1-ге ұқсас, бірақ Jakarta EE 9-ды іске асырады. Jakarta EE 9 функционалды жағынан Jakarta EE 8-ге (Jakarta EE 8-ге де ұқсас) ұқсас, бірақ пакеттері мен әртүрлі тұрақтылары javax. * -дан jakarta. * -ға өзгертілді. 5 мамыр 2021 Eclipse Foundation GlassFish 6.1.0-ді шығарды. Бұл нұсқа функционалды жағынан GlassFish 6.0.0-ге ұқсас, бірақ Jakarta EE 9-ды іске асырады. Jakarta EE 9.1 функционалды жағынан Jakarta EE 9-ға (Jakarta EE 8 және Java EE 8-ге де ұқсас) ұқсас, бірақ JDK 11 қолдауы бар. Бұл нұсқаға JDK 11 қажет. 28 тамыз 2021 Eclipse Foundation GlassFish 6.2.1-ді шығарды. Бұл нұсқада JDK 17 үшін жақсартылған қолдау және Eclipse Exousia, тұрақты Jakarta Authorization іске асырылымы сияқты жаңа компоненттер бар. GlassFish 6.2.1 JDK 11-ден JDK 17-ге дейін құрастырылады. 14 желтоқсан 2022 Eclipse Foundation GlassFish 7.0.0-ді шығарды. Бұл үлкен қайта құру және кодты тазалау, көптеген қателерді түзету және жаңа мүмкіндіктер бар алғашқы нұсқа. Жаңа Jakarta Concurrency спецификациясын іске асырады және JDK 11 қолдайды, бірақ JDK17 пайдалану ұсынылады.

Жол картасы және Oracle коммерциялық қолдауын тоқтату

GlassFish-тің коммерциялық қолдау көрсетілетін нұсқасы Oracle GlassFish Server, бұрын Sun GlassFish Enterprise Server, ал одан бұрын Sun Java System Application Server (SJSAS) деп белгілі болған. Оның тарихы Netscape Application Server-ге дейін, басқа iPlanet бағдарламалық құралдарымен бірге, созылады. Бұл TopLink Essentials үшін Oracle Corporation сияқты басқа компаниялардан алынған кодты да қамтиды. Ericsson-ның SIP Servlet қолдауы да бар, оның ашық бастапқы коды SailFish, ол JSR 289 стандартына қарай дамып келеді. 2010 жылы коммерциялық және ашық бастапқы кодты нұсқалар арасындағы айырмашылық өте аз болды. Коммерциялық клиенттерге Oracle WebLogic Server – Oracle-тің басқа өніміне көшу ұсынылды. Oracle компаниясы GlassFish-ке коммерциялық қолдауды тоқтату туралы хабарлағаннан кейін, 2014 жылдың қазан айында Payara Server деп аталатын тармақ құрылып, жарияланды. Payara Server GlassFish сияқты лицензиялармен ашық бастапқы кодты ұсынады, бірақ қосымша коммерциялық қолдауға ие. Ашық бастапқы кодты GlassFish Oracle компаниясы 5.0 нұсқасына дейін (Java EE 8-дің анықтамалық іске асырылымы) қолдады, содан кейін бастапқы код Eclipse Foundation-ға сыйға тартылды, ол техникалық тұрғыдан бірдей, бірақ жаңа лицензиямен 5.1 нұсқасын шығарды. GlassFish 7-нің дамуына эстондық OmniFish компаниясы үлкен үлес қосты, ол GlassFish-ке қайтадан коммерциялық қолдау көрсетуде.