Кіріспе

Руруни Кеншин манга сериясының ойдан шығарылған кейіпкері Шишио Макото (志々雄 真実), батыс тіліндегі анимеде Макото Шишио деп аталады. Бұл Нобухиро Уатсуки жасаған Руруни Кеншин манга сериясының ойдан шығарылған кейіпкері және серияның екінші аркасы – Киото аркасының басты антагонисі. Шишио – Хитокиридің (人斬り) немесе сериалдың басты кейіпкері Химура Кеншиннің мұрагері. Ишин Шишиге жұмыс істегеннен кейін, жаңа Мэйдзи үкіметі Шишионы майға малып, тірідей өртеп өлтіруге тырысты. Бірақ Шишио аман қалды және Жапонияны басып алу үшін Жоппонгатана жетекшілігіндегі әскерді жинады. Үкімет мүшелері өлімнен қорқып, Кеншин мен бұрынғы Шинсенгуми Сайто Хадзимені оның күштерін жеңу үшін шақырды. Мангадан басқа, Шишио сериалдың аниме адаптациясында, ойындарда, сондай-ақ екі тірі әрекет фильмдерінде де пайда болды. Ол сонымен қатар манга преквелі – «Руруни Кеншин: Жалын шеберінің» басты кейіпкері, онда Жоппонгатананың пайда болу тарихы көрсетіледі. Уатсуки кейіпкерді жасау кезінде Шиньсенгуми Серизава Камодан шабыт алды, ал SNK-нің «Samurai Shodown» ойындарының кейіпкерлері оның дизайнына ең басты ықпал етті. Уатсуки Шишионы аяусыз, қатал қарсылас ретінде көрсетуді көздеді, оның іс-әрекеттері арқасында оны «жаман» етті. Жапон анимесінде Масанори Икеда кейіпкерге дауыс берді, ал әртүрлі актерлер бірнеше ағылшын тіліндегі адаптацияларда осы рөлді ойнады. Тацуя Фудзивара оны тірі әрекет фильмдерінде бейнеледі. Шишио кейіпкеріне сыншылардың пікірі жағымды болды, себебі Киото аркасында оның зұлымдық қасиеттері мен көрсеткен күштері әсерлі болды. Шишионың өте күшті болғандықтан, оның жеңілісіне қатысты жазушылар арасында пікір қақтығысы болды, бірақ оның басқа кейіпкерлерге тигізген әсеріне байланысты оны жақсы бағалады. Фудзивараның актерлік шеберлігі мақтауға лайық болды.

Жаратылу және түйсік

Ватсуки редакторының "үлкен оқиға" жасауын қалағанын айтты, бұл Ватсукиді Шисио жасауға итермеледі. Сондықтан, Ватсукидің айтуынша, Шисионың тұлғасына үлгі болатын адам болған жоқ. Ватсуки бастапқыда Шисионың үкіметке деген қайғысын білдіруді жеңілдететінін ескергендіктен, оны кек алуға баулуды жоспарлаған. Алайда, Ватсуки бұл оқиғаның "көлемін кішірейтеді" деп ойлады. Сондықтан Ватсуки Шисионы кек алу және жаулауға құштар етуге бел буды, осылайша оны Шинсенгумидің Серизава Камосына ұқсас деструктивті етеді. Ватсукидің пікірінше, Шисиоға II Самурай Шодаунының Генджуро Кибагамисінен де әсер тиген. Шисионың визуалды прототипі – Аонума Шизума ("Инугамис", 1976); Ватсуки бала кезінде осы фильмін көріп, одан шабыттанған. Шисионың денесінің көп бөлігі күйдірілгенін шешкенде, Ватсуки Шизуманың маскасына ұқсас резеңке маска туралы ойлады. Бірақ Ватсуки бұл идеядан бас тартты, өйткені ол резеңкені қара-ақ түсте шынайы бейнелеудің қиын екенін, Шисионың жағдайын "шектен тыс азапты" көрсете алмайтынын және Шисионың мінез-құлқын салудың қиынға соғатынын сезінді. Соңында Ватсуки Шисиоға бинт орауды ұйғарды. Ватсуки кейіпкерді жай ғана бинтпен ораудың "қызықты болмайтынын" сезінді, сондықтан Шисионың бетіндегі бинттер қиылысып, Ватсуки сипаттағандай "ерекше бас киім" жасады және дизайнды "әдеміледі". Ватсуки Шисионы "Кибагами сияқты тартымды" етуді қалады, сондықтан ол "сүйкімді серігі", түтік, бүктелетін экран және қолшатыр қосты. Шисионың "Хомура Дама" техникасы – серияның түпнұсқасы, ал "Гурен Кайна" Ватсукидің сөзімен айтқанда, "Самурай Шодаун IV ("Самурай рухтары: Амакусаның түсуі", ТенСаму) кейіпкері "Шура" Согетсу Казаманың "Дайбаку Сацу" қимылының тікелей көшірмесі". 17-томда Ватсуки кейін ойланып қарағанда, Шисионың өзінің "жамандықтың тартымдылығының" нұсқасы екенін айтты. Ватсуки Шисионың ешқандай жағдайда өз нанымынан бас тартпайтынын, "басқаларды мақсатқа жету құралы ретінде пайдалануға" қарсы еместігін және "күнәсіз, шексіз" "абсолютті билікке" ұмтылатынын түсіндірді. Ватсуки бұл кейіпкердің "өз идеалы" екенін және Кеншинмен соңғы шайқасында Шисионы салудан ләззат алғанын айтты. Ватсуки Шисионың өлімін өз ойындағыдай бейнелей алмады. Ватсуки "Шисионың тозақта сүйектер үйірмесінің үстінен жүріп бара жатқаны" "Рурокендегі жаман кейіпкердің ең жақсы бейнеленгені" деп санайды. Ватсуки өзінің барлық серияларында Шисио сияқты кейіпкерді жаза алмайтынын айтты, бірақ ол басқа серияда оған ұқсас кейіпкерді жасауды жоспарлап отыр. Сэта Содзиромен қарым-қатынасына қатысты Ватсуки Шисионы Содзироның өздігінен ойлай алмайтын, тек жоғары тұрған адамының нұсқауларын орындайтын ұстазы ретінде сипаттады. Ал оның сүйіктісі Комагата Юмиге Шисиомен бірге өлуге мүмкіндік берілді, себебі Ватсуки Юмидің Шисионы жақсы көретініне сенді, тіпті ол жалғыз өмір сүруден гөрі, өліп, оны тозаққа еріп кеткені жақсы. "Рурани Кеншин: Жалынның шебері" преквелінде Ватсуки өзінің кейіпкерлері мен одақтастарының кейбір аспектілерін көрсетпегеніне өкініш білдірді. Ватсукидің әйелі және жазушы Каору Куросаки Шисиоға әуестенді, бастапқыда оны сыртқы келбетімен ерекшеленетін қарапайым кейіпкер деп қараса, кейін оның күшін бағалап, преквелдегі Шисионы түпнұсқа манганың Шисиосына теңестіруді қалады.

Руруни Кеншин мангасында

Шишио, Химура Кеншин Ишин Шиши мүшелерін қорғау үшін еркін семсер қолданушы болған кезде, hitokiri есімінің мұрагері ретінде ауызша таныстырылады. Бошин соғысы кезінде Шишионың басына оқ тиіп, майға малып, Ишин Шиши оны тірідей өртеп жіберді. Кеншин мен Сайто Хадзиме онымен Шингетсу ауылында кездеседі. Кеншиннің қол астындағыларына көрсеткен мейіріміне көңілі толмаған Шишио ауылды тастап, Он семсерді шақырады. Ұзақ өтпей Шишио өзінің жоспарын іске асыра бастайды. Шишионың ниеті – Он семсер арқылы Киотоны өртеп жіберу. Бірақ Кеншин мен Сайто Киотоны өртеу жоспарының тек алдау екенін, ал Шишионың нағыз жоспары – Ходжи сатып алған "Ренгоку" ("Тазалау") атты болаттан жасалған соғыс кемесімен Токиоға шабуыл жасау екенін анықтайды. Кеншин, Сайто және Сагара Саносуке Шишионы мақсатынан шалғай емес портта қуып жетеді және "Ренгокуді" жояды. Шишио Хиэй тауында өлімге дейін жекпе-жек ұйымдастырады. Кеншин, Сайто және Саносуке осыны білген соң ертесі күні таңертең сонда барады. Бірақ олар жолға шыққанда Шишио Он семсердің көп бөлігін Кеншиннің достарын Аой Яда өлтіруге жібереді, өзімен бірге тек ең сенімді жандар мен Аошиді қалдырады. Дегенмен, Аой Яға жіберілген Он семсердің мүшелері Кеншиннің одақтастарымен жеңіледі. Шиномори Аоши мен Сожироны жеңгеннен кейін Кеншин Шишиомен бетпе-бет кездеседі. Шишионың семсері, Кеншиннің семсері сияқты, шебер семсерші Арай Шаккудың туындысы: "Мюгенджин" (無限刃) деп аталатын пышақ; оның тісті жиегі қолданылған сайын қақ айырылып, жылдар бойы өлтірген құрбандарының еті мен дене майына сіңіп кеткен. Осының нәтижесінде ол отты қолданатын әдістерді пайдалана алады, майды отын ретінде қолданып, үйкеліс арқылы қызып, оның семсеріне сіңген майды тұтандырады. Кеншин жазыла бастағанда, екеуі күресті жалғастырады, осы кезде Шишионың денесі қауіпті деңгейге дейін қызып кетеді. Кеншин "Амакакеру Рю Но Хирамеки" арқылы күшті соққы береді. Бірақ Шишио жеңілгенін мойындаудан бас тартады. Бір сәтте Юми Кеншиннің соққысына кедергі келтіріп, араласады. Шишио осы мүмкіндікті пайдаланып, Кеншинге тигізу үшін семсерін Юмиге бағыттайды. Соңында Шишионың дене қызуы оның қаны буланып, денесіндегі майлар тұтанатын деңгейге жетеді. Нәтижесінде Шишио өртеніп кетеді. Кейін ол Юми мен өзін-өзі өлтіруге бейім Ходжимен бірге тозақта көрінеді, олар оны басып алуға тырысып жатыр дейді.

Басқа медиада

Негізгі мангадан тыс, Шисио екі тараудан тұратын "Рурони Кеншин: Жалын шебері" атты қосалқы тарихында ойнады, ол 2011 жылы Jump SQ. журналында жарияланды. Бұл тарих оның Юмимен қалай танысқанын және "Жупонгатана" тобын қалай құрғанын көрсетеді. Сондай-ақ "Рурони Кеншин: Көрініс" тарихында да ойнайды. Шисио Киото аркасындағы рөлін OVА-ларда қайталайды. Кеншин 2011 және 2012 жылдардағы "Жаңа Киото аркасы" атты серияның басқа да анимациялық нұсқаларында да пайда болады. 2014 жылы түсірілген "Рурони Кеншин: Киото тозағы" және "Рурони Кеншин: Аңыз аяқталады" фильмдерінде Шисионы Тацуя Фудзивара сомдады. Бірінші фильмде Кеншин Шисионың кемесінің астанаға қарай жолға шығуға дайындалып жатқанын біледі, себебі Сожиро Каоруды ұрлап кеткенін естіген. Екі бұрынғы "хитокиридің" шешілмейтін шайқасы болады, ол Каорудың кемеден құлауымен аяқталады. Екінші фильмде Шисио Токио жағалауында үлкен қара темірден жасалған соғыс кемесінде пайда болады және премьер-министрдің өзіне келуін талап етеді. Шисио өміріне өтетіндей етіп, өзінің бұрынғы басшысын әкелуді талап етеді. Келіссөздер Шисионың үкімет тарапынан жасалған қатыгездікке наразылығымен аяқталады, ол Кеншинді жазалау үшін уақытша үкіметті тастап кететінін мәлімдейді. Әйтпесе, ол Токиоға шабуыл жасамақ. Бірақ, өлім жазасы тек көрсетілген ғана, ал Кеншин Саито Хаджимеге ер адамдарды жеңуге көмектеседі. Кеншин "оги" көмегімен Шисионы жеңеді. Өзінің шегіне жеткен және денесі қатты қызған Шисио өртеніп, жанып кетеді. Шисио "J Stars Victory Vs" және "Jump Force" бейне ойындарында ойналатын кейіпкер. Шисио "Рурони Кеншин: Бұрынғы қылмыскер Ашитаро" және "Рурони Кеншин: Хоккайдо аркасы" тарихтарында да флэшбектерде пайда болады, себебі Хасегава Ашитаро кейіпкері оның әскерінің төменгі дәрежелі мүшесі болған және Шисионың "Мугенжин" қылышына ие.

Қабылдау

Шишиоға қатысты сын-пікірлер көбінесе оңтайлы болды. Киото аркасының басында Меган Лэви (Mania Entertainment) Шишионың өзінің қол астындағы Ходжиге күшін көрсетуін жақсы көрді – оның басын ұстап, денесіндегі күйіктерді көрсету арқылы Мейджи үкіметінің сатқындығынан кейін олардың «тозақта» өмір сүріп жатқанын түсіндірді. Лэви Шишионы Ода Нобунагамен олардың ұқсас философиялары мен іс-әрекеттеріне байланысты салыстырды. Anime News Network Шишионың кейіпкерін Кеншиннің өткенімен байланысты сипаттағаны үшін мақтады: «Елдегі жалғыз әділдік – оның қылышы деп санайтын аяусыз кісі өлтіруші». Сол сияқты, Крис Беверидж (Mania Entertainment) анимедегі Киото аркасының дамуын жоғары бағалады, себебі көптеген күрес сахналарынан кейін Шишио күресіп, көрермендерді таң қалдыратын шеберліктерді көрсетті. Беверидж Шишионың Кеншиннің шабуылынан емес, ескі жараларынан қайтыс болғанын, сонымен қатар, сериалдың басты кейіпкері Шишиоға қарсы Соджиро мен Шиноморимен күрескеннен кейін сюжеттік аркада өзінің шегіне жеткенін айтты. Бірақ жазушы бұл оқиғаның құны ақталғанын, тіпті Шишионың өлімі бастапқыда ойсырау ретінде көрінуі мүмкін деген болжамдарға қарамастан, мәлімдеді. Anime News Network-тен Бамбу Донг оны «баршаның сүйікті мумиясы» деп атады, бірақ OVA-дағы оның денесінің күйіктерден зардап шегуіне қарамастан, жыныстық қатынаста суреттелгеніне наразылық білдірді. Донг сондай-ақ Шишионың күштерін жинап, Жапонияны жаулап алуға тырысқанына қарамастан, жақсы жекпе-жек сахналарының жетіспеуін сынады. Gizmodo Шишионы аниме тарихындағы ең зұлым кейіпкерлердің бірі деп атады, себебі ол Кеншинді жарақаттау үшін өз сүйіктісін өлтірді, оның кенеттен қайтысы есте қалды, өйткені ол бастапқыда тек қол астындағыларын пайдаланған қарапайым зұлым адам сияқты көрінді. IGN оны анимедегі төртінші ең жақсы зұлым кейіпкер деп санады, оның күші мен философиясы денесіндегі ауыр күйіктерге қарамастан жоғары бағаланды. Manga News Шишионың аркасын бүкіл мангадағы ең сүйікті аркалардың бірі деп сипаттады, бірақ Юкисиро Энишидің кек алу аркасы да танымал. Сайт Соджироның күресі мен оның Шишионың өткенімен байланысы туралы мәліметтер келтірді, бірақ он алтыншы манганың ең жақсы бөлігі Кеншиннің Шишиоға қарсы күресі болды, себебі екі кейіпкердің арасындағы символизм мен мағына бар. Соңғы қақтығыс Шишионың қаншалықты қауіпті екенін көрсетуіне байланысты қосымша мақтауға ие болды, бірақ Кеншин өзінің бастапқы кісі өлтіруші бейнесін сақтап қалса, одан да күшті қарсылас бола ма деген сұрақ туды. Тәнтігерлер Шишиоға бағытталған фильмдерге де пікір білдірді. Snap Thirty басылымының Жаханзеб Хан Шишио мен оның қол астындағыларын «жаңа үкіметтің батыстық құндылықтарына көшуге тырысып жатқан осал жапон қоғамына нақты қауіп төндіретін күш ретінде» сипаттады. Hollywood Reporter-ден Кларенс Цуи Шишионың іс-әрекеттері мен Жапонияда болған нақты оқиғалар арасындағы параллельді байқады. Оның кейіпкерін мақтағанына қарамастан, Hollywood Reporter оның қол астындағылары «көбінесе сахналарды ұрлайды» деп мәлімдеді. Сол сияқты, filmedinether фильмдегі көптеген қосалқы сюжеттерге наразылық білдірді, себебі фильмде басты назар Шишиоға қарсыласы ретінде аударылды. Алайда, оның кемедегі жекпе-жек сахналары жоғары бағаланды. Roxy Simmons (Eastern Kicks) Фудзивараның актерлік шеберлігіне ерекше назар аударды, өйткені ол «соңында қанаттарын жайып, қарсыласы Макото Шишио ретінде керемет болды, кейіпкерінің және әлсіздігінің нюанстарын көрсете білді, оның соңы одан да қанағаттандырарлық болды». Philippine Daily Inquirer басылымының Лито Б. Зулуэта Кеншин мен Шишионы «толыққанды қызықты және олардың бұрмаланған мотивациясы мен миссиясы бойынша сенімді кейіпкерлер» деп мәлімдеді. Кері перспективада, F. Liu (International Journal of Education and Humanities) Шишио Кеншин мен Сайто сияқты бушидоға адал болғанымен, оның құндылықтары басқа кейіпкерлерден мүлдем өзгеше екенін жазды, себебі Мейджидің сатқындығынан кейін оның моральдық принциптері өзгеріп, өзінің идеологиясын құрады, Мейджиге кек алуға ант берді және күшті адамдар әлсіздерді өздері үшін өлтіруі керек деген тұжырымды бағалады. Ол өзінің қол астындағыларының өлімін үкіметті құлату жоспарын жүзеге асыру кезінде қарапайым деп санады, өйткені физикалық және рухани жағынан күшті ол соңында жеңіске жетеді деп сенді. Алайда, Шишионың өлімі кармалық кері әсерге ұшырады, өйткені оның жоспарлары мен амбициялары Кеншинге қарсы соңғы шайқасында сәтсіз аяқталды, өзінің денесін өртеу арқылы қайтыс болды. Дегенмен, Шишионың ізденісі аяқталған жоқ, тіпті тозақта да ол одан да көп күш алуға тырысады.