Кируна муниципалитеті – Швецияның солтүстігіндегі ең үлкен муниципалитет. Фин, меянкиели және саами тілдері ресми түрде мойындалған. Тарихы мен географиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кируна муниципалитеті (Kiruna kommun; Meänkieli: Kierunan kunta; Finnish: Kiirunan kunta) – Швецияның солтүстігіндегі Норрботтен округінің муниципалитеті. Оның орталығы Кируна қаласында орналасқан. Бұл Швецияның ең солтүстік муниципалитеті және елдің географиялық жағынан ең үлкені, жалпы аумағының шамамен 4,604% құрайды. Фин, меенкили және саам тілдері муниципалитеттегі азшылық тілдері ретінде ресми мәртебеге ие.
Kiruna Municipality (Kiruna kommun; ; Meänkieli: Kierunan kunta; Finnish: Kiirunan kunta) is a municipality in Norrbotten County in northernmost Sweden. Its seat is located in Kiruna. It is the northernmost municipality in Sweden, and at is Sweden's geographically largest covering roughly 4.604% of its total area. Finnish, Meänkieli and Sami have the official status of being minority languages in the municipality.
Тарих
ХХ ғасырда Юкасярви приходында Кируна кеншілер қаласы салынды, ол кезде бұл өте шалқай маңдағы ауылдық муниципалитет болатын. 1908 жылы қалалық сипаттағы мәселелерді шешу үшін ауылдық муниципалитеттер ішінде құрылған муниципалитеттер (қалалық бөлімшелер) құрылды. Қоныс өсіп дамыды (оны тіпті трамвай жүйесі де болды) және оны қалаға айналдыру туралы шешім қабылданды. 1948 жылдың 1 қаңтарында Юкасярви приходының барлығы Кируна қаласына айналдырылды. Қаланың төңірегіндегі кең дала да қосылғандықтан, Кируна сол кезде әлемдегі ең ірі қалалық муниципалитет ретінде танылды. Швецияда тағы бірнеше қала құрылды, соңғысы 1951 жылы. Муниципалитеттердің үш түрі арасындағы айырмашылықтар азайтылып, ақырында толығымен жойылды. 1971 жылы Кируна, басқалары сияқты, бірыңғай муниципалитетке айналды және сонымен бірге Каресуандомен бірікті.
During the 20th century, the mining settlement Kiruna was built in the parish of Jukkasjärvi, at that time a rural municipality in very remote territory. A so called municipalsamhälle (which was a kind of borough established within a rural municipality to take care of some matters of urban character) was instituted in 1908. The settlement grew (it even had a tramway system) and it was decided to make it a city. On 1 January 1948, the whole parish of Jukkasjärvi was transformed into the City of Kiruna. As the vast wilderness around the town itself was included, Kiruna was at that time regarded as the largest city municipality in the world. Only a few more cities were instituted in Sweden, the last one in 1951. Instead the differences between the three types of municipalities were diminished and finally abolished altogether. In 1971, Kiruna, as all others, became a unitary municipality and at the same time merged with Karesuando.
География
Кебнекайса – теңіз деңгейінен 2104 метр биіктіктегі Швецияның және Сапмидің ең биік тауы. Кируна муниципалитетінде 6000-нан астам көл бар, олардың ішіндегі ең ірісі – Торнетреск көлі. Каликс, Торне, Лайнио, Раутас және Витанги өзендері, сондай-ақ Финляндиямен шекараны белгілейтін Кёнкама және Муонио өзендері – барлығы жеті өзен муниципалитет арқылы ағып өтеді. Бұл табиғаты бұзылмаған жердің ерекшелігі 1909 жылы Норвегия шекарасының жанында Абиско ұлттық паркін құру арқылы атап өтілді.
Kebnekaise is Sweden's and Sápmi's highest mountain at 2,104 metres above mean sea level. There are more than 6,000 lakes in Kiruna municipality, Lake Torneträsk being the largest. Seven rivers run through the municipality, named Kalix River, Torne River, Lainio River, Rautas River and Vittangi River, as well as Könkämä River and Muonio River which mark the border to Finland. The untouched geography has also been noted with the establishment of Abisko National Park, by the Norwegian border, established as early as 1909.