Кіріспе
Монтана штатының Лорел қаласы – АҚШ-тың Монтана штатындағы Йеллоустоун округіне қарасты қала. Бұл Биллингс қалалық статистикалық аймағындағы үшінші ең ірі қалалық құрамдас бөлік және Йеллоустоун аңғарында, BNSF темір жолының шығыс-батыс бағытындағы түйін пункті ретінде орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 7 222 адамды құрады. Лорелде Cenex Harvest States мұнай өңдеу зауыты және BNSF-тің Лорел депосы орналасқан, бұл Миннеаполис, Миннесота және Паско, Вашингтон арасындағы ең ірі теміржол депосы болып табылады.
Laurel is a city in Yellowstone County, Montana, United States. It is the third largest community in the Billings Metropolitan Statistical Area, and is located in the Yellowstone Valley, as an east–west terminal division point of the BNSF Railway. The population was 7,222 at the 2020 census. Laurel is home to a Cenex Harvest States oil refinery and BNSF's Laurel Yard, the largest rail yard between St. Paul, Minnesota and Pasco, Washington.
Тарих
Лорел қала немесе қауымдастық болып қалыптасу алдында, алтын іздеу кезеңінде адамдар Кларкс Форк бастауында алтынның табылуына байланысты осы жерден өтіп жатты. Олар керуендермен, арбалармен және Желлоустон өзенімен кішкентай бу кемелерімен келді. Үкімет батыс жағалауға темір жол салуды жоспарлап жатқандықтан, ең тікелей бағытты анықтау үшін елді зерттеуге топтарды жіберді. Алтын іздеп батысқа кеткен көптеген іздеушілер алтынның штаттың басқа аймақтарында да болуы мүмкін деп ойлады, сондықтан кейбіреулері Йеллоустоун аңғарына қайтып келді, ал басқалары шығыстан осы жерге қоныстанды. Бірақ бұл 1876 жылғы Кастер қырғынынан кейін ғана мүмкін болды. 1877 жылға дейін ақ адамдар Йеллоустоун аңғарында өздерін қауіпсіз сезінбеді, Сіу тайпасының күші басылғаннан кейін. Осылайша, генерал Кастер мен оның жасағының Little Big Horn өзеніндегі қырғыны туралы естелік Монтана қоныс аударушыларының санасында әлі жаңа болғанда, Йеллоустоун аңғарында шағын қауымдастық құрылды. Лорелдің тарихы 1879 жылы қоныс аударушылар айналасына үй салып бастаған кезде басталды. Хобо төбесінің орнында немесе Лорелдің шығысындағы қазіргі теміржол аумағының ортасында, депо және пошта бөлімшесі салынды. 1882 жылдың жазында темір жол Йеллоустоун аңғары арқылы шығыстан Лорелге жақындады. Осы кезге дейін қауымдастықта шамамен 200 адам тұрды. Темір жолдың салынуымен, халық саны 1900 жылы 368, 1910 жылы 806, ал 1920 жылы 2338 адамға жетті. Лорел бастапқыда Карлтон станциясы деп аталды, бірақ 1883 жылы жергілікті бұтаның атымен Лорел деп өзгертілді. Пошта бөлімшесі 1886 жылы ашылды. Лорел 1906 жылы кент ретінде танылды, бірақ 1908 жылдың тамызында ғана қала болып құрылды, және екі айдан кейін, 1908 жылдың 10 қазанында қалалық кеңес пен мэр сайлау арқылы қалалық билік құрылды.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 6718 адам, 2790 үй шаруашылығы және 1765 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 2943 тұрғын үйден құралды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 95,3% ақ нәсілді, 0,4% афроамерикалық, 1,5% американдық үндістер, 0,4% азиялық, 0,4% басқа нәсілдерден және 2,1% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 3,0% құрады. 2790 үй шаруашылығының 32,4% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 47,1% -ы бірге тұратын жұбайлар, 10,9% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,3% -ы әйелі жоқ ерлер, ал 36,7% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 31,5% жеке адамдардан тұрады, ал 14,9% -ы 65 жасқа толған жалғыз адамдардың тұрғын үйлері. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,38 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,99 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 37 жас. Тұрғындардың 25,3% 18 жасқа дейін, 7,8% 18 мен 24 жас аралығында, 26,1% 25 пен 44 жас аралығында, 24,8% 45 пен 64 жас аралығында және 15,9% 65 жастан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,0% ер адам және 52,0% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 6255 адам, 2529 шаруашылық және 1739 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 2647 тұрғын үй, орташа тығыздық көрсеткіші. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 96,55% ақ нәсілді, 0,16% афроамерикалық, 1,17% американдық үндістер, 0,38% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 0,69% басқа нәсілдер және 1,04% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 2,41% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 2529 шаруашылықтың 32,6% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 54,6% -ы некеде тұрған жұбайлар, 10,1% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 31,2% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 27,7% жеке адамдардан тұрады, ал 14,6% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,44, ал отбасының орташа мүше саны 2,96 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 25,9% -ы 18 жасқа дейінгілер, 7,9% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 27,2% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 22,2% -ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 16,8% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен азаматтар. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 91,4 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 89,0 еркек келеді. Шаруашылықтың орташа табысы 32 679 доллар, ал отбасының орташа табысы 40 068 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 33 370 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 17 201 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 953 доллар. Отбасылардың 7,9% және халықтың 10,8% -ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 13,3% және 65 жастан асқандардың 11,3% -ы.
Экономика
Cenex Harvest States мұнай өңдеу зауыты, Монтана темір жолы, Лорел мектеп округі 7 70 және Wood's Power Grip Лорел қаласының ірі жұмыс берушілері болып табылады. Егіншілік және мал шаруашылығы да маңызды табыс көзі болып саналады. Лорел қаласынан суаруға қолданылатын Биллингс каналы бастау алады.
Үкімет
Лорел қаласы мэр – кеңесші үкімет нысаны бойынша жұмыс істейді. Толық атқарушы билік мэрге жүктелген, ол төрт жылдық мерзімге жалпы сайлау арқылы сайланады. Мэр қалалық кеңестің отырыстарын жүргізеді және қалалық кеңестің тұрақты және арнайы комитеттерін тағайындайды және олардың міндеттерін белгілейді. Мэр дауыс тең түскен жағдайларда ғана дауыс беруге құқылы, бірақ ол кез келген уақытта тыңдалады. Ол қалалық кеңестің барлық шешімдеріне, соның ішінде бюджеттік қаражаттарға вето қоюға құқылы, ал оның ветосы қалалық кеңестің барлық мүшелерінің үштен екісінің дауысымен жойылуы мүмкін. 2007 жылдың қараша айында Лорел қаласының тұрғындары өзін-өзі басқару құқықтары бар қалалық хартаны бекітті. Бұл қаланың жұмысын бақылау үшін Бас әкімшілік офицер лауазымын құруға мүмкіндік берді. Заң шығару билігі қалалық кеңесте, ол тиісті кеңесші немесе әйел тұратын округтен сайланған сегіз кеңесшіден тұрады. Қалалық кеңес қаланың қаржысын және мүлігін басқару және бақылау құқығына ие. Қалалық кеңес мемлекеттік және федералдық заңдарға сәйкес, қаланың жақсы басқарылуын, тәртіпті сақтауды, сауда мен коммерцияны дамытуды, қаладағы өмір сапасын қорғауды және қажет болған жағдайда Лорел қаласы үкіметінің мақсаттарын іске асыру үшін жарлықтар мен ережелерді қабылдауға құқылы. 2022 жылдың қазіргі күніне дейін Дэвид Ваггонер Лорел қаласының әкімі қызметін атқаруда.
Өнер және мәдениет
Лорелде АҚШ-тың ұлттық зираты – Йеллоустоун ұлттық зираты орналасқан. Өрт сөндіру және құтқару жұмыстарынан басқа, өрт сөндіру бөлімі әлемдік деңгейдегі 4 шілде мерекесіндегі фейерверктерімен де танымал, ол Солтүстік-Батыстағы үздік 10 шараның бірі деп бағаланады. Фризби гольф алаңы, 2 саябақтағы шомыршық ойнау орындары және Киванис паркінде баскетбол алаңы бар. Үлкен демалыс кешенін салу үшін коммерциялық емес ұйым қаражат жинап жатыр. Аяқталған кешенге қоғамдық орталық, спорт залы, жарыс үлгісіндегі бассейн және скейтпарк кіреді. Лорел ауданына жақын орналасқан тағы бір көрікті орындарға Йеллоустоун ұлттық паркі, Литтл Бигхорн шайқасының ұлттық ескерткіші және Помпейдің бағанасы ұлттық ескерткіші (1806 жылы Уильям Кларк сол жерде өзінің есімін қашап қалдырған) жатады. Лорел қалалық кітапханасы қала халқына қызмет етеді. Лорел бірнеше жылдан бері «АҚШ-тың ағаш қаласы» атағын иеленген.
Инфрақұрылым
Лорелдің кейбір тұрғындары Монтана штатының ең ірі қаласы Биллингске 15 миль (24 км) қашықтықты жүріп тұрады. Лорел Ред-Лоджға апаратын екі басты жолдың бірінде орналасқандықтан да маңызды, ол АҚШ 212 тас жолымен оңтүстік-батысқа қарай 45 миль (72 км) жерде жатыр; бұл танымал таулы қала және Беартут тас жолының басталу/соңғы нүктесі. Лорел қаласында тұрғындарға екі түрлі қоғамдық көлік қызметі қолжетімді: сұраныс бойынша қызмет және Биллингс қаласына бағытталған микроавтобус тобы. Лорел қалалық әуежайы Лорелге қызмет көрсетеді, ол орталық бизнес ауданынан солтүстікке қарай 2,4 миль (4 км) қашықтықта орналасқан. Intermountain Health Лорелде медициналық клиниканы ұстап тұрады. Ауруханалық көмек жақын жердегі Биллингсте көрсетіледі.
Полиция бөлімі
Лорел полиция департаменті Монтана құқық қорғау органдарының тестілеу консорциумының (MTLETC) мүшесі болып табылады. Рик Муссон 1998 жылдың тамызында полиция бастығы лауазымына тағайындалды және қазірге дейін осы лауазымды атқарып келеді. Лорел полиция департаменті қоғамға қызмет ету және оны қорғау үшін өз уақытын жұмсауға ниетті адамдардан кез келген уақытта өтініштерді қабылдайды. LPD 35 жылдан бері резервтік бағдарламаны іске асырып келеді.
Өрт сөндіру бөлімі
Лорел қаласы мен оны қоршаған 285 км² (110 шаршы миль) аумаққа өрт сөндіру және құтқару жөнінде шұғыл жауап беретін Лорел ерікті өрт сөндіру бөлімі қызмет етеді. LVFD сонымен қатар Биллингс, Парк-Сити және CHS өндірістік өрт сөндіру бөлімдеріне өзара көмек көрсетеді; сондай-ақ Локвуд, Ред-Лодж, Колумбус, Мольт және Джолиет сияқты жақын маңайдағы бірнеше өрт сөндіру бөлімдеріне қажет болған жағдайда көмек қолын созады. Бұл өрт сөндіру бөлімі жүлделі өртке қарсы профилактикалық бағдарламасымен де танымал. "Білім беру арқылы алдын алу" ұранымен LVFD жылына бірнеше рет Лорел қаласының балаларын аралап, оларды өрттердің алдын алу және өрт қауіпсіздігі ережелері туралы біліммен қаруландырады. Қазан айының бірінші аптасы "Өртке қарсы күрес аптасы" деп белгіленген. Апта ішінде өрт сөндірушілер мектептерге барып сабақтар өткізеді, бөлім есіктерін жұртшылыққа ашады және қауымдастықтың балалары үшін бір сағаттық арнайы бағдарлама ұйымдастырылады.
Жедел жәрдем қызметі
"Лорел" ерікті жедел жәрдем қызметі 1976 жылдың 1 маусымында құрылды. Қызмет 183 шаршы мильді, оның ішінде Лорел қаласының шегіндегі аумақты қамтиды. Қызмет құрылғанға дейін, жедел жәрдем машинасын иеленген және күткен жергілікті дәрігерлер жедел жәрдем көрсету және ауруханаға дейінгі шұғыл медициналық көмек көрсеткен. Қала тұрғындарының қажеттіліктері артып, қызметке шақырулар көбейгендіктен, қала үкіметі басқаратын мекеменің халыққа көмек көрсетуге жақсырақ дайын екендігіне қаулы жасады. Жедел жәрдем қызметі 1976 жылдан бері негізгі деңгейде жұмыс істеп келеді. Қызмет Монтана мемлекеттік денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментімен лицензияланады және әрбір қызметкер кем дегенде жедел медициналық техника деңгейінде лицензия алуы тиіс. Қызметте науқастарды тасымалдау үшін екі жедел жәрдем машинасы бар, сондай-ақ түрлі төтенше жағдайлар үшін жылдам ден қою машинасы да қарастырылған. Жедел жәрдем қызметі "Лорел 911" орталығынан жұмыс істейді және қызмет көрсету аймағындағы медициналық шұғыл жағдайларға жауап береді. Қызмет венаға тікелей дәрі салу және 12 каналды ЭКГ мониторингі сияқты кейбір жоғары деңгейлі емдеулерді ұсына алады, бірақ жоғары деңгейлі шұғыл медициналық көмек көбінесе American Medical Response Billings, St. Vincent HELP Flight, Red Lodge Fire Rescue және Columbus Fire Rescue қызметтері арқылы жүзеге асырылады. Азаматтардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін көршілес мекемелер көмекке шақырылады, ал "Лорел" жедел жәрдем қызметі де көршілес мекемелерге өзара көмек көрсетеді. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, "Лорел" қаласының тұрғындарына жедел жәрдем қызметін 22 жедел медициналық техника және фельдшер көрсетеді.
Білім
Мектеп аудандары – Лорел бастауыш мектеп ауданы және Лорел жоғары мектеп ауданы. Лорел мемлекеттік мектеп ауданы (бастауыш және жоғары мектеп аудандарының біріктірілгені) үш бастауыш білім беретін мектеп (Оңтүстік, Батыс және Графф), бір орта мектеп және бір жоғары мектепті қамтиды. Қазіргі директор – Мэтт Торикс. Мектеп командасы – "Лорел локомотивтері". Мектеп түстері – күлгін және алтын.
Медиа
Лорел қаласында шығатын апталық газет – "The Laurel Outlook". Олардың қағаз түріндегі және электрондық нұсқалары бар. Лорелде KRSQ FM радиостанциясына лицензия берілген. Ол 40 үздік әннен тұратын музыкалық форматты ұсынады.