Кіріспе

Крейтон – АҚШ, Небраска штатының Нокс округіндегі қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 1154 адамды құрады.

Тарих

Крейтон қаласы 1871 жылы «Брюс колониясы» қонысының нәтижесінде құрылды. 1874 жылы қазіргі бір шақырымдық «Майн-стрит» көшесіміздің солтүстік жағын жоспарлау үшін жарғы алынды. Кейбіреулер қаланың атын Эдвард Крейттонның құрметіне қойған десе, енді біреулер Джонның есімімен атағандығын айтады, оның құрметіне Крейтон университеті салынған. Бірақ ең сенімді түсіндірме – «Омахадағы Крейтон отбасы».

Сол алғашқы жылдары азық-түлік пен қажетті заттар Янктон немесе Вест-Пойнттан атпен тасымалданды, көбінесе қыс айларында, өзендер қатып қалғанда өту оңай болды. 1881 жылы теміржол келгені Крейтонның болашағын қамтамасыз етті, ал солтүстік жақтан Базиль диірменінің құлауына себеп болды. Келесі жылы «Майн-стрит» кеңейтіліп, қаланың бастапқы ауданына жаңа үйлер қосылды және ресми тіркеу құжаттары рәсімделді. Доктор Джордж Робертс 1920 жылға дейін жұмыс істеген медициналық орталық ашты. 33 жылдан кейін аурухана болмаған соң, Лундбергтер отбасы және басқа да азаматтар 1953 жылы Нокс округінің жалғыз ауруханасын салды. 1888 жылғы қатыгез қыраудан ерлік пен адамның төзімділігі туралы көптеген әңгімелер айтылды. Жақында, 1948-1949 жылдардағы қыс, қарашадағы қыраумен басталды, Солтүстік-Шығыс Небраскада ауа райының маңыздылығын мойындауға мәжбүр етті. 1889 жылы газет шығарыла бастады, сол жылы өрт бизнес ауданының бір бөлігін толығымен қиратты. Бұл Базиль өзенінен су алып, өрт сөндіру үшін қолданылатын ағаш мұнарада сақталатын ерекше жүйе құруға себеп болды. 1894 жылы ерікті өрт сөндіру бөлімі құрылды және бүгінге дейін қаланы өз өлшеміне сәйкес жабдықталған бөлімшелердің бірімен қорғайды. Алғашқы электр қуатын 1890 жылы Фред Ларген мен Энди Шнайдер іске қосты. Кейіннен Ларген кинопроекторлар, суару жүйелері және фритюрницалар сияқты заттар жасауды бастады. Крейтон сусын зауыты да газдалған сусын шығара бастады. 1899 жылы М.К. Тейзен мен мистер Диль телефон байланысын орнатты. Норт-Уэстерн Белл Норфолктен қашықтықтан байланыс желісін салды. Крейтон 1907 жылы екінші сыныпты қала мәртебесін алды, сол жылы қаланың оңтүстік жағында екі қабатты кірпіш мектеп салынды. 1913 жылға дейін жаңа су жүйесі орнатылғанға дейін ішкі сумен жабдықтау мәселесі шешілмеді. 1914 жылы салынған қоғамдық кітапхана 1960 жылдары Хенгстлер отбасы сыйға тартқан жаңа кітапханамен алмастырылды. 1916 жылы салынған қалалық әкімшілік ғимараты бүгінге дейін қалалық кеңселер мен көптеген қоғамдық шаралар үшін қолданылады. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін қала үлкен өсімді бастан өткерді. 1923 жылы Interstate Power System жүйесінен электр қуаты алынды. Бұл жүйе қазір NPPD-нің бөлігі болып табылады, оның бас кеңсесі 1960 жылы Крейттонда салынды. 1930 жылдары банктер мен кәсіпорындардың банкротқа ұшырауы жиі кездесетін құбылыс болды. Крейтон банкі округтегі соңғы банктердің бірі болып жабылды, бірақ қайта ұйымдастырылғаннан кейін салымдардың 100 пайызына жуығын төледі. 1941 жылы Америка екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, ең жақсы азаматтарымыз қызметке шақырылды. Ауылдық жерлерді электрмен қамтамасыз ету іске асырылды, жаңа кәсіпорындар мен үйлер салынды. 1950 жылдары Чикаго және Солтүстік-Батыс теміржолындағы жолаушылар тасымалы тоқтатылды, бірақ табиғи газ қызметі қолжетімді болды. Қала көшелерді асфальттау бағдарламасын бастады және заманауи бассейн салынды. 1960 жылдары мектептерді біріктіру, кейбір жағынан қиын болғанымен, сәтті аяқталды және 1962 жылы жаңа орта мектеп ашылды. Қала өсіп, 1970 жылы халық саны ең жоғары деңгейге жетіп, 1461 адамды құрады. Сумен жабдықтау, аурухана және көшелерді кеңейту қажет болды. Крейтонның 100 жылдығы маңызды оқиға болды, онда бір апталық мерекелер, шерулер, сән көрсетулер және аудан тұрғындары үшін түрлі ойын-сауық шаралары өткізілді. Ауыл шаруашылығы негізгі сала болғандықтан, Крейтон экономикасы ауылдық аймақпен бірге ауытқуларға ұшырайды. Авторлық құқық туралы ақпарат: түпнұсқа мақала «Небраска: Біздің Солтүстік-Шығыс қалаларымыз», Екінші ғасыр басылымында жарияланған, Жоба үйлестірушісі: Джейн Графф, Taylor Publishing Co. баспасында басылған, Даллас, Техас, 1990. Түпнұсқа авторы туралы ақпарат: G. H. Langhorst, 165-жәшік, Creighton, NE 68729.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1,21 шаршы миль (3 км²) құрайды, барлығы құрлық.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санағы бойынша қалада 1154 адам, 538 үй шаруашылығы және 299 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 599 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,1% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 0,6% американдық үндістер, 0,3% азиялық, 0,1% басқа нәсілдер және 1,6% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,0% құрады. 538 үй шаруашылығының 23,8% құрамында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 43,7% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,0% күйеуі жоқ әйелдер, 3,9% күйеуі жоқ еркектер және 44,4% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 41,4% жеке тұлғалардан тұрады, ал 25,7% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,07 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,83 адам. Медианалық жас 47,7 жас. Тұрғындардың 22,4% 18 жасқа дейін, 6% 18 мен 24 жас аралығында, 17,6% 25 пен 44 жас аралығында, 24% 45 пен 64 жас аралығында және 30,2% 65 жасқа толған немесе одан асқан. Жыныстық құрамы: 44,9% еркек және 55,1% әйел.